พระเจ้ามัททวมหาราช : หน้า 19/124

พระเจ้ามัททวมหาราชทรงให้อำมาตย์คอยสอด ส่องดูแลราชกิจต่าง ๆ ในระหว่างที่พระองค์ทรง ประชวรอยู่นี้ ท่านเสนกบัณฑิตเป็นอำมาตย์ที่มีสติ ปัญญาเฉลียวฉลาด ท่านทราบว่าสาเหตุที่แท้จริง ของการประชวรครั้งนี้เกิดจากความโศกเศร้าพระทัย เพราะพระมเหสีจากไป ซึ่งเป็นความเจ็บป่วยทางใจ การจะรักษาให้หายขาดได้นั้น จะต้องแก้ไขที่ต้นเหตุ คือจะต้องฟื้นฟูจิตใจด้วยการทำให้พระเจ้ามัททว มหาราชทรงมีพระทัยเบิกบาน เข้มแข็ง มีความภาค ภูมิใจในการตัดสินพระทัยและสิ้นความอาลัยใน “ท่านปุโรหิต บุตรของท่านยังหนุ่มนัก ยังไม่เคย พบหญิงงาม พอมาเห็นพระเทวีของเราเข้าก็ย่อม หลงใหลเป็นธรรมดา ท่านไปพาบุตรของท่านมาเถอะ บอกเขาว่า เราจะยกพระเทวีให้เขาไปครองสัก ๗ วัน พอครบกำหนดแล้วค่อยพามาคืนให้เรา” พระอัครมเหสี เสนกบัณฑิตอำมาตย์จึงได้ปรึกษาหารือกับ อำมาตย์อีก ๒ คน คืออายุรอำมาตย์ และปุกกุส อำมาตย์ เพื่อจะรักษาพระอาการประชวรของพระเจ้า มัททวมหาราช หลังจากปรึกษากันแล้ว ทั้งสามอำมาตย์จึงได้ จัดให้มีการแสดงมหรสพที่ท้องสนามหลวงให้มีการ ละเล่นต่าง ๆ อย่างมากมาย แล้วเข้าไปกราบทูล บุตรชายปุโรหิตจึงได้มารับพระอัครมเหสีไปยัง พระเจ้ามัททวมหาราชว่า เรือนของตน ทั้งสองต่างมีจิตใจผูกพันรักใคร่กันอย่าง ลึกซึ้ง พระนางไม่ปรารถนาจะกลับไปยังพระราชวัง อีก ชายหนุ่มก็ไม่ยอมส่งนางคืนไปเช่นกัน “ขอเดชะฝ่าละอองธุลีพระบาท ขณะนี้ที่ท้อง สนามหลวงมีมหรสพวิเศษเป็นอัศจรรย์ ผู้ใดได้ชมแล้ว แม้มีทุกข์ก็สิ้นทุกข์ หากมีสุขก็จะยิ่งสุขมากขึ้น ขอ ดังนั้น ทั้งสองหนุ่มสาวจึงพากันหนีไปจากบ้าน พระองค์โปรดเสด็จไปทอดพระเนตรให้ บันเทิงพระทัย เล็ดลอดออกนอกเมืองโดยไม่มีใครทราบว่าไปอยู่แห่ง เถิด พะยะค่ะ” หนตำบลใด พระเจ้ามัททวมหาราชทรงเดือดร้อนพระทัยยิ่ง นัก โปรดให้ตีฆ้องร้องป่าวประกาศหาสองชายหญิง ไปทั่วพระนคร ทรงตั้งรางวัลให้อย่างงามแก่ผู้พบ เห็น แต่ไม่มีใครได้ร่องรอยของคนทั้งสองเลย ยิ่ง เวลาเนิ่นนานออกไปมากเท่าไร พระองค์ก็ยิ่งทรง โศกเศร้าพระทัยมากขึ้นเท่านั้น พระองค์ไม่เป็นอันเสวย จากนั้น เสนกบัณฑิตอำมาตย์ก็นำพระเจ้ามัททว มหาราชเสด็จออกมาทอดพระเนตรมหรสพ พระองค์ ประทับ ณ สีหบัญชรอันสบาย การละเล่นฟ้อนรำต่าง ๆ ได้ถูกทยอยออกมาแสดงอย่างไม่ขาดสาย พระเจ้า มัททวมหาราชทรงเพลิดเพลินไปกับการชมมหรสพ เหล่านั้น และแล้ว...การแสดงชุดสำคัญก็เริ่มขึ้น เมื่อบุรุษผู้ ไม่เป็นอันบรรทม สิ้นกำลังพระทัยจะปฏิบัติราชกิจทั้ง หนึ่ง แต่งกายรัดกุม ถือดาบยาว ก้าวเดินออกมา ปวง ความทุกข์ระทมใจของพระองค์มีมากถึงกับทำ กลางเวที เมื่อแสดงความเคารพต่อพระเจ้ามัททว ให้ทรงพระประชวรมีพระโลหิตออกจากพระกุจฉิประเทศ มหาราช และผู้ชมทั้งหลายแล้ว จากนั้นเขาก็เริ่มร่าย (จากภายในท้อง) แม้แพทย์หลวงจะถวายการรักษา รำดาบประกอบจังหวะดนตรีอย่างคล่องแคล่วทะมัด อย่างดีเพียงไร พระอาการก็ไม่ทุเลาลงเลย ธันวาคม ๒๕๓๑ ทะแมง เมื่อการร่ายรำผ่านไปได้สักครู่ใหญ่ ๆ เสียง กัลยาณมิตร ๑๗ Kalyanamitra.org