การใช้วาจาและโทษของการพูดไม่สมควร : หน้า 80/113

อาจารย์” ตักการยมาณพสรุปความพร้อมกับถาม อาจารย์ “ยังมีอีกเรื่องหนึ่งนะอาจารย์” ตักการิยา มาณพเล่าต่อ เพื่อให้อาจารย์ได้เห็นโทษของการใช้ วาจาไม่สมควร ทำให้ตัวเองต้องเดือดร้อน เพราะ เหตุที่ตัวเองเป็นศิษย์ จะสั่งสอนอาจารย์โดยตรง ย่อมเป็นการไม่สมควร จึงยกเรื่องต่าง ๆ มาเล่า ๗๘ กัลยาณมิตร กันยายน ๒๕๓๖ “เรื่องนี้เป็นเรื่องคราวเคราะห์ของนางแพะ” มีโจรกลุ่มหนึ่งได้ขโมยแพะจากกรุงพาราณสี ในเวลากลางคืน พาไปผูกไว้ในป่า คิดว่าจะย่าง แพะกินในตอนกลางวัน เขามัดปากนางแพะ ผูกมันไว้ที่กอไผ่ รุ่งเช้า พวกโจรพากันไปที่ที่ผูกแพะไว้ พอ แก้เชือกที่ผูก ถามหามืด ปรากฏว่าไม่มีใครติด เอามีดมาด้วยเลย เขาพากันพูดว่า เราไม่มีมีด ถึง เราจะฆ่าแพะได้ แต่ก็ไม่สามารถแล่เนื้อมันมา ย่างกินได้ปล่อยมันไปดีกว่า ถือว่ามันยังมีบุญอยู่ ยังไม่ถึงที่ตายก็แล้วกัน ที่กอไผ่กองที่ผูกนางแพะไว้นั้น เมื่อตอน กลางวัน ช่างสานมาตัดไม้ไผ่ไปแล้ว คิดว่าวันนี้ จะมาตัดอีก เขาจึงเสียบมีดไว้ในระหว่างกองไผ่ที่ ตัดไว้ ข้างฝ่ายนางแพะมีความดีใจที่ตัวเองรอดตาย จึงกระโดดโลดเต้นอยู่ที่โคนไผ่นั้น มันดีดเท้าหลัง ไปถูกกองไผ่ มีดที่ซุกอยู่จึงตกลงมา โจรได้ยินเสียงมีดตกกระทบพื้น จึงเข้ามา ค้นหาจนพบ แล้วใช้มีดเล่มนั้นฆ่าแพะย่างเนื้อกิน “นางแพะต้องตายเพราะความคะนองของ ตนเองแท้ ๆ” ตักการิ มาณพ ยกเรื่องของผู้ที่ต้องตาย เพราะความคะนองปากเพราะการกระทำของตัวเอง ให้อาจารย์ฟังพอเปรียบเทียบกับเรื่องของอาจารย์ เองพอสมควรแล้ว กล่าวว่า “ผู้ที่รักษาถ้อยคำของตนไว้ พูดพอเหมาะ พอสมควร ย่อมพ้นทุกข์ปางตายได้” แล้วนำเรื่อง อีกเรื่องหนึ่งมาเล่าดังนี้ (อ่านต่อฉบับหน้า)