พุทธศาสนาและพระวินัย : หน้า 98/128

และต้องพยายามทำตามพระวินัยให้ได้ แม้ ไม่ได้ทั้งหมดก็ให้ดูเรียบร้อยที่สุดในสายตา ของญาติโยม การหาหนทางไม่ให้พระวินัยเสียรูปนี้ เป็นสิ่งจำเป็น เพราะจะทำให้พระพุทธศาสนา คงรูปคงร่างอยู่ได้ คือถ้าเป็นผลไม้ก็ไม่กลาย พันธุ์ไปเพราะสิ่งแวดล้อม พวกเราทั้งหลายยังไม่ได้เป็นพระ อรหันต์ อย่าเที่ยวไปแตะต้องหลักธรรม เพราะความเคร่งครัด ตามพุทธบัญญัตินี้เอง พุทธศาสนาฝ่ายสาวก ยานหรือเรียกอีกอย่าง หนึ่งว่า “พุทธศาสนา ฝ่ายเถรวาท” จึงอยู่มา ได้จนถึงทุกวันนี้ สาวกยานและมหายาน เกิดขึ้นเพราะการตีความ พุทธศาสนาฝ่ายสาวกยานหรือฝ่าย ทางภาคใต้ กับฝ่ายมหายานหรือฝ่ายทางภาค เหนือเป็นผลพวงที่เกิดขึ้นจากการสังคายนา พระไตรปิฎกครั้งแรกกล่าวคือ เมื่อพระสัมมา สัมพุทธเจ้าปรินิพพานได้ ๒ เดือน ในระหว่าง เข้าพรรษา พระอรหันต์ที่เป็นพระขีณาสพ จำนวน ๕๐๐ รูป โดยมีพระมหากัสสปะเป็น ประธานได้ประชุมสังคายนาพระไตรปิฎกขึ้น โดยใช้สถานที่ที่หน้าถ้ำสัตตบรรณ เชิงเขา เวภารบรรพต กรุงราชคฤห์ ได้พระไตรปิฎก ฉบับแรกที่รักษาให้เป็นไปตามพุทธบัญญัติ ทุกประการ โดยจารึกไว้เป็นภาษาบาลี และ เพราะความเคร่งครัดตามพุทธบัญญัตินี้เอง พุทธศาสนาฝ่ายสาวกยาน หรือเรียกอีกอย่าง หนึ่งว่า “พุทธศาสนาฝ่ายเถรวาท” จึงอยู่มา ได้จนถึงทุกวันนี้ ส่วนพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน หรือฝ่าย ทางภาคเหนือ เกิดขึ้นจากกลุ่มพระสงฆ์ที่ ไม่ได้เป็นพระอรหันต์ ไม่ได้เข้าร่วมประชุม สังคายนาพระไตรปิฎกครั้งแรก แต่ถือว่าเคย ได้ยินพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเรื่องนั้นเรื่องนี้ รวมทั้งเรื่องพระวินัยด้วย จึงรวมกลุ่มกันทำ สังคายนาพระไตรปิฎกขึ้นอีกฉบับหนึ่งโดย ในพระศาสนาง่าย ๆ ในเมื่อของท่านดี อยู่แล้วแต่เรายังทำตามไม่ได้ ก็ให้ยอมรับ ว่าความสามารถของเรายังด้อย อย่าเที่ยว ไปแก้สุ่มสี่สุ่มห้าเลย เดี๋ยวจะพลาด ขนาด ระวังกันอย่างนี้พระพุทธศาสนายังแบ่ง ออกเป็น ๒ ฝ่าย เพราะปัญหาการตีความ คือมีพุทธศาสนาฝ่ายสาวกยาน และพุทธ ศาสนาฝ่ายมหายาน จารึกไว้เป็นภาษาสันสกฤต พุทธศาสนา ฝ่ายนี้ได้แผ่ขยายขึ้นสู่ภาคเหนือของอินเดีย เข้าสู่ทิเบต และเข้าสู่จีน แล้วยังไปปนเปกับ ลัทธิพื้นเมืองแถบนั้น พระวินัยบางข้อถูก เพิกถอนไป เพราะถือเอาพุทธดำรัสประโยค เดียวที่อนุญาตไว้ว่า ข้อบัญญัติใดเป็นเรื่อง เล็กน้อยให้แก้ไขได้จึงแก้ไขเรื่อยไป ๙๖ กั ล ย า ณ ม ต ร