การพัฒนาที่ยั่งยืนในสังคม : หน้า 120/128

ซึ่งเป็นพระนัก- โนนเมือง จ.นครราชสีมา พัฒนาที่มีชื่อเสียงและมากด้วยประสบการณ์ โดยมีพระเมธีธรรมาภรณ์ เป็นผู้ดำเนินการ อภิปราย ในเบื้องต้นพระเมธีธรรมาภรณ์ได้กล่าว ถึงสภาพของสังคมในปัจจุบันว่า “กระแสของ โลกปัจจุบันกำลังมีการกล่าวถึงการพัฒนาที่ ยั่งยืนเป็นอันมาก เพราะสังคมโลกกำลังมอง ปัญหาที่เกิดจากการพัฒนาที่ผ่านมา ที่ยังต้อง มีการปรับปรุงแก้ไข ซึ่งสภาพัฒนาเศรษฐ กิจและสังคมแห่งชาติกำลังเตรียมจัดทําแผน ๕ พัฒนาฯฉบับที่ 57 โดยกำหนดมีแผน ๕ ปีที่ มุ่งพัฒนาสังคมให้พ้นจากสภาวะในแบบปัจจุบัน เพราะสภาพที่เป็นอยู่อันเกิดจากแผนพัฒนาฯ ฉบับต่างๆ ที่ผ่านมา ท่าให้สังคมไทยมีลักษณะ “เศรษฐกิจดี สังคมมีปัญหา การพัฒนาไม่ยั่ง ยืน” พระเมธีธรรมาภรณ์เปรียบเทียบคนไทย ศูนย์รวมข่าว เองเหมาะที่จะทํางานพัฒนาเด็กระดับประถม ศึกษา จึงได้ดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่อง และ ยังสนุก เบาสมอง ไม่เครียด แต่การทํางาน กับเด็กวัยนี้ จะต้องอดทน เพราะจากผลที่ ปรากฏพบว่าธรรมะที่สอนให้แก่เด็กจะเห็นผล เมื่อเด็กโดเป็นผู้ใหญ่ครองเรือนแก้ว เพราะ วัยครองเรือนจะนึกถึงธรรมะเพื่อนำมาใช้ใน การแก้ปัญหาชีวิตมาก โดยเฉพาะได้ทํางาน อย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน จึงทําให้ท่านเห็น ผลปรากฏดังกล่าวชัดเจน ก็ทําให้รู้สึกหาย เหนื่อยสมกับที่ได้ทํางานมาอย่างทุ่มเท ซึ่งใน ปัจจุบันนี้ ท่านเป็นผู้จัดการดำเนินงานโรง เรียนพุทธเกษตร วัดโนนเมือง จ.นครราชสีมา พระครูสีลวราภรณ์กล่าวอีกว่า ในตอน ต้น ๆ คนที่ไม่เข้าใจจะพากันพูดกระแนะกระ แหนว่าเรียนธรรมะไปทําไม ไม่มีคุณค่า ไม่ เห็นเอาไปท่านาเป็นข้าวสารได้ โดยเฉพาะ แต่ละงานเมื่อเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายแก้วค่า ของหวานจะถูกกว่าค่าเหล้ามาก เจ้าภาพงาน เลี้ยงก็ย่อมจะเห็นดีด้วย ทั้งนี้เจ้าภาพเหล่านี้ จะต้องได้รับคำชี้แจง และตกลงให้เข้าใจ ขณะเดียวกันก็จะสนับสนุนให้นักเรียนช่วย รณรงค์ให้ขาวบ้านนิยมการรับประทานของ หวานแทนดื่มเหล้า ซึ่งก็ทําให้ปัญหาการเสพ สุราดังกล่าวลดลงและเริ่มหมดไป ส่วนการ แก้ปัญหาการเล่นการพนันในวัด เช่น การ เล่นไฮโล เล่นไพ่ ในงานศพที่วัดซึ่งเคยมีมา ก่อนก็ได้รับการแก้ไข โดยท่านจะเริ่มหลัง จากที่การสวดพระอภิธรรมเสร็จแก้วก็จะ บรรยายธรรม พูดคุยและนำเรื่องราวต่างๆ มาสนทนากับชาวบ้าน เพื่อเป็นการถ่วงเวลา พวกที่รอจะเล่นไพ่เล่นไฮโลก็จะเมื่อแก้วกลับไป ซึ่งการกระทำเช่นนี้จะต้องอดทน แม้จะต้อง ถ่วงเป็นเวลาถึงดอนดึกดีหนึ่งตีสองก็ยอม ในสังคมที่เศรษฐกิจกำลังเฟื่องฟูในปัจจุบันนี้ คนขี้เมามักจะพูดผ่านมาทางลูกๆ ที่เรียน และท่าอย่างนี้ต่อเนื่องทุกคืนจนเผาศพเสร็จ ว่าเปรียบเสมือนเศรษฐีนอนในห้องไอซียู เพราะสภาพแวดล้อม ปัญหาสังคมต่างๆ มี มากมายปรากฏอยู่รอบตัว พร้อมทั้งชี้ว่า การ พัฒนาในปัจุบันไม่ไข่ “สัมมาพัฒนา” และไม่ ใช่ “สมะพัฒนา” ที่จะทําให้เกิดความสมดุล ในองค์ประกอบต่างๆ ของสังคม เศรษฐกิจ หรือสิ่งแวดก้อม ตลอดจนร่างกาย จิตใจ จึง มีปัญหาว่าพระพุทธศาสนาจะมีส่วนเข้าไปช่วย เหลือแก้ไขอย่างไร พระเมธีธรรมาภรณ์กล่าวว่า “ขณะนี้ กำลังให้ความสำคัญกับทรัพยากรมนุษย์ การ พัฒนาทั้งหลายมุ่งที่จะให้มนุษย์เป็นศูนย์กลาง ของการพัฒนา ซึ่งเชื่อว่าทุนและงบประมาณ ต่างๆ จะมุ่งเพื่อการพัฒนาคน และต่อไป ศาสนาจะได้รับความสนใจมากขึ้น” พระครูสีลวราภรณ์ ได้อภิปรายถึงแนว ทางที่พระพุทธศาสนาจะช่วยให้ชุมชนที่มีการ พัฒนาแก้วให้เข้มแข็งกลายเป็นการพัฒนาที่ ยั่งยืนอย่างไร โดยกล่าวเป็นค่าถามไว้ว่าท่าน เองไม่ทราบว่าการพัฒนาที่ยั่งยืนเป็นอย่างไร แต่จะเล่าถ่ายทอดประสบการณ์แก้วให้ตัดสิน เอาเองว่า เป็นการพัฒนาที่ยั่งยืนหรือไม่ ทั้งนี้พระครูสีลวราภรณ์ได้เล่าว่าได้เริ่มต้นท่า งานพัฒนามาจนถึงปัจจุบันเป็นเวลา ๒๐ปี แก้ว หลังจากที่พิจารณาแก้วเห็นว่า ตัวท่าน หนังสือ ท่านจึงใช้วิธีส่งเสริมให้เด็กเหล่านี้ เรียนให้ดีขึ้น พยายามให้เด็กเรียนเก่ง แก้ว มอบรางวัลอยู่เรื่อยๆ จากนั้นก็ท่าหนังสือไป ชมเชยพ่อแม่ว่าสอนลูกให้เก่งอย่างไร มีวิธี สอนลูกอย่างไร มีวิธีเลี้ยงลูกดีอย่างไร พ่อแม่ ของเด็กที่เคยต่อด้าน ก็เริ่มมีเสียงอ่อนลง ขณะเดียวกันก็ท่าตัวดีขึ้นให้สมกับการได้รับ ขมเชยจากทางโรงเรียนอีกด้วย พระครูสีลวราภรณ์ได้กล่าวถึงหลักใน การทํางานในเบื้องต้นว่า ท่านยึดหลักธรรมที่ ว่า ๑.ป้องกันไม่ให้ความชั่วเกิดขึ้น ๒.ขจัดสิ่ง ไม่ดีออกไปจากตัวบุคคล สังคม ๓.แสวงหา สิ่งที่ดีให้เข้ามาสู่ตัวบุคคล สังคม และ 11. รักษาสิ่งที่ดีอยู่แก้วไม่ให้เสื่อม ทั้งนี้ท่านได้ยก ตัวอย่างการขอร้องไม่ให้ขาวบ้านดื่มเหล้า เมื่อ มีเป้าหมายที่จะให้ชาวบ้านเลิกเหล้าจะต้อง หาสิ่งทดแทนเพื่อให้เขาเหล่านั้นดื่ม ซึ่งใน ที่สุดก็หานมถั่วเหลือง น้ำมะตูม หรือของ หวานมาให้กินแทนเหล้า โดยเริ่มจากการจัด งานเลี้ยงหรือท่าบุญในวาระโอกาสต่างๆ ด้วย การตกลงกับเจ้าภาพที่จะท่าของหวานมากๆ มาเลี้ยงแทนการเลี้ยงเหล้า ทั้งนี้พระครูศีลฯ าราภรณ์ทดลองมาแก้วว่า คนดื่มเหล้าจะไม่ ชอบของหวาน เพราะเมื่อรับประทานของ หวานไปแก้วจะไม่รู้สึกอยากดื่มเหล้า ซึ่งใน กัลยาณมิตร/ ๑๘ มิถุ^ายน ๒๕๓๙ เมื่อท่าเช่นนี้ ๒-๓ ราย ชาวบ้านก็จะเริ่มเข้า ใจเจตนาว่าพระไม่ต้องการให้เล่นการพนันใน วัด เมื่อเป็นเช่นนี้ท่านพระครุก็จะเริ่มชี้แจง ทุกครั้งหลังมีการเทศน์ในวันพระ โดยน่า พระ ราชบัญญัติสงฆ์มาอธิบายถึงข้อห้ามไม่ให้มี การเล่นการพนันในวัด จนปัจจุบันไม่มีการ เล่นการพนันเกิดขึ้นอีก พระครูสีลวราภรณ์ให้ข้อแนะนำว่าใน การบรรยายธรรม สนทนากับชาวบ้านเพื่อ ถ่วงเวลาดังกล่าว จะต้องระมัดระวังในการ พูดที่จะไม่ไปกระทบ ส่อเสียดกับพวกที่กำลัง รอเล่นการพนัน หรือรอดื่มเหล้า เพราะเป็น ความจริงแต่ไม่ถูกกาลอันสมควรผู้พูดอาจจะ ถูกท่าร้ายได้ ทั้งนี้แหล่งข่าวสรุปว่าประสบ การณ์ที่พระครูสีลวราภรณ์เล่ามาน่าจะเป็น ตัวอย่างของการไข้พระพุทธศาสนาเพื่อการ พัฒนาที่ยั่งยืนตัวอย่างหนึ่ง มหิดลจัดอบรมความรู้ ทางศาสนาแบบนานาชาติ โครงการศึกษาและวิจัยเพื่อส่งเสริมการ พัฒนาทรัพยากรมนุษย์ บัณฑิตวิทยาลัย มหา วิทยาลัยมหิดล (ศาลายา) จ.นครปฐม จัด โครงการอบรมเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับศาสนา