การศึกษาและทุนสนับสนุน : หน้า 114/124

๑๑๒ ล ย า ณ มิตร ค่าจารึกในแผ่นโลหะ ให้ประโยชน์ใน ความคิดของเรา จึงพูดแก่เราคล้าย ๆ กันว่า "ต่อ การศึกษาอย่างดียิ่ง เขาแปลคำทั้งหมดออกเป็น ไปนี้มหาวิทยาลัยมีทุนของรัฐบาลกรุงปัตนะสนับ ภาษาอังกฤษ หลายแผ่นมีรูปของพระพุทธเจ้า สนุนอยู่ เรามีห้องสมุด มีตำราทางศาสนา และ และค่าจารึกไว้ด้วย มีแผ่นหนึ่งจารึกไว้เป็นภาษา ปรัชญาต่าง ๆ ทั่วโลกอยู่เป็นอันมากแล้ว เรา สันสกฤตว่า "ศรีนาลันทามหาวิหารย-อารยภิกขุ กำลังมีทุนจะสนับสนุนนักศึกษาต่างประเทศได้ สังฆาสัย" แปลว่า "ภิกษุผู้ประเสริฐหมู่ใหญ่ เราต้องการนักศึกษาจากเมืองไทย ที่รู้ธรรมและ อาศัยอยู่ในมหาวิหารนาลันทาแห่งนี้” นอกนั้นมี ภาษาบาลีดีสมควรศึกษา การเดินทางไปมา รูปสลักเป็นธรรมจักรและรูปกวาง แผ่นสลักเช่นนี้ สะดวก ไม่ลำบากเหมือนแต่ก่อน หวังว่าจะได้ มีอยู่มาก ผู้นำทางอธิบายว่าขุดค้นขึ้นมาได้จาก เห็นนักศึกษาจากเมืองไทยเดินทางมาศึกษาใน สังฆารามทุกแห่ง มีบอกไว้แต่ละแผ่นว่า ใครเป็นคนสลัก แผ่นใด นำเอามาบูชามหาวิทยาลัยไว้เมื่อใด และ ทำกันไว้เพราะเหตุไร รายชื่อที่ได้เห็นมีของนักพรต ของเสนาบดีคนสำคัญของพระราชา และที่มากที่ สุดเป็นของพระราชาน้อยใหญ่ต่างเมือง ที่อุตส่าห์ เสด็จมาอุดหนุนมหาวิทยาลัย พระราชาที่ปรากฏพระนามในแผ่นสลัก มากที่สุด คือ พระเจ้านรสิงหตุคุปตะ และพระเจ้า กุมารคุปตะที่ ๒ ของราชวงศ์คุปตะผู้ครองกรุง ปาตลีบุตร พระเจ้าทราหวรทานแห่งแคว้นกาโนจี ยังที่เป็นพวกของเจ้าชายต่างเมืองก็อีกมาก และมี สะดุดใจคือ หลายแผ่นเป็นของพระเจ้ารักษวรมัน กษัตริย์แห่งแคว้นอัสสัมหรือไทยอาหม เพื่อนไทย ใกล้บ้านของเรานี้เอง มหาวิทยาลัยในไม่ช้านัก เมื่อได้ฟังเขาพูด ก็เกิดความหวังต่อไปว่า มหาวิทยาลัยที่กำลังเหลือแต่ซาก น่าจะรุ่งเรืองขึ้น ได้อย่างที่เคยรุ่งเรืองมาแต่เดิมและคงจะมีนักศึกษา ทั่วโลก พร้อมทั้งนักศึกษาจากเมืองไทยไปศึกษา (ขณะพิมพ์ครั้งนี้ มีภิกษุนักศึกษาไทยไปสำเร็จ การศึกษามาจากมหาวิทยาลัยนี้หลายรูปแล้ว) การปรับปรุงมหาวิทยาลัยนาลันทาใหม่ รัฐบาลกรุงปัฒนะออกประกาศให้ทุนไว้ก้อนหนึ่ง ตั้งแต่ ๔-๕ ปีมาแล้ว ทุนจำนวนนี้ได้จากงบ ประมาณ ที่ตั้งไว้ให้แก่กระทรวงศึกษาธิการของ แคว้นและรัฐบาลกลางร่วมกัน เป็นเงินหลาย สิบล้านรูปี และได้ทุนโดยอาศัยงบประมาณ จากกรมโบราณคดีอีกทางหนึ่งให้เป็นค่าขุดค้น โบราณวัตถุ ภายในขอบเขตของมหาวิทยาลัยซึ่ง เมื่อพบว่าเป็นของพระเจ้ารักษวรมัน ยังขุดค้างอยู่เป็นอันมาก แปลว่ามหาวิทยาลัย กษัตริย์แคว้น (ไทย) อาหม จึงทำให้คิดว่า สมัย กำลังมีงาน ๒ อย่างกระทำพร้อมกัน คือการทำ มหาวิทยาลัยนาลันทารุ่งเรือง ทางแคว้นอาหม ให้เกิดใหม่ในด้านวิทยากร และขุดของเก่าที่ยังจม เป็นเอกราชมีกษัตริย์ปกครอง สมัยนั้นคงมี (ไทย) ดินอยู่ให้ขึ้นมาใหม่ อาหม ออกเดินทางไปศึกษาวิชาพุทธศาสนาใน มหาวิทยาลัยด้วย เมื่อคนในแคว้นไทยอาหม ออกไปศึกษา ถึงมหาวิทยาลัยนาลันทาได้ อาจมีชาติใกล้เคียงกัน เช่น ชาติพม่า และไทยน้อยคือพวกเรา ออกไป ศึกษาก็ได้กระมัง แต่เมื่อไม่มีแผ่นสลักอันใดขุดคัน ให้เห็นหลักฐาน ก็ยังยากที่จะยืนยัน แต่อย่างไร ก็ตามจากแผ่นสลักที่ค้นกันขึ้นมาแสดงว่ากษัตริย์ ทั่วโลกในเอเชีย ทรงเลื่อมใสในการศึกษาของ มหาวิทยาลัยแห่งนี้ สมเป็นศูนย์กลางแห่งการ เรียนพุทธศาสนาจริง ๆ ขณะยืนรำพึงอยู่ ท่านกัสสปเถระและ เพื่อนชาวอินเดียที่เดินทางไปด้วยกัน ดูเหมือนจะรู้ Kalyanamitra.org รัฐบาลกรุงปัตนะ มอบงานให้นักศึกษา ชั้นสูงของมหาวิทยาลัยกรุงรัตนะ เป็นภิกษุรูป หนึ่งชื่อกัสสปเถระ ท่านภิกษุรูปนี้ สำเร็จการ ศึกษาชั้นปริญญาอักษรศาสตรบัณฑิต มีความรู้ พิเศษในภาษาบาลีและปรัชญาตะวันออก เมื่อเรา เที่ยวศึกษาอยู่ประมาณ ๒-๓ ชั่วโมง ท่าน พากลับไปพักที่กุฏิหลังเล็ก ๆ ซึ่งสร้างขึ้นใหม่ ขณะนั้นลมกำลังพัดแรง ฝุ่นยังตลบ ถ้าเคราะห์ ร้ายฝนตกลงมา เราอาจต้องค้างคืนเสียเวลาที่ มหาวิทยาลัยไปคืนหนึ่ง และอาจผิดกำหนดเดิน ทางที่กะมาแต่เดิมทั้งหมด ที่เราเรียกกุฏิของท่านกัสสปเถระ เป็น เพียงตัวตึกขนาดย่อม อยู่บนเนื้อที่ทางเข้ามหา