ข้อความต้นฉบับในหน้า
เพื่อนที่สําเร็จ
การศีกษาด้วยกัน
หน้ามหาวิทยาลัย
ระหว่างสงคราม
ต่างชาติทุกคน ดูจะหนักใจในคำถามด้วยกันทั้งสิ้น แต่ก็คงกลั้นใจตอบกันไปว่า ถึง
อย่างไรญี่ปุ่นจะชนะสงครามในที่สุด ครั้นมาถึงลำดับตอบของนักศึกษาไทย ผมก็
ตอบไปโดยคิดล่วงหน้าแล้วว่า "เห็นจะเอาชนะได้ยาก" ที่ประชุมฟังคำตอบตรงนี้ดู
อึกอักกันพอสมควร มองเห็นหน้าอาจารย์แสดงความไม่พอใจ ผมถือโอกาสขอบอก
ตอนนั้น
เหตุผลของคำตอบว่าเพราะเหตุ ๒ ประการ ประการแรก พวกนักรบญี่ปุ่นน่าจะมี
สำนึกบ้างว่า เมื่อปี ๑๙๒๓ เกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ โตเกียวกลายเป็นทะเล เมือง
โยโกฮามาล่มลงไปทั้งเมือง คนจมน้ำตายเป็นแสนไม่มีที่อยู่ ไม่มีอาหาร
ญี่ปุ่นได้อเมริกาช่วยชีวิตไว้แท้ ๆ ทำไมลืมบุญคุณอันนั้นเสีย การทำสงครามกับ
อเมริกาในคราวนี้ น่าจะผิดธรรมะคือกตัญญูกตเวทิตาธรรม ตามทางของพระพุทธ
การกระทำผิดจากธรรมชาตินี้ เห็นว่าน่าจะชนะสงครามได้ยาก อีก
ประการหนึ่ง ญี่ปุ่นอยู่บนเกาะ ถ้าถูกพันธมิตรล้อมเกาะ จะเอาอะไรกิน จึงทำให้
มองว่า ท่าจะชนะสงครามได้ยาก แม้เรื่องรุกรานจีนก็เช่นเดียวกัน ญี่ปุ่นจะต้อง
ยอมรับโดยไม่มีผิดว่า ญี่ปุ่นรับวัฒนธรรมและศาสนาจากจีนมาสร้างชาติแต่บรรพกาล
ก็เมื่อต้องมารุกรานจีนอยู่อย่างนี้ จะมีชัยชนะต่อผู้มีบุญคุณได้อย่างไร
ศาสนา
เสร็จประชุม กลับโตเกียว ระหว่างทางถูกอาจารย์ขนาบตลอดทางว่าไม่
ควรจะพูด "เจ้าพูดถูก แต่ความถูกเป็นความไม่ควรก็มีอยู่ ต่อไปไม่ต้องไปพูดกับใคร
และไม่ว่าที่ไหน ที่ไม่ควรจะพูด” ตั้งแต่วันนั้นมาอาจารย์ฟูกุฮาราก็เอาตัวไปเก็บไว้ใน
บ้าน นับว่าเคราะห์ดีมาก ที่ได้มีโอกาสศึกษาชีวิตในครอบครัวของญี่ปุ่นอีกช่วงหนึ่ง
ผ่านเหตุการณ์รุนแรงเกือบเสียชีวิตในยามสงครามอีกหลายคราว อย่าเล่า
เลยนะ ทนเรียนมาได้จนสำเร็จการศึกษา ออกไปทำงานอยู่กับสถานทูตไทย และที่
สถานีวิทยุกระจายเสียง N.H.K. ในกรุงโตเกียว บ้านพักถูกระเบิดเพลิงมอดไหม้หมด
Kalyanamitra.org
กัลยาณมิตร ๖๑