ธรรมานุภาพและความกตัญญู : หน้า 106/128

บทที่ ๔ ธรรมานุภาพ “ดูก่อนสุรเสนะ! ข่าวความกตัญญู กตเวทีของตุลินีนั้นระบือไปทั่ว ไม่มี ใครสามารถปิดบังความจริงและความดี งามนี้ได้ ชนทั้งหลายแม้ที่สูงอายุก็พากัน เคารพนับถือๆลินีเหมือนเทพธิดาผู้จำแลง ร่างลงมาเป็นมนุษย์ แต่ตุลินีเคยเป็นคน สงบอย่างไรก็เสงี่ยมอยู่อย่างนั้นไม่เปลี่ยน แปลง พ่อรู้ดีว่าแม่ของเจ้าเป็นคนฉลาด เฉียบแหลมเพียงไร ทั้ง ๆ ที่เป็นคนนิ่ง ความเป็นผู้นิ่งด้วยความรู้เท่านี้ ทาง พระพุทธศาสนาสรรเสริญ “ดูก่อนสุรเสนะ! มหาชนนั้นถึง อย่างไรก็พอจะรู้ว่าอะไรผิดอะไรถูก ในขณะเดียวกับที่เขาพากันชื่นชม ในกิตติคุณ อันเนื่องด้วยความกตัญญู กตเวทีของตุลีนี้ เขาก็พากันเพ่งเล็งบุตรี คนเล็กทั้งสองผู้มีใจกระด้าง ไม่เคารพ นบนอบและเลี้ยงดูมารดาบิดาของตน นางทั้งสองก็เลยกลายเป็นคนที่ไม่มี มีใจทรามต่อมารดาบิดาของตนนั้น ที่ “ข่าวที่ว่าขบวนเกวียนของคฤหบดี บิดาของตุลินีถูกปล้นนั้น เป็นที่หวาด ระแวงของชาวขับเกวียนอยู่มิใช่น้อย เพราะฉะนั้น เราจึงได้ระมัดระวังในการ เดินทางเป็นอย่างดี “เพื่อให้ได้ผลจริงจังในการป้องกัน ตน พ่อได้ฝึกคนขับเกวียนทั้งปวง ให้รู้ วิชารบวิชาใช้อาวุธก่อนเดินทางอย่าง ถี่ถ้วน ทำให้คนเหล่านั้นแปลกใจใน ความเป็นคนลึกลับของพ่อที่มีทั้งเงิน และความรู้ แต่พ่อไม่เคยแสดงตนเป็น คนพิเศษกว่าคนทั้งหลายอย่างไรเลย “ในระหว่างทางใกล้จะถึงกรุง ไพศาลี เราได้พบโจรหมู่ใหญ่ แต่ความ รอบคอบระมัดระวังได้ช่วยให้เราฆ่าโจร ตายเป็นอันมาก ที่เหลืออยู่ก็หลบหนี ไป ในการนี้เรามิได้เสียขาวขับเกวียน ไปเลย เพราะเราใช้อาวุธจากที่ไกลคือ ธนู และซุ่มดักยิงในที่ต่าง ๆ จนพวก โจรที่มีชีวิตรอดไปได้ เกือบจะพากัน เป็นบ้าตายเพราะความกลัว เพราะยัง ไม่ทันได้ประจันบาน ก็เห็นเพื่อนของ ตนตกม้าตายอยู่สับสน ทั้งไม่รู้แน่นอน ด้วยว่าลูกธนูมาจากทิศไหน บางครั้ง ก็มาจากข้างบน บางครั้งก็มาจากทิศ ตะวันตกและทิศใต้, นี้เป็นครั้งแรกที่ ใครคบหาสมาคม เพราะเขาเห็นว่า ผู้ที่ | พ่อฆ่าโจรเพราะความจำเป็นบังคับ มา จะมีใจดีต่อคนอื่นคงจะยากยิ่งนัก นี่แล สุรเสนะ ธรรมกับอธรรมย่อมแผกกัน มีผลไม่เสมอกันอยู่ในตัวเช่นนี้ “เมื่อจัดการให้มารดาบิดาของ ตุลินีได้ครอบครองทรัพย์สมบัติของตน เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ต่อมาอีกปีเศษ พ่อก็ ปรารภการร่วมทางไปกับนายกองเกวียน ผู้จะคุมขบวนเดินทางเป็นวงกลม แบบที่ เรากำลังมากันอยู่นี้ ภายหลังที่พ่อได้พบพระพุทธเจ้าแล้วพ่อ ก็ใช้วิธีจับเป็นด้วยอุบาย และเพิ่มความ ระมัดระวังขึ้นเป็นส่วนมาก “เราได้ผ่านเมืองไพศาลี เมือง สาเกต และในที่สุดก็ได้มาถึงเมืองสาวัตถี ราชธานีของแคว้นโกศล, พ่อรู้สึกตื่นเต้น มาก ที่จะได้ไปหาท่านอาจารย์ผู้ชำนาญ ในวิชารบ ตามคำสั่งของท่านอาจารย์ แห่งตักกสิลาทั้งสอง พ่อได้เที่ยวถาม ใครต่อใครทั่วไปหมดว่า ทางประตูเมือง ด้านทักษิณ นั้น มีอาจารย์วิชารบตั้ง สำนักอยู่หรือไม่, คนทั้งหลายต่างพากัน ปฏิเสธและกล่าวว่า ทางด้านนั้นของ พระนครไม่มีอาจารย์ทางวิชารบเลย มีแต่พระโคดมสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้สอน วิชาสงบ พระองค์เป็นที่เคารพบูชาของ พระราชา เศรษฐี คฤหบดี ลงมาจนถึง ยาจกเข็ญใจ. มาก “พ่อมีความฉงนสนเท่ห์เป็นอัน ที่เรื่องกลับไปเสียคนละอย่าง แต่ ไหน ๆ ได้มาแล้วก็จะลองไปสืบลาดเลา ดูที่ ได้ทราบว่าเวลาเย็นเป็นเวลาที่คน ทั้งหลายเลิกงานบริโภคอาหารเสร็จแล้ว ก็ชวนกันไปที่เซตวนารามเป็นทิวแถว เหมือนมีงานใหญ่เป็นประจำทุกวัน โดยปรกติ พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จลง แสดงธรรม ณ ธรรมศาลาอันกว้างใหญ่ แต่ถ้าเสด็จจาริกไปที่อื่น ก็มักทรงมอบ ให้พระสาวกผู้ใหญ่แสดงธรรมแทน ขณะที่เดินไป จะออกจากประตูเมือง สาวัตถีด้านทักษิณนั้น ได้พบชายหนุ่ม รุ่นเดียวกับพ่อคนหนึ่งกำลังเดินไปพร้อม ด้วยมหาชน พ่อจึงไต่ถามทราบความว่า เขาจะไปฟังธรรม เมื่อได้โอกาสดังนั้น พ่อจึงถามเขาต่อไปว่า ได้ทราบบ้างหรือ ไม่ว่า พระบรมศาสดานั้น ทรงมีความรู้ ในวิชารบบ้างหรือเปล่า ชายหนุ่มผู้นั้น ตอบว่า เมื่อกล่าวตามประวัติแล้ว ใน ขณะที่เป็นราชกุมาร เคยมีการประลอง ศิลปศาสตร์หลายอย่าง รวมทั้งวิชารบ เช่นยิงธนู ยกของหนัก หรือการใช้ ศัสตราอาวุธทุกชนิด ก็ปรากฏว่า พระบรมศาสดาทรงชนะเป็นยอดเยี่ยม เหนือราชกุมารอื่น ๆ อย่างน่าอัศจรรย์ ทั้งนี้เพราะทรงเจริญด้วยกำลังทาง * ทิศใต้ Kalyanamitra.org