การเสียสละและกรรม : หน้า 97/113

พระราชโอรสจะถึงความวิบัติในไม่ช้านัก มหาบพิตร ! พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส ว่าสมบัติอันเป็นกามวัตถุ คือสิ่งอันเป็น ที่ตั้งแห่งความใคร่นั้นมีความพลัดพราก จากไปเป็นเบื้องสุดท้าย (วินาภาวสนต เมวิท)” ด้วยพระอาการที่ตกพระทัยมาก “อย่างนั้นหรือ?พระคุณเจ้า! อะไรเป็น เหตุเป็นปัจจัยให้ลูกกุณาละต้องประสบ จักษุวิบัติเช่นนั้น" “มหาบพิตร พระองค์ทรงเชื่อ เรื่องกรรมและผลของกรรมอยู่มิใช่หรือ? บุคคลเป็นทายาทแห่งกรรม สัตว์โลก เป็นไปตามกรรม กำลังแห่งกรรมเป็น “ขอถวายพระพร! เมื่อต้องการ ไม่ทรงบำเพ็ญพระบารมีอย่างรุนแรง กำลังที่รุนแรงมหาศาลไม่มีกำลังใดเสมอ ผลอันยิ่งใหญ่ก็ต้องเสียสละอันยิ่งใหญ่ ไม่เสียสละอย่างใหญ่หลวง ไฉนเล่า เหมือนได้ เจ้าชายกุณาละจะต้องเสีย อัธยาศัยของคนสามัญจะเอาไปเทียบกับ พระองค์จะประสบฐานะอันสูงส่งเช่น จักษุอันสวยงามยิ่งไปในวัยหนุ่ม น่าเสีย อัธยาศัยของพระโพธิสัตว์หาได้ไม่ ฐานะอย่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอันเป็น ดายยิ่งนัก ขอพระราชกุมารจงอย่าประ “อุปมาเหมือนหนึ่งว่าคนมีทรัพย์ บุรุษสูงสุดในโลก มาทเลย หมั่นสั่งสมความดี และพึง น้อยก็ย่อมเสียสละได้เพียงเล็กน้อย “อย่างไรก็ตาม ในชีวิตมนุษย์ มนสิการซึ่งความไม่เที่ยงแท้แน่นอนแห่ง ส่วนคนมีทรัพย์มาก หากมีศรัทธาเท่า และสัตว์ทั้งหลายที่ยังท่องเที่ยวอยู่ใน สิ่งทั้งหลาย กัน มีความเลื่อมใสเท่ากัน คนที่มี วัฏฏสงสารนั้น ย่อมต้องประสบทั้งความ “พระคุณเจ้าลูกชายของข้าพเจ้า ทรัพย์มากย่อมจะเสียสละได้มากกว่า สมหวังและผิดหวัง ทั้งสมบัติและวิบัติ จะพึงทำอย่างไรเล่า? โอ, พระคุณเจ้าผู้ พระองค์เองทรงมีพระอัธยาศัยโอฬาร ต้องพลัดพรากจากสิ่งอันเป็นที่รักที่พึงใจ ประเสริฐมีทางช่วยอย่างใดบ้าง ลูก บริจาคพระราชทรัพย์หลายสิบโกฏิใน สิ่งใดที่บุคคลรักมาก หวังมาก ก็อาจก่อ ข้าพเจ้าจึงจะสามารถรักษาจักษุไว้ได้?” พระพุทธศาสนา พระองค์ทรงกระทำ ความผิดหวังให้ได้มากเช่นกัน” “ราชกุมารเอย!” พระเถระผน ได้โดยสะดวก หากคนเข็ญใจแม้มีอัธ “พระคุณเจ้า” พระราชาตรัส พักตร์มากล่าวกับเจ้าชายกุณาละ “มี ยาศัยเสมอด้วยพระองค์ก็หาอาจทำ “ดวงเนตรของเจ้าชายกุณาละ เป็นสิ่งที่ บุคคลเป็นอันมากในโลกนี้ที่ต้องทำความ ข้าพเจ้ารักใคร่หวงแหนเหลือเกิน ข้าพเจ้า ชั่วอันเป็นเหตุให้ไปอบายภูมิเพราะจักษุ “ในเรื่องการเสียสละอย่างรุนแรง จะต้องประสบวิบัติพลัดพรากจากดวง นี่แหละเป็นเหตุ บุคคลผู้ไม่มีจักษุย่อม เช่นการสละอวัยวะเลือดเนื้อ และชีวิต เนตรของลูกกุณาละหรือไม่” ไม่ต้องทำความชั่วเพราะจักษุนั้น แต่ ก็ทำนองเดียวกัน ผู้ซึ่งมีอัธยาศัยโอฬาร “แน่นอนมหาบพิตร” พระสังฆะ การทำความชั่วชื่อว่าเป็นการเสียคนยาก มีความปรารถนาคุณธรรมเบื้องสูงย่อม เถระถวายวิสัชนา “พระองค์จะต้อง ที่จะถ่ายถอนคืนได้” ทำได้ ส่วนผู้มีอัธยาศัยอย่างสามัญชน พลัดพรากจากสิ่งอันเป็นที่รักที่พึ่งพระ ก็เห็นเป็นมากเกินไป หากพระพุทธเจ้า ทัยอันนั้น พระเนตรอันสวยงามของ เช่นพระองค์ได้ไม่ อ่านต่อฉบับหน้า กันยายน ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๙๕