การบูรณะและการศึกษา : หน้า 81/113

ขวาแหละจ๊ะ ที่ออกไปสู่วิหารพระยืนและศาลา การเปรียญนั่นแหละ” “โอ๊ะ...ยังนี้ไม่เป็นการทำลายของเก่า คะ” ฉันถามด้วยความตกใจ “ก็เดิมทีเดียวเป็นทรงเก๋งจีนนะ ส่วน ประตูโค้งยอดปรางค์ที่น้าเคยเห็นและถ่ายรูป มานี้เป็นของทำใหม่ แต่ก็ก่อนน้าเกิดนะ” น้าน้อยคงเห็นดวงตาฉงนของเรา จึง กล่าวต่อไปว่า “เอ้า....น้าจะเล่าให้ฟัง ประตูในภาพเป็น ประตูที่พระธรรมเทศาจารย์ (มุ่ย ธัมมปาโล) เจ้าอาวาสรูปที่ ๓ ท่านปฏิสังขรณ์ใหม่ทั้งสิ้น ก็เพราะกำแพงแก้วก็ดี ซุ้มประตูทรงเก๋งจีนก็ดี หักพังมากตั้งแต่ก่อนท่านมาอยู่เสียอีก มันพัง ลงมาเป็นซากว่างั้นเถอะ เหลือกำลังที่จะบูรณะ ให้คงสภาพเดิมจึงต้องรื้อออกแล้วสร้างใหม่จ้ะ” “เมื่อสร้างใหม่ ทำไมไม่เลี่ยนรูปแบบ เดิมล่ะคะ” “อือ การเลียนแบบเดิม บางทีก็ยากนะ ๓ ลักษณ์ ขณะนั้นขัดข้องหลายอย่างเครื่องตกแต่ง กระเบื้องเคลือบสีของเก่าดั้งเดิมนั้นรัชกาลที่ ๓ ทรงสั่งมาจากเมืองจีนโดยตรงนะจ๊ะทรงควบคุม กรมท่ามาตั้งแต่ทรงพระยศเป็นกรมหมื่นเจษ ฎาบดินทร์ จึงทรงสนิทสนมกับพ่อค้าจีน พ่อค้า ก็ต้องพึ่งพระบารมีพระองค์ ดังนั้นการสั่งซื้อ (บน) ลายกระแหนะ ฝากซื้อของจากเมืองจีนจึงมิใช่เรื่องยากสำหรับ หน้าประตูวิหารพระ พระองค์ท่าน ซ้ำยังได้แต่ของดี ๆ งาม ๆ ทั้ง นอน นั้น แต่ท่านเจ้าคุณธรรมเทศาจารย์ท่านเป็น พระภิกษุธรรมดาไม่มีอำนาจบารมีอันใด นอก จากเป็นเจ้าอาวาส ประกอบกับรัชกาลที่ 5 ทรงหันมาสนพระทัยส่งเสริมทางการศึกษาเพื่อ ให้คนไทยฉลาดทันชาวยุโรปมากกว่าส่งเสริม บำรุงวัด ดังนั้นการหาเงินซ่อมวัดจึงตกเป็น ภาระของเจ้าอาวาสและพระสงฆ์องค์เจ้าแต่ละ วัดจะต้องขวนขวายช่วยตัวเองไงล่ะ นี่เป็นเหตุ ผลสำคัญมากเชียวนะ” - เราทั้งสองพยักหน้างักงักด้วยเห็นคล้อย ตามที่น้าน้อยพูด “อีกประการหนึ่งสมัยท่านเจ้าคุณธรรมฯ กระเบื้องตกแต่งสวยงามแบบจีนก็หายาก ราคา แพงมาก ด้วยช่วงนั้นบ้านเมืองจีนเปลี่ยนแปลง การปกครองเป็นแบบประชาธิปไตย แต่บ้าน เมืองก็ไม่สงบสุข เกิดเหตุวุ่นวาย กบฏกันบ่อย แย่งกันเป็นใหญ่ซ้ำยังรบพุ่งกับญี่ปุ่นและฝรั่งด้วย หลานก็คงพอรู้นะจ๊ะ ก็ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5- ๗ นั่นแหละ ชาวจีนพะวงกับสงคราม บ้างก็ถูก เกณฑ์ไปรบ บ้างก็หนีสงคราม ใครจะมาสนใจ ประดิษฐ์ของสวย ๆ งาม ๆ สักเท่าไรเชียว จริงมั้ย แล้วการขนส่งก็พลอยไม่สะดวกไปด้วย แน่นอนของเหล่านั้นก็ต้องราคาสูงชนิดจับไม่ สิงหาคม ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๗๙