การตรวจสอบความดีของพระราชา : หน้า 93/128

ในเวลานั้น พระเจ้าทัลลิกะ กษัตริย์แห่ง ครองแคว้นโกศลประทับอยู่ ขอท่านได้โปรดหลีก แคว้นโกศล ทรงครองราชสมบัติโดยธรรม พระ ทางรถของท่าน แล้วให้โอกาสแก่รถของพระราชา องค์ทรงตรวจสอบหาความผิด ความไม่ดีของ เราด้วยเถิด” พระองค์เองจากบรรดาข้าราชบริพารภายในเช่นกัน ก็ไม่มีใครกล่าวถึงความผิดของพระองค์เลย ทรง สารถีของพระเจ้าพาราณสีดำริว่า “แม้ผู้ ที่นั่งในรถนี้ก็เป็นพระราชาเหมือนกัน เราควรจะ 4 จึงเสด็จออกไปตรวจสอบชาวชนบท ได้ยินค่าสรรเสริญพระคุณของพระองค์เหมือนกัน ท่า อย่างไรดี” แล้วสารถีของพระเจ้าพาราณสีก็ นึกถึงอุบายได้ว่า “เราจะถามถึงวัยของพระราชา เมื่อไปถึงทางเกวียนอันราบลุ่มแห่งหนึ่ง ทั้งสองดู ถ้าใครเป็นพระราชาที่หนุ่มกว่า จะต้อง ไม่มีทางที่รถจะสามารถหลบหลีกกันได้ ราชรถ ยอมเลื่อนรถให้พระราชาที่แก่กว่า” จึงถามวัย ของกษัตริย์ทั้งสองประจันหน้ากัน สารถีของพระ ของพระเจ้าทัลลิกะกับสารถี ก็ปรากฏว่าพระราชา เจ้าทัลลิกะจึงพูดกับสารถีของพระเจ้าพาราณสีว่า ทั้งสองพระองค์มีพระชนม์เท่ากัน จึงถามถึงพระ “ท่านจงน่ารถของท่านหลีกออกไป” สารถีของพระเจ้าพาราณสีก็ตอบว่า “พ่อ ประเทศ ก็ปรากฏอีกว่าพระราชาทั้งสองพระองค์ มหาจำเริญ ขอให้ท่านนำรถของท่านหลีกรถของ ราชสมบัติ กำลัง ทรัพย์ ยศ ชาติ โคตร ตระกูล ครอบครองราชสมบัติมีจำนวนเท่ากัน ประมาณ ฝ่ายละสามร้อยโยชน์ แล้วสารถีก็คิดต่อไปอีกว่า เราเถิด บนรถของเรามีพระเจ้าพรหมทัตมหาราช ผู้ครอบครองราชสมบัติในกรุงพาราณสีประทับอยู่” เราจะให้โอกาสแก่พระราชาผู้มีศีล จึงถามว่า สารถีของพระเจ้าทัลลิกะจึงพูดว่า “พ่อ “พ่อมหาจำเริญ ศีลและมารยาทของพระ มหาจำเริญ บนรถคันนี้ก็มีพระเจ้าทัลลิกะผู้ครอบ ราชาของท่านเป็นอย่างไร” มิถุนายน ๒๕๓๙ ..กัลยาณมิตร