การพัฒนาสังคมและวัฒนธรรม : หน้า 70/124

การพัฒนาสังคมให้ถูกต้อง จึงมิใช่ การพัฒนาทางวัตถุเลย หากแต่เป็นการ พัฒนาวัฒนธรรมของสังคมนั้นต่างหาก สำหรับประเทศไทยนั้น สิ่งที่เขาหยิบมา แสดงคือ ประเพณีการบวช เพราะเขาเห็นว่า เป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของสังคมไทย มีการ จัดบอร์ดภาพแสดงพิธีบวชและการแห่นาค แถมยังมีแบบจำลองเป็นตุ๊กตาตัวหนึ่งขนาดเท่า คนจริง แต่งตัวเป็นพระบวชใหม่กำลังนั่ง พับเพียบพนมมืออยู่หน้าโต๊ะหมู่บูชา มีสิ่งที่ ผิดตาคือ เจ้าหุ่นตัวนี้หน้าเป็นฝรั่งมากกว่า คนไทย แถมยังห่มผ้าอังสะไว้ที่ไหล่ผิดข้าง อีกด้วย การสัมมนาที่เพิ่งผ่านมาเมื่อวานนี้ ทำให้ ศจ.กอมบริช ค่อนข้างจะเบื่อการสัมมนา ซึ่งอาจเป็นผลกระทบจากการโต้เถียงกับ พราหมณ์หนุ่มผู้นิยมลัทธิมาร์กซ์ ดังนั้น ในวันรุ่งขึ้น ศจ.กอมบริช กับภรรยาจึงได้ชวน อาตมาและพราหมณ์อาวุโส ผู้เป็นอาจารย์สอน ภาษาสันสกฤตที่มีชื่อเสียงมากคนหนึ่งของ อินเดียไปชมกรุงเฮกและกรุงอัมสเตอร์ดัม อาตมาเห็นว่าเป็นโอกาสที่จะทำความรู้จัก เมืองนี้ได้ดีขึ้น จึงตัดสินใจยอมสละเวลาหนึ่งวัน ของการประชุมเพื่อการทัศนศึกษาในครั้งนี้ ด้วยความยินดี แต่นั่นไม่ได้หมายความว่า จะทำให้อาตมารู้จักภาษาสันสกฤตน้อยลง เพราะพราหมณ์ผู้ที่ร่วมเดินทางไปด้วยนั้น ไม่พูดภาษาอื่นเลย นอกจากฮินดีและสันสกฤต เท่านั้น รายการนี้จึงเป็น “สนทนาภาษา สันสกฤต” สำหรับชีวิตประจำวันในตะวันตก โดยแท้ ศิลปะในการเป็นมัคคุเทศก์ของ ศจ. กอมบริชนั้นไม่แพ้ศิลปะในการสอนหนังสือเลย พอเริ่มออกเดินทางในตอนเช้า เขาก็เล่าประวัติ นักเขียนภาพชาวฮอลันดาคนหนึ่ง ซึ่งชอบ วาดภาพทะเล และเนื่องจากทะเลเป็นสิ่งที่ คนฮอลันดาเห็นกันเป็นปกติ ผลงานการวาด ภาพของเขานั้นจึงไม่ค่อยมีชื่อเสียงเท่าใดนัก จนกระทั่ง....เมื่อเขาวาดภาพ ๆ หนึ่งขึ้นมา.... ๖๘ กัลยาณมิตร (บน) การสอนเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด ของ ทิเบต (ซ้าย) ถ่ายรูปกับพระอุษณุ ของฮินดู ที่จัด แสดงในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ (ล่าง) ศจ.กอมบริช และภรรยากับพราหมณ์อาวุโสผู้ที่พูดแต่ภาษา สันสกฤตและฮินดี (ขวา) เมืองตุ๊กตา MADURO- DUM ธันวาคม ๒๕๖๑ Kalyanamitra.org