ข้อความต้นฉบับในหน้า
บ่ายวันนั้นอาตมาในฐานะผู้แทนของนักศึกษาพุทธ
ได้ลุกขึ้นกล่าวข้อความที่เตรียมมาสำหรับพิธีในโบสถ์
เป็นประจำทุกปีมาแล้ว ที่ในวันนี้จะมีตัวแทนนักศึกษา
ของคริสต์ศาสนาออกมาอ่านข้อความในคัมภีร์ไบเบิ้ล
สลับกับการพูดและการร้องเพลงสรรเสริญพระผู้เป็นเจ้า
Memorial Church
โบสถ์ประจำมหาวิทยาลัย มีหน้ามุขที่
กว้างขวางใหญ่โต
แต่ในปีนี้ Harvard Divinity School ได้ให้เกียรติพิเศษ
แก่นักศึกษาในศาสนาอื่น ด้วยการให้มีตัวแทนนักศึกษา
ออกมาอ่านบทกวี หรือบทสวดในศาสนาของตน ต่อ
จากนั้นตัวแทนนักศึกษาต่างชาติจะออกมากล่าวสุนทร
พจน์ว่าด้วยการศึกษาในมหาวิทยาลัย
และมีตัวแทน
คณาจารย์ออกมาอ่านสรุปสิ่งที่นักศึกษาทุกคนเคยเขียน
ไว้ในใบสมัครของตัวเองในคราวที่เข้ามาเรียนในมหา
วิทยาลัยว่า ตัวเองเจตนาจะมาเรียนอะไรในที่นี้บ้าง
เมื่อมาถึงวันนี้แต่ละคนมีข้อสรุปเป็นอย่างไร
นักศึกษาหญิงชาวฮินดูผู้หนึ่ง ลุกขึ้นอ่านบทความ
ตอนหนึ่งของท่านวิเวกนันทะ มหาโยคีจากอินเดียที่ได้
๑๐๐
เดินทางมาประชุมสภาศาสนาโลกที่นครชิคาโกเมื่อ
ปีที่แล้ว ซึ่งเป็นบทความที่สร้างความประทับใจแก่ทุกคน
บรรยากาศทั่วทั้งมหาวิทยาลัยดูคึกคักมีชีวิตชีวากว่าทุกวัน ท่านวิเวกนันทะเป็นผู้ที่เข้าใจวัฒนธรรมของชาวตะวันตก
พิธีมอบปริญญาบัตรในปีนี้ตรงกับวันที่ ๙ มิถุนายน
Harvard Divinity School ได้จัดพิธีทางศาสนาขึ้นใน
อย่างดี ท่านมีคำพูดที่ใจและเตือนสตินักการศาสนา
ในยุคนั้น มีผู้บันทึกคำพูดของท่านวิเวกนันทะรวบรวม
ตอนบ่ายวันนั้น เริ่มด้วยริ้วขบวนของบัณฑิตผู้จบการ ไว้เป็นหลักฐาน และกลายเป็นถ้อยคำอันอมตะที่ใช้และ
ศึกษาในชุดครุยหลากสี ผู้ที่จบการศึกษาระดับปริญญา
โทก็ใส่ครุยเหมือนนักศึกษาปริญญาเอก โดยมหาวิทยาลัย
อ้างถึงกันในวงการศาสนาอย่างกว้างขวาง
อาตมาเลือกข้อความตอนหนึ่งจากกัมมวิหาเรสูตร
ถือว่า ผู้ที่สำเร็จการศึกษาด้านศาสนานั้นมีเกียรติอันสูง ในพระไตรปิฎกบาลี ซึ่งเป็นพระสูตรสั้น ๆ มีอยู่ไม่กี่
กว่า อาจารย์ที่รับปริญญาเอกมาแล้วก็จะใส่ครุยสีชมพู บรรทัด เป็นตอนที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงไขปริศนา
แดงพร้อมแถบที่แขน อาตมาไม่ได้แต่งครุยเหมือนกับ แก่พระภิกษุรูปหนึ่ง ซึ่งทูลถามพระพุทธองค์ว่า ใครคือ
บัณฑิตคนอื่น ๆ ยังคงห่มคลุมจีวรดังเดิม เพราะจีวร ผู้ที่เป็นธรรมิกะ ซึ่งอาตมาแปลคำว่าธรรมิกะเป็นภาษา
เป็นครุยอันทรงเกียรติพิเศษแล้ว พระภิกษุจะไปหาเสื้อ อังกฤษว่า Petron อรรถาธิบายของพระสัมมาสัมพุทธ
ผ้าอาภรณ์อันมีเกียรติมากกว่านี้ไม่มีอีกแล้ว คณะอาจารย์ เจ้าว่า ใครคือผู้ที่เป็นธรรมิกะ หรือผู้ประพฤติธรรมนั้น
จัดให้อาตมาเดินอยู่แถวหน้าของบัณฑิตทั้งหลาย เดิน เป็นพุทธดำรัสที่เฉียบคมและแสดงให้เห็นถึงปรัชญาใน
เข้าไปสู่ Memorial Hall ไปยังที่นั่งที่เขาจัดเตรียมไว้ให้ การศึกษาและปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา สรุปเป็น
เป็นพิเศษ ในวันนั้นมีคุณโยมสมเกียรติ ศรลัมภ์ มาเป็น ใจความสั้น ๆ ได้ว่า
แขกผู้มีเกียรติในพิธีรับปริญญาบัตรของอาตมาด้วย
อ่านต่อฉบับหน้า
๕๘ กัลยาณมิตร ธันวาคม ๒๕๓๖