คุณค่าของการเกิดเป็นมนุษย์ : หน้า 82/128

ในโลกมีค่าสูงขึ้น ตัวอย่างเช่น ก้อนดิน เหนียวธรรมดา ถ้าหากนำมาใส่แบบ พิมพ์แล้วพิมพ์เป็นตุ๊กตา ก็ทำให้ดิน ก้อนนั้นมีค่าขึ้น น่ามาเป็นเครื่องประดับ บ้านเรือนได้ ดินเหนียวก้อนเดียวกันนี้ หากได้แบบที่ดีกว่าขึ้นมาอีก เช่น แบบ เป็นพระพุทธรูป ก็จะเห็นได้ว่าคุณ ค่าของดินเหนียวก้อนนี้ทรงคุณค่ามาก ยิ่งขึ้น ผู้คนได้กราบไหว้บูชา จะเห็นได้ ว่าคุณค่าของดินเหนียวก้อนนี้ขึ้นอยู่กับ แบบที่พิมพ์นั่นเอง ในทำนองเดียวกัน การเกิดของสัตว์ทั้งหลายในโลก ก็ย่อม ต้องอาศัยพ่อแม่เป็นแบบ ถ้าได้แบบที่ไม่ ดี เช่น เป็นสัตว์ ถึงเวลาก็คลอดมาเป็น สัตว์ เช่นเป็น ช้าง ม้า วัว ควาย ฯลฯ แม้จะมีปัญญาติดตัวมามากสักปานใดก็ ไม่สามารถทำความดีได้เต็มที่ โชคดีที่ เราได้แบบเป็นคน ซึ่งเป็นโครงร่างที่ ประเสริฐกว่าสัตว์ทั้งหลาย เหมาะใน การทำความดีทุกประการ เราจึงสามารถ ใช้ความรู้ความสามารถประกอบคุณ ความดีได้เต็มที่ ามดีได้เต็มที่ พระคุณของพ่อแม่ใน การเป็นต้นแบบทางกายให้เรา ก็นับว่า มีมากเหลือหลายแล้ว ยิ่งถ้าท่านอบรม เลี้ยงดูเรามาเป็นต้นแบบทางใจให้ด้วย ก็ยิ่งมีพระคุณมากเป็นอเนกอนันต์ -. เป็นต้นแบบหายใจ ให้ความ อุปการะเลี้ยงดู ฟูมฟัก ทะนุถนอม อบรม สั่งสอน ปลูกฝังกิริยามารยาท ให้ความรู้ ทั้งทางโลกและทางธรรมแก่ลูก สมญานามของพ่อแม่ สมญานามของพ่อแม่นั้น กล่าว กันว่าท่านเป็นทั้งพรหมของลูก เทวดา คนแรกของลูก ครูคนแรกของลูก และ เป็นพระอรหันต์ของลูก ซึ่งอธิบายได้ ดังนี้ พ่อแม่เป็นพรหมของลูก เพราะ ต่อลูกไม่มีที่สิ้นสุด เหตุที่มีพรหมธรรม ๔ ประการ ได้แก่ ๑. มีเมตตา คือมีความปรารถนา คุณธรรมของลูกเริ่มที่รู้จักคุณพ่อแม่ คือรู้ว่าท่านดีต่อเราอย่างไร สูงขึ้นไป อีกคือตอบแทนคุณท่าน ในทางศาสนา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสบรรยาย คุณธรรมของลูกไว้อย่างสั้น ๆ แต่จับ ความไว้ได้อย่างครบถ้วน คือคำว่า คือหวั่นใจใน ๒. มีกรุณา ความทุกข์ของลูกและคอยช่วยเหลือ เสมอไม่ทอดทิ้ง an. มีมุทิตา คือเมื่อลูกมีความ สุขสบาย ก็มีความปลาบปลื้มยินดีด้วย ความจริงใจ มีอุเบกขา คือเมื่อลูกมีครอบ ครัวสามารถเลี้ยงตนเองได้แล้ว ก็ไม่วุ่น วายกับชีวิตครอบครัวของลูกจนเกินงาม และหากลูกผิดพลาดก็ไม่ซ้ำเติม แต่กลับ คอยเป็นที่ปรึกษาให้เมื่อลูกต้องการ พ่อแม่เป็นเทวดาคนแรกของลูก เพราะคอยปกป้องคุ้มกันภัย เลี้ยงดูลูก มาก่อนผู้มีความปรารถนาดีคนอื่น ๆ - พ่อแม่เป็นคนแรกของลูก เพราะสั่งสอนอบรม คำพูดและกิริยา มารยาทให้ลูกก่อนคนอื่น ๆ พ่อแม่เป็นพระอรหันต์ของลูก เพราะมีคุณธรรม ๔ ประการ ได้แก่ เป็นผู้มีอุปการะมากแก่ลูก จ. ท่านได้ทําภารกิจอันทำได้แสนยาก ได้ แก่การอุปการะเลี้ยงดูลูก ซึ่งยากที่จะ หาคนอื่นทำแก่เราได้อย่างท่าน ๒. มีพระเดชพระคุณมาก ปกป้อง อันตราย ให้ความอบอุ่นแก่ลูกมาก่อน เป็นเนื้อนาบุญของลูก มีความ บริสุทธิ์ใจต่อลูกอย่างแท้จริง เป็นผู้ที่ลูก ควรทําบุญต่อตัวท่าน ต ๔. เป็นอาหุในยบุคคล เป็น ผู้ควรแก่การรับของคำนับ และการ กราบไหว้ของลูก คุณธรรมของลูก เมื่อพ่อแม่มีพระคุณมากมาย ปานนี้ ลูกจึงควรมีคุณธรรมต่อท่าน “กตัญญู กตเวที” คุณค่าและศักดิ์ศรี ของความเป็นลูกรวมอยู่ใน ๒ คำนี้ กตัญญู หมายถึงเห็นคุณท่าน คือเห็นด้วยใจ ด้วยปัญญา ว่าท่านเป็น ผู้มีพระคุณต่อเราอย่างแท้จริง ไม่ใช่สัก แต่ว่าปากท่องพระคุณพ่อแม่ปาว ๆ ไป เท่านั้น คุณของพ่อแม่ดูได้จากอุปการะ คือประโยชน์ที่ท่านทำแก่เรา มีอะไรบ้าง ที่แตกต่างจากคนอื่น ตามธรรมดาของ คนทั่วไป เมื่อจะอุปการะใครเขาต้อง เห็นทางได้ เช่น เห็นแก่หลักทรัพย์ หรือ ดูนิสัยใจคอ ต่อเมื่อแน่ใจแล้วว่า อุปการะ คุณของเขาจะไม่สูญเปล่า จึงลงมือช่วย เหลือ แต่ที่พ่อแม่อุปการะเรานั้นเป็น การอุปการะโดยบริสุทธิ์ใจจริง ๆ ไม่ได้ มองถึงหลักประกันใด ๆ เลย เราเองก็ เกิดมาตัวเปล่าไม่มีหลักทรัพย์แม้แต่เข็ม เล่มเดียว ยังไม่รู้เสียด้วยซ้ำว่าอวัยวะ ร่างกายจะใช้การได้ครบถ้วนหรือไม่ ยิ่งนิสัยใจคอแล้วยิ่งรู้ไม่ได้เอาทีเดียว โตขึ้นจะเป็นอย่างไร จะเป็นคนอกตัญญู หรือไม่ ไม่รู้ทั้งนั้น หนังสือสัญญาการ รับปากสักคำเดียวระหว่างเรากับท่าน ก็ไม่มี แต่ทั้ง ๆ ที่ไม่มี ท่านทั้งสองก็ได้ โถมตัวเข้าช่วยเหลือเราจนสุดชีวิต ที่ ยากจนก็ถึงกับกู้หนี้ยืมสินคนอื่นมาช่วย เรื่องเหล่านี้ต้องคิดดูด้วยเหตุผล อย่าสัก แต่คิดด้วยอารมณ์เท่านั้น การพิจารณา ให้เห็นคุณของพ่อแม่ด้วยใจอย่างนี้ แหละเรียกว่า “กตัญญู” เป็นคุณธรรม ๗๘ Kalyanamitra.org