ข้อความต้นฉบับในหน้า
ไม่มีผิด ถึงสงฆ์ของท่าน “สงเมน
ธาริโต” พระสงฆ์ทรงไว้ ตัวของเรา
นี้เองที่รักษาความรู้ถูกรู้ดีไม่ให้หาย
ไป เป็นสงฆ์
การถึงพระรัตนตรัยดังแสดง
มาแล้วนี้ก็ถูก เหมือนต้นไม้ เอานิ้ว
ไปจดเข้าที่กะเทาะก็ถูกต้นไม้ เอานิ้ว
ไปจดเข้าที่เปลือกก็ถูกต้นไม้ เอานิ้ว
ชอบด้วยกันทั้งนั้น ฉันใด รัตนตรัย
แก้ว ๓ ดวงคือ พุทธรัตนะ ธรรมรัตนะ
สังฆรัตนะ ทั้ง ๓ นี้ ก็เป็นที่ยินดี
ปลื้มใจของเทวดาแลมนุษย์ทั้งหลาย
ฉันนั้น
สมมุติ ทุกวันนี้ ผู้ได้เล่าเรียนศึกษา
รู้พุทธประวัติก็ถึงพระสีธาตุราชกุมาร
ที่ได้ตรัสรู้ใต้ควงไม้ศรีมหาโพธิ์ ที่
ได้มาโปรดพระปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ ที่
ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ถึงพระธรรม
ก็คือปฐมเทศนาธรรมจักกัปปวัตตน
สูตร กับธรรมที่พระองค์ทรงสั่งสอน
ปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ ให้ได้บรรลุมรรค
ผลทั้งสิ้นถึงพระสงฆ์ก็คือพระปัญจ
วัคคีย์ทั้ง ๕ จนถึงสุภัททภิกษุ ซึ่ง
พระรัตนตรัยเป็นแก้วจริง ๆ
หรือเปรียบด้วยแก้ว ถ้าเป็นทางพระ
ปริยัติเข้าใจตามอักขระแล้ว เป็น
อันเปรียบด้วยแก้ว ถ้าเป็นทางปฏิบัติ
เข้าใจตามปฏิบัติแล้ว เป็นแก้วจริงๆ
ซึ่งนับว่าประเสริฐเลิศกว่าวิญญาณกะ เป็นปัจฉิมสาวกเวไนย
รัตนะและอวิญญาณกรัตนะ ซึ่งมี
ในไตรภพ ลบรัตนะในไตรภพทั้ง
หมดสิ้น
ผู้มีสติปัญญาเป็นผู้เฒ่าเหล่า
เมธาเล่าเรียนศึกษามาก การถึง
รัตนตรัยของท่านลึกล้ำ ท่านคิดว่า
ไปจดเข้าที่กระพี้ก็ถูกต้นไม้ ถูกแต่
กะเทาะ เปลือก กระพี้ เท่านั้น หา
ถูกแก่นของต้นไม้ไม่
การถึงพระรัตนตรัย ต้อง
เอากายวาจาใจของเราที่ละเอียด จด
เข้าไปให้ถึงแก่นพระรัตนตรัยจริง ๆ
รัตนตรัยซึ่งแปลว่าแก้ว ๓ แก้วคือ
พระพุทธ ๑ แก้วคือพระธรรม ๑
แก้วคือพระสงฆ์ ๑ ได้ในบทว่า สก
กตวา พุทธรตน์ กระทำตนให้เป็น
แก้วคือพุทธ สกฺกตวา ธมฺมรตน์
กระทำตนให้เป็นแก้วคือธรรม สก
กตวา สังฆรัตน์ กระทำตนให้เป็น
แก้วคือสงฆ์
การเข้าถึงพระรัตนตรัย ต้อง
ใช้กายวาจาใจที่ละเอียด ที่หยาบ
เข้าไม่ถึง กายที่ละเอียดซึ่งได้กับ
กายสังขาร วาจาที่ละเอียดซึ่งได้
กับวจีสังขาร ใจที่ละเอียดซึ่งได้กับ
จิตสังขาร กายสังขารคือลมหายใจ
เข้าออกซึ่งปรนเปรอกายให้เป็นอยู่
วจีสังขารคือความตรึกตรองที่จะพูด
จะกล่าวถึงรัตนะในทางปฏิบัติ “พุทธ” ก็แปลกันว่าตรัสรู้ ตรัสรู้
“ปฏิปัตติ” แปลว่า ถึงเฉพาะผู้ปฏิบัติ เป็นภาษาเจ้า เพราะพระพุทธเจ้า
ถึงเฉพาะซึ่งพระรัตนตรัย การถึง ท่านเป็นเจ้าจึงแปลว่าตรัสรู้ ภาษา
รัตนตรัยของผู้ปฏิบัติในยุคนี้ต่างๆกัน สามัญก็แปลว่ารู้เท่านั้น ท่านก็ทำ
ผู้ไม่ได้เล่าเรียนศึกษาก็ถึงรูปพระ ขึ้นในใจของท่านว่ารู้นั่นเอง เป็น จิตสังขารคือความปรุงของจิตสำหรับ
ปฏิมากรในโบสถ์วิหารการเปรียญถึง พระพุทธเจ้า ท่านก็ถึงความรู้ของ
ใช้ทางใจ กายสังขารหยุด วจีสัง
พระธรรมในตู้ในใบลานถึงพระสงฆ์ ท่านที่ถูกดี ถึงธรรมของท่านความดี ขารก็หยุด จิตสังขารก็หยุด เป็นจุด
๑๔ กัลยาณมิตร ธันวาคม ๒๕๓๖