หลักการสร้างความสุขในครอบครัว : หน้า 39/215

สิ่งที่ต้องเตรียมใจก็คือ ถ้าความผิดหวังมาถึงเราแล้วอย่างไม่ทันตั้งตัว ทำให้เกิด ความตกใจ หวาดกลัว กลุ่มกลัด เราก็ต้องพิจารณาถึงความเป็นจริงในโลกนี้ว่าไม่มีสิ่งใดจีรังยั่ง ยืนได้ตลอดกาล มีเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และเสื่อมไปเป็นธรรมดา แม้แต่ตัวเราเองนี้ ก็หนีความจริงนี้ ไปไม่พ้น ปู่ย่าตาทวดท่านชี้แนะหนทางปฏิบัติไว้ว่าคนที่จะทำใจให้หนักแน่นประดุจแผ่นดินได้ ต้องเข้าใจก่อนว่า โลกมนุษย์ของเราใบนี้มีทั้งสมหวังและผิดหวังเกิดขึ้นตลอดเวลา เพียง แต่ว่าสองสิ่งนี้อะไรจะมาถึงเราก่อนหลังเท่านั้นเอง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสั่งสอนว่า สิ่งที่ทำให้คนเราสมหวังและผิดหวังในโลกนี้ มีอยู่ 8 อย่าง เรียกว่า “โลกธรรม 8” แบ่งเป็นสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งทำให้ “จิตไหว” และอีกฝ่าย หนึ่งทําให้ “จิตหวั่น” จิตไหว คือ ความคิดปรารถนาอยากได้สิ่งที่รักและสิ่งที่ชอบใจ มี 4 อย่าง ได้แก่ 1) ลาภ คือ การได้ผลประโยชน์ที่ชอบใจ เช่น ได้บ้าน ได้รถยนต์ได้สามี-ภรรยา ได้ที่ดิน ได้เพชรนิลจินดาต่าง ๆ 2) ยศ คือ การได้รับตำแหน่ง ฐานะ ได้อำนาจ ได้ความเป็นใหญ่เป็นโต 3) สรรเสริญ คือ การได้ยินคำชื่นชม คำยกย่อง คำสดุดีที่คนอื่นให้เรา 4) สุข คือ ได้รับความสบายกาย สบายใจ ความเบิกบานร่าเริง ความบันเทิงใจ ทั้ง 4 อย่างนี้ เป็นสิ่งที่คนทั่วไปชอบ แม้ไม่มีก็คิดหา ครั้นหาได้แล้วก็คิดหวง หวงมาก ๆ เข้าก็ห่วง ห่วงมาก ๆ เข้าก็หึง การที่จิตมีอาการหา-หวง-ห่วง - หึง อย่างนี้ เรียกว่า “ใจไหว” ไม่ชอบใจ จิตหวั่น คือ ความคิดหวาดหวั่นกังวลว่าตนเองจะสูญเสีย หรือต้องพบเจอสิ่งที่ มี 4 อย่าง ได้แก่ 1) เสื่อมลาภ คือ ผลประโยชน์ที่ได้มาแล้วเสียไป เช่น เสียเงิน เสียที่อยู่ เสียลูกรัก ภรรยาตายจาก 2) เสื่อมยศ คือ ถูกลดความเป็นใหญ่ ถูกถอดออกจากตำแหน่ง ถูกถอดอำนาจ 3) นินทา คือ ถูกนําหนิติเตียน ทั้งที่ต่อหน้าหรือลับหลัง 4) ทุกข์ คือ ได้รับความทุกข์ทรมานทั้งทางกายและทางใจ 28 DOU หลั ก ก า ร ส ร้ า ง ค ว า ม สุ ข ใ น ค ร อ บ ครัว 28