การอาบน้ำและการดูแลทารก : หน้า 73/128

พิมเสนบ้าง แล้วว่าผลมะกรูดลนไฟใต้เสม็ด คลึงท้องด้วยปรารถนาจะให้สะดือแห้งเร็วและ ให้เนื้อที่ท้องทารกนั้นหนา จะได้ไม่ปวดท้อง พี่ป้าน้าอามาดูแล ล้างแช่แล้วก็ส่งให้แม่นม ทาขมิ้นแล้วใส่กระด้งร่อน บ่อยๆ ขอย้อนกลับมายังวันแรกที่ทารกเกิด เมื่อผูกสายสะดือเรียบร้อยแล้วก็อาบ า น ชำระร่างกายให้สะอาดหมดจดหมดคาวเลือด ใส่เบาะให้นอนเอาผ้าห่ม (หอพระสมุดแห่งชาติ, ๒๕๓๐ : {ะ) บทกลอนดังกล่าว ดูเหมือนว่าการร่อน แล้วทาขมิ้นผงทั้งตัวกันพุพอง ดังที่กล่าวว่า กระด้งจะทำในวันแรกเกิด แต่ส่วนใหญ่เท่าที่ผู้ “อาบน้ำแล้วทาขมิ้น” แล้วจึงนำทารกไป เขียนเคยทราบจากผู้ใหญ่ มักทำเมื่อคลอดครบ วางไว้ในกระด้ง ซึ่งมีเบาะที่ยัดนุ่นและเย็บ เรียบร้อยแล้ว ถ้าบุตรเป็นชาย เขาจะนำสมุด ๓ วันแล้ว อันเชื่อได้ว่าพ้นเขตอันตรายจากที่ กล่าวกันว่า “สามวันลูกผี” และวันนั้นบิดามารดา ดินสอไปวางไว้ช้างเบาะหรือใต้เบาะ เพราะ ญาติผู้ใหญ่จะทำขวัญและอวยพรให้ทารกนั้น คนโบราณถือเคล็ดหวังจะให้บุตรขายได้เล่า เลี้ยงง่าย ไม่อ้อนไม่ขี้โรค เติบโตเป็นคนดีและ เรียนมีความรู้ จะได้เป็นเจ้าคนนายคนในภาย ภาคหน้า ถ้าเป็นหญิงจะวางเข็มและด้าย โดย ได้ดี การร่อนกระด้ง เขาจะร่อนเบาๆ พร้อม หวังว่าเมื่อเจริญเติบโตขึ้นจะได้เก่งในงานบ้าน กับร้องว่า “สามวันลูกผี วันลูกคน ลูกของ งานเรือนและงานเย็บปักถักร้อย จากนั้นหมอ ใครมารับเอาเน้อ” แล้วหมอตำแยก็วางกระด้ง ตำแยก็จะทำพิธีร่อนกระด้ง กล่าวคือจะยก ลงให้กระทบพื้นเบาๆ พอให้ทารกสะดุ้งร้องดัง กระด้งที่ใส่ทารกขึ้นร่อน ในเรื่องขุนช้างขุนแผน ตอนกำเนิดขุนแผน ก็กล่าวไว้ดังนี้ “ถึงฤกห้งามยามปลอดคลอดง่ายดาย ลูกนั้นเป็นชายร้องแว้เว้ มิถุนายน ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร ขึ้น ทำเช่นนี้อยู่สามครั้ง บิดาหรือญาติผู้ใหญ่ ก็จะเข้าไปรับและออกวาจาว่า “ลูกข้าเอง” แล้ว รับกระด้งมาวางไว้ข้างๆ มารดาพร้อมทั้งจ่ายเงิน ๓๒ เบี้ย (หอยเบี้ยจั่นโบราณใช้เป็นเงินที่มี