ข้อความต้นฉบับในหน้า
F
แค่ชีวิตมนุษย์
อ่อมคลุกเคล้าอยู่ด่วนสุข
และทุกข์ กฎแห่งอริยสัจที่
พระบรมศาสดาตรัสไว้นั้น
ไม่เคยยกเว้นใครเลย ดังนั้น
ในขณะที่พระราชกุมาร
หฤหรร อยู่ด้วยโลกีย
รม อย่างดูดดื่มนั่นเอง
ข่าวร้ายกับลาเข้าสู่วงชีวิถ
วนการควรประพฤตินั้น เขามัก
พระกาย และอีก ๒ นางให้เป็นเพื่อนเล่น
มองเห็นแต่อุปสรรคนานาคอย เมื่อทรงอุ้มพระกุมารหยอกเย้า
ขวางกั้น ช่างลำบากยากเข็ญ พระกุมาร ทรงโปรดจ้องพระเนตรอัน
เสียเหลือเกิน, เพื่อนมนุษย์ทั้งหลายเอย งามนั้น ทรงเสน่หาอย่างยิ่งและตรัสว่า
แข็งใจเสียหน่อยเถิด ผลแห่งความดีนั้น “ไม่มีเลย, บุตรของเราไม่มีอย่างนี้สักคน
มีรสหวานยิ่งนัก ยากที่จะหารสใดในโลก เดียว”
เสมอเหมือนได้ การสำรวมตน (สัญญมะ)
ความข่มใจ (ทมะ) ความบากบั่นให้
ก้าวหน้าในทางดี (ปรักกมะ) อาจต้อง
“เธอคงจะทำบุญมาดีมาก” ตรัส
กับพระโอรสต่อไป “เพราะกรรมดำย่อม
ให้ผลดำ กรรมขาวย่อมให้ผลขาว กรรม
แข็งใจในระยะต้น แต่พอเคยแล้วความ คละกัน ย่อมให้ผลคละกัน เพราะฉะนั้น
เอิบอิ่มใจจะเกิดขึ้นมาทดแทน คุ้มความ
เหน็ดเหนื่อยเป็นอย่างมาก
ในโลกนี้ บุคคลพึ่งหลบหลีกกรรมดำและ
กรรมคละกันเสีย แล้วจึงมุ่งทำแต่กรรม
มหาเถระอุปคุปต์ได้แสดงแก่เราแล้ว แล
จอมจักรพรรดิได้ตรัสกับเสนาบดี ชาวบริสุทธิ์อย่างเดียว ความข้อนี้พระ
และมุขอำมาตย์ในที่เฝ้านั้นว่า
“ท่านทั้งหลายพอทราบไหมว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ตรัสไว้ว่า การมี
ตาแห่งโอรสของเรานี้เหมือนอะไร?” รูปสวย ผิวงาม เสียงเพราะ ความเป็น
เสนาบดีทูลว่า “ข้าพระพุทธเจ้า ใหญ่และการมีบริวารมากเหล่านี้ ล้วน
ไม่เคยเห็นมนุษย์คนใดมีนัยน์ตางาม สำเร็จมาแต่บุญทั้งสิ้น”
เช่นนี้เลย แต่ในหิมวันตบรรพต มี เมื่อทรงเจริญวัยพอที่จะทรงอภิ
นกชนิดหนึ่งเรียกกันว่า “กุณาละ” มี เษกสมรสได้แล้ว เจ้าชายกุณาละได้
นัยน์ตางามเหมือนพระราชกุมารนี้ อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงผู้งามพร้อม
พระองค์หนึ่ง ทรงพระนามกาญจนมาลา
พระราชารับสั่งให้นำนกกุณาละ ทั้งสองพระองค์มีความสุขร่วมกัน มี
มาถวายทอดพระเนตร เมื่อได้ทอดพระ ความเบิกบานต่อกัน มีมูลเหตุมาจาก
เนตรแล้ว ทรงเพ่งพินิจนัยน์ตาของนก ทั้งสองพระองค์รักใคร่กัน พอพระทัยที่
กุณาละอยู่เป็นเวลานาน ไม่เห็นความ จะอภิเษกสมรส
แผกเพี้ยนระหว่างนัยน์ตาของนก และ
พระเจ้าข้า”
หญิงสวย ชายงาม และมั่งคั่ง
จักษุของพระราชกุมาร เป็นดวงเนตรที่ พรั่งพร้อมไปด้วยทรัพย์ศฤงคาร บริวาร
งามเหลือเกิน จึงตรัสว่า เราขนานนาม เกียรติ และความโปรดปรานเป็นพิเศษ
พระราชปิโยรสว่า “กุณาละ”
จากสมเด็จพระชนกนาถ ยังมีสายใย
แลแล้วทรงมอบพระราชโอรส แห่งความรักเป็นเครื่องเชื่อมโยงอีกเล่า
ให้อยู่ในความพิทักษ์แห่งพระพี่เลี้ยง
ระพี่เลี้ยง มนุษย์จะต้องการอะไรมากกว่านี้ แม้
และนางนม 6 นาง คือ ๒ นางมีหน้า ใครจะมาพรรณนาความสุขบนทิพยวิมาน
ที่ฟูมฟักทะนุถนอม ๒ นางมีหน้าที่ถวาย สรวงสวรรค์ให้ทรงสดับในครั้งนั้น เจ้า
จีรธารา ๒ นางมีหน้าที่สรงน้ำชำระ ชายกุณาละและพระนางกาญจนมาลา
กันยายน ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๕๒