การประกาศศาสนาของพระพุทธเจ้า : หน้า 66/124

วิธีการประกาศศาสนาของพระพุทธเจ้านั้น ไม่เคยใช้การเข้าไปประณามว่าร้าย หรือการเข้าไปทำร้าย แต่ใช้การสร้างความเลื่อมใสต่อประชาชน โดยการสำรวมระวังในปาฏิโมกข์ ให้เห็นการใช้คำว่า “พรหม” ในพุทธศาสนา : เอตท อตฺตนิย์ ภูต พฺรหมยาน อนุตตร แปลว่า "อัตตาเป็นเครื่องนำไปสู่ความ เป็นพรหมอันสูงสุด” คำว่า “พรหม” หรือ “พรหมัน” นี้ เข้ามาอยู่ในพุทธศาสนาได้ เพราะเหตุที่ว่า ชาวพุทธต้องการเผยแพร่ธรรมะออกไปให้ กว้างขวางในหมู่ชนผู้ยึดถือคำว่า “พรหม” และ “พรหมัน” เป็นชีวิตจิตใจแล้วได้ปรับค่า เหล่านี้ให้เข้ากับความเป็นจริงในพุทธศาสนา อย่างนิ่มนวล คำว่า “พรหม” หรือ “พรหมัน แปลว่า ประเสริฐ, สูงสุด พราหมณ์ก็ย่อม หมายถึงผู้ประเสริฐ ผู้มีคุณธรรมอันสูงสุด ด้วยการประพฤติธรรมนั่นเอง สิ่งใดที่ชาวพุทธ เห็นว่า ไม่ขัดกันและไปด้วยกันได้ ก็ย่อมรับ สิ่งนั้นมาปรับใช้ในทางที่ถูกต้องและเหมาะสม - อรุณลักษณ์ ไชยนันทน์ แปลและเรียบเรียง ในชื่อเรื่อง “ธรรมะ ในทัศนะของชาวตะวันตก” วารสารกัลยาณมิตร ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๑๒ ประจำ เดือนธันวาคม ๒๕๒๔ หน้า ๔๙) พระพุทธเจ้าไม่ใช่ผู้ล้มล้างลัทธิพราหมณ์ แต่ประการใด แต่ทรงสอนคนให้เป็นพราหมณ์ ที่แท้จริง โดยเป็นครูของทั้งสมณะและพราหมณ์ ทั้งหลาย แต่การเป็นพราหมณ์ของพระสัมมา สัมพุทธเจ้านั้นไม่เกี่ยวข้องกับความบริสุทธิ์ ของวรรณะ แต่เกิดจากความบริสุทธิ์ของจิต ที่พ้นจากกิเลสทั้งปวง ๖๔ กัลยาณมิตร ซึ่งเป็นหลักการสังวาท ที่นุ่มนวลและสมบูรณ์แบบ ความคิด ที่สุดแล้ว นอกจากนั้นยังมีอีกหลายค่า เช่น คําว่า วิชชาสาม ซึ่งแปลงมาจาก “ไตรเวท” ของ พราหมณ์ ซึ่งเป็นคัมภีร์ที่พราหมณ์ถือว่า รวบรวมสรรพวิชาการไว้ทั้งหมด หรือคำว่า อุบาสก อุบาสิกา แปลงมาจาก “อุปนิษัท" ซึ่งเป็นชื่อคัมภีร์ที่เกี่ยวกับการทำสมาธิหรือ อธิบายสัจธรรมที่ลึกลับสอนให้กับศิษย์ที่นั่ง ใกล้อาจารย์ ฯลฯ วิธีการประกาศศาสนาของพระพุทธเจ้า นั้น ไม่เคยใช้การเข้าไปประณามว่าร้าย หรือ การเข้าไปทำร้าย แต่ใช้การสร้างความเลื่อมใส ต่อประชาชนโดยการสำรวมระวังในปาฏิโมกข์ คือ รักษาสิกขาบทอย่างเคร่งครัดตามที่ทรง บัญญัติไว้ในพระปาติโมกข์ ซึ่งเป็นหลักการ สังวาทที่นุ่มนวลและสมบูรณ์แบบที่สุดแล้ว จากนั้นอาตมาก็หยิบยกประเด็นต่าง ๆ ที่เป็นเอกลักษณ์สำคัญของพระพุทธศาสนา ทุกนิกายว่า ถึงแม้พุทธศาสนาในแต่ละนิกาย ซึ่งต้องพัฒนาไปพร้อม ๆ ก้น ศาสนาที่มีพระผู้เป็นเจ้านั้น เรื่อง ศีลธรรมกับศาสนาเป็นคนละเรื่องกัน พระ ผู้เป็นเจ้าเป็นผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล มีอำนาจ สิทธิที่จะทำทุกอย่างได้ตามอำเภอใจ ไม่มีใคร จะมาลงโทษพระผู้เป็นเจ้า หรือตัวแทนของ พระผู้เป็นเจ้าได้ และการมานับถือศาสนานั้น ต้องทําโดยความเชื่ออย่างเดียวเท่านั้น ถ้า ขาดความเชื่อเพียงอย่างเดียวระบบของศาสนา จะไม่สามารถทำงานได้เลย ด้วยเหตุที่ผู้ที่เป็นชาวพุทธนั้นมิได้เกิด จากความเชื่อในเงื่อนไขที่ผิดธรรมชาติ ประ การหนึ่งประการใด แต่เกิดจากความเลื่อมใส ในคำสอนของพระพุทธเจ้าว่าเป็นเหตุเป็นผล และสามารถช่วยตนเองให้พ้นทุกข์ได้จริง จึง ประกาศตนเป็นผู้นับถือพระรัตนตรัย และเมื่อ นำคำสอนนั้นมาปฏิบัติจนเกิดประสบการณ์ ที่ยืนยันค่าสอนนั้นได้อีก ก็ยิ่งเกิดศรัทธา ปสาทะมากขึ้นและมีผลให้ปฏิบัติมากยิ่งขึ้นไป ขบวนการปฏิบัติธรรมในพุทธศาสนา จึงเป็นการพัฒนาอารมณ์ควบคู่ไปกับความคิด ตลอดเวลา จึงไม่ใช่เกิดจากการยก 1 ระดับทางอารมณ์เพียงอย่างเดียวเลย จะมีค่าสอนที่แตกต่างกันมากก็ตาม แต่มี ลักษณะพิเศษอย่างหนึ่งที่ตรงกันหมด ประการคือ ดุลยภาพระหว่างศีลธรรมกับ อำนาจ และดุลยภาพระหว่างอารมณ์และ ตามล่าดับ พุทธศาสนาจึงเป็นศาสนาที่มีการสังวาท อยู่แล้วเป็นปกติ และมีหลักฐานปรากฏมากมาย ธันวาคม ๒๔๐๐ Kalyanamitra.org