ความรุ่งเรืองทางวัฒนธรรมในยุคจันทรคุปตะที่ ๒ : หน้า 72/112

อินเดียได้เปลี่ยนแปลงไปมากนับตั้งแต่สมัยของ (ศรี-วิ-ชะ-ยะ) เมอกาสเดนีสเมื่อ ๒๐๐ ปีมาแล้ว จริยธรรมที่ ในยุคเดียวกันนี้ อินเดียทางเหนือมีความ ประจักษ์ชัดว่า การค้าระหว่างอินเดียเหนือกับ อ่อนโยนของศาสนาพุทธและศาสนาเชนได้ซึมซาบ สัมพันธ์ยาวนานกับดินแดนสุวรรณภูมิ เป็นที่ เข้าไปในสังคมอินเดียทีละน้อย ทำให้สังคม อินเดียในระยะนี้สุภาพนุ่มนวล และเมตตากรุณา ราชวงศ์เซลิวซิด และไทยไปสู่จีน เป็นเส้นทาง มากกว่าในสมัยราชวงศ์โมริยะ ภิกษุฟาเรียน พาณิชนาวีที่สำคัญที่สุดสายหนึ่งของโลก เดินทางผ่านทะเลทรายในฤดูกาลอันหนาวเหน็บ ได้พบเมืองในศาสนาพุทธแผ่กว้างไปถึงเอเชีย กลางทีเดียว เมื่อภิกษุฟาเรียนไปถึงตักศิลา บุษบาปุระ (หรือเปศวรในปัจจุบัน) ท่านได้ศึกษา ภาษาสันสกฤตและอยู่ในนครปาฏลีบุตรเป็นเวลา นาน เพราะพระพุทธศาสนาแผ่อิทธิพลในอินเดีย อยู่แล้วอย่างกว้างขวาง อินเดียในยุคพระเจ้าจันทรคุปตะที่ ๒ มี ความรุ่งเรืองทางวัฒนธรรมหลายด้าน อีกทั้ง ศิลปกรรมการปั้นพระพุทธรูปที่เรียกว่า ศิลปะ แบบคุปตะ ก็ประยุกต์อิทธิพลกรีกกับเอเชีย อย่างแน่นแฟ้น อันมีสาเหตุมาจากพระองค์ปราบ ปรามนครทางภาคเหนือหลายแห่ง ชงมชาง ชาวกรีกหลงเหลืออยู่เป็นจำนวนมาก นับเป็นยุคสมัยที่ความคิดตะวันตกและ ตะวันออกผสมกลมกลืนกันมาก อิทธิพลของ ศาสนาพุทธแผ่จากอินเดียไปยังจีน เมื่อภิกษุ ฟาเนียนเดินทางกลับจีนทางทะเล ผ่านเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ ศิลปกรรมพุทธศาสนาแบบ คุปตะในถ้ำอชันตา บ่งบอกถึงการประยุกต์ลวด ลายผสมผสานของกรีกในอินเดียตะวันตกกับ อิทธิพลของเปอร์เซีย ในสมัยพระเจ้าจันทรคุปตะ ข้อมูลทางประวัติศาสตร์นี้เป็นที่น่าสนใจ ภาพสลักพระพุทธรูปที่ถ้ำอชันตา วัดที่ขุดเข้าไปในภูเขา ในราว พุทธศตวรรษที่ ๕ ที่ ๒ ยังมีบันทึกการเยือนอาณาจักรโรมัน โดย เนื่องจากมีข้อโต้แย้งกันมานานเกี่ยวกับพระพุทธ คณะทูตได้เข้าพบกษัตริย์โรมันถึง ๓ พระองค์ ศาสนาว่า เข้ามายังสุวรรณภูมิทางไหนก่อน หาก การค้าขายรุ่งเรืองตามชายฝั่ง และชาวโรมันรู้จัก จะพิจารณาในระยะเวลานี้แล้วจะเห็นได้ว่าอิทธิพล ว่าบริเวณภาคใต้ของประเทศไทยซึ่งคืออาณาจักร ของศาสนาพุทธไม่น่าจะผ่านจากอัสสัมเข้ามายัง ศรีวิชัยที่ไชยานั้น เป็นเมืองพุทธศาสนาที่สำคัญ ไทยได้ เหตุผลประการสำคัญคือ คงผ่านทาง พวกตะวันตกกล่าวว่าเป็นอาณาจักรที่ไกลที่สุดของ เหนือของลุ่มน้ำพรหมบุตรหรืออัสสัมมาได้ยาก ราชวงศ์เซลิวซิด (Seleucid Dynasty) แห่งซีเรีย ไม่มีใครสามารถฝ่าด่านนี้มาได้เลย เนื่องจาก (หรือที่จีนเรียก เช-ลิโฟ-ซี) และนักประวัติ ภูมิประเทศไม่อำนวย แม้แต่ชนชาติอารยันที่ถือ ศาสตร์ไทยปัจจุบันไม่ทราบที่มาของคำว่าศรีวิชัย ว่ามีความสามารถมากแล้ว ก็ไม่กล้าที่จะเข้ามา ๗๐ กัลยาณมิตร ธันวาคม ๒๕๓๖