ข้อความต้นฉบับในหน้า
“พี่ไกด์ขา ตรงที่ชนช้างกัน มีอนุสาวรีย์
อะไรมั้ยคะ เป็นรูปชนข้างกันรึเปล่าคะ แล้ว
อยู่ที่ไหนคะ” ถามถี่ยิบอย่างนี้เบญจ์คงรู้นะว่า
ใคร
“มีค่ะ” ไกด์กนกวรรณตอบอย่างมั่นใจ
“อยู่ที่อำเภอบ้านตาก แต่มิใช่เป็นรูปพ่อขุนฯ
กำลังชนช้างกันนะคะ เป็นพระเจดีย์ค่ะ แต่
รูปร่างเป็นฉันใดไกด์ก็ไม่เคยเห็นค่ะ” เธอพูด
พร้อมหัวเราะน้อย ๆ เพื่อน ๆ เลยเฮกันใหญ่
ไกด์ยิ้มสู้พร้อมกับกล่าวว่า
“น้องกุ้งฝอยอยากทราบ แล้วเพื่อน
สมาชิกก็อยากทราบเช่นกันใช่มั้ยคะ”
“ใช่ค่ะ”
“ใช่ครับผม”
หลายเสียงขานรับกันครึกครื้น
“ค่ะ ถ้าเช่นนั้น ก็ต้องขอความกรุณา
อาจารย์อีกครั้งค่ะ”
ทุกคนปรบมือเมื่อน้าน้อยลุกจากที่นั่งมา
อธิบายอีก
“เอ ตกลงใครเป็นไกด์กันแน่ เดี๋ยว
กนกวรรณต้องแบ่งคะแนนให้ครูละนะ คือ...ไม่
เอาดีกว่า ครูไม่รู้จะเอาคะแนนไปทำไม เธอ
เลี้ยงข้าวเย็นครูดีกว่า ตกลงนะ”
แล้วก็ถือ
“ตกลงค่ะ เย็นนี้หนูจัดเลี้ยงใหญ่เลยค่ะ
เลี้ยงที่โรงแรมแม่สอดฮิลล์นะคะ
โอกาสเลี้ยงท่านสมาชิกทุกท่านด้วยค่ะ”
“นั่นแน่เธอขี้โกงนี่จะ อาจารย์วันทนี
บอกครูแล้วว่าเย็นนี้ทานข้าวและพักที่โรงแรมนั้น
ต้องวันอื่น ตกลงมั้ย ไม่งั้นไม่อธิบายนะ”
“ตกลงซิคะ แต่ขอเป็นโรงอาหารจันทร์
เกษมนะคะ พอสู้ไหว”
ไกด์ทำเสียงอ่อนเสียงเบาอย่างน่าสงสาร
พลอยให้ทุกคนในรถหัวเราะขำที่อาจารย์ และ
ลูกศิษย์ต่อรองกันอย่างสนุกสนานและเป็นกันเอง
ธรรมดาอยู่แล้วที่น้าน้อยมักเป็นกันเองกับนัก
ศึกษาเวลาอยู่นอกห้องเรียน ฉันเคยได้ยินลูก
หลังว่า “อาจารย์แม่” รวมทั้งกนกวรรณก็มัก
จะเรียกขานเช่นนั้นเสมอเมื่อเข้ามาคุยกับน้าน้อย
“นักศึกษาคะ ที่อำเภอบ้านตาก เหนือ
อำเภอเมืองขึ้นไปราว ๒๐ กิโลเมตรนั้น มี
โบราณสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ ๒ แห่ง
คือ วัดพระบรมธาตุ และ เจดีย์ยุทธหัตถี
โบราณสถานทั้ง ๒ แห่งอยู่ที่ตำบลเกาะตะเภา
ค่ะ ตำบลนี้อยู่ทางตะวันตกของอำเภอบ้านตาก
ถ้าเราจะไปก็ไม่ยากคือถ้าเราเดินทางจากอำเภอ
เมืองขึ้นไปอำเภอบ้านตาก ด้วยเส้นทางหลวง
ใหญ่หมายเลข ๑ พอถึงตลาดก็เลี้ยวซ้ายขึ้น
สะพานข้ามแม่ปิงเข้าสู่ถนน ๑๑๗๕ หรือเรา
จะใช้ทางหลวงเล็กหมายเลข
อำเภอเมืองก็ได้ แล่นไปสัก ๓๕ กิโลเมตรก็
๑๑๐๗
ตั้งแต่
เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ถนนหมายเลข ๑๑๗๕ เช่นกัน
แล่นไปอีกกิโลเมตรก็จะแลเห็นดอยเขาเตี้ย ๆ
๒ ดอย ดอยหนึ่งเป็นดอยพระธาตุ อีกดอยเป็น
ดอยช้าง
ดอยพระธาตุเป็นดอยที่ตั้งวัดพระบรม
ธาตุนะ เก่าแก่มากกว่า ๗๐๐ ปี ผ่านการ
บูรณะมาหลายครั้งหลายหนแล้ว การมีวัด
พระธาตุหรือพระบรมธาตุเป็นการบ่งบอกว่าที่นั่น
เป็นวัดเก่าแก่ของเมืองเก่าเมืองโบราณ สิ่งที่
ประทับใจครูสำหรับวัดนี้ก็คือ หน้าต่างพระ
อุโบสถแกะสลักเป็นพุทธประวัติปิดทองด้วยนะ
ส่วนพระวิหารก็แปลกทำเป็นเพดาน ๒ ชั้น มี
ช่องลมอยู่โดยรอบ ทำให้ภายในเย็นสบายเชียว
ละ อ้อ...ยังมีวิหารเก่าแก่อีกหลังที่สร้างด้วยไม้
แล้วแกะสลักงดงามน่าชม นับว่ามีคุณค่าทาง
โบราณคดีมาก ป่านนี้ไม่รู้ใครซื้อไปขายแล้วรึยัง
ครูชักเป็นห่วงแล้วซิ”
“พรุ่งนี้แวะไปดูหน่อยมั้ยครับอาจารย์”
เสียงหนุ่มคนหนึ่งถาม
อ่านต่อฉบับหน้า
ศิษย์หลายคนเรียกน้าน้อยทั้งต่อหน้าและลับ
กันยายน ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๙๑