การตักบาตรและประเพณี : หน้า 39/108

หลานเยาวชนที่จะสืบทอดจากเราเช่นกัน กิเลสเทอญ เมื่ออธิษฐานจบแล้ว ลุกขึ้น มือ ซ้ายประคองขันข้าว มือขวาจับทัพพี ถ้า เป็นถ้วยขันเล็ก หรือถุง ก็ใช้มือทั้งสอง จนกระทั่งถึงสมัย ปู่ ย่า ตาทวดของเรา ตระหนักซึ้งถึงคุณค่าของการตักบาตร เป็นอย่างดี จนมีคำกล่าวติดปากว่า “เช้า ใดยังไม่ได้ทำทาน เช้านั้นอย่าเพิ่งทานข้าว" ดังนั้น ทุกเช้าตรู่เราจึงได้เห็นการตัก ประคอง ประจงใส่ให้ตรงบาตร อย่าให้ บาตรสืบต่อกันมาตั้งแต่เกิดจนโต และเรา ข้าวสุกหล่นออกนอกบาตร อย่าให้ทัพพี ก็กำลังสืบต่อประเพณีอันดีงามนี้สู่ลูก หรือขึ้นกระทบขอบบาตร ไม่ควรชวน พระภิกษุสนทนา และไม่ควรถามว่า ชอบ ของที่เตรียมตักบาตรนั้น ทุกคน อาหารชนิดใด เพื่อจะทำถวาย เพราะถ้า ต่างคัดเลือกสิ่งที่ดีเลิศประเสริฐกว่าสั่ง เป็นอาหารที่ปรุงจากเนื้อสัตว์ หากพระ ทั้งปวงที่มีน้อมนำมาเป็นวัตถุทานเพราะ ภิกษุตอบรับแล้วฉันอาหารชนิดนั้นในวัน ตระหนักดีว่า ผู้ให้ของที่พอใจย่อมได้ ต่อมา จะเป็นการผิดพระวินัย จึงเกิดคำ ของที่พอใจ ผู้ให้ของที่เลิศย่อมได้ของที่เลิศ พังเพยว่า "ตักบาตรอย่าถามพระ ผู้ให้ของที่ประเสริฐ ย่อมเข้าถึงฐานะอัน ประเสริฐ บุคคลนั้นจะเกิด ณ ที่ใด ๆ ย่อม มีอายุยืน มียศ ณ ที่นั้น ๆ ในขณะตักบาตร เป็นธรรมเนียม ปฏิบัติสืบต่อกันมาแต่โบราณกาลแล้วว่า สมควรจัดเตรียมอาหารที่จะ เมื่อตักข้าวใส่บาตรแล้ว จึงนำ อาหารคาวหวานที่บรรจุถุงไว้ใส่ในบาตร หรือในย่ามแล้วแต่กรณี หากมีดอกไม้ธูป เทียนจะถวาย ถ้าเป็นชายก็หยิบส่งถวาย ได้เลย ถ้าเป็นหญิง ให้วางไว้บนฝาบาตร - - เป็นผู้มีชื่อเสียงเกียรติคุณ มีคนเคารพยกย่อง แกล้วกล้า อาจหาญในทุกชุมชน น่านิยม - - มีรูปงาม ผิวพรรณงาม น่ารัก มีบุตร มีภรรยา มีบริวารอยู่ ในโอวาท เชื่อฟัง ใส่ใจฟังคำสั่งสอน สามารถใช้ทรัพย์สมบัติให้เกิด ประโยชน์ได้เต็มที่ - เป็นผู้มีรสนิยมสูง - ภัยหรือวิบัติใด ๆ ไม่สามารถ ทำลายทรัพย์สมบัติของตนได้ - ได้ทรัพย์สมบัติตามปรารถนา เป็นเครื่องป้องกันภัย และเป็น เสบียงในการเดินทางในวัฏสงสาร พระองค์ - อยู่ในวงศ์ของพระพุทธเจ้าทุก ๆ - แม้ตายแล้วย่อมไปเกิดในสุคติภูมิ หรือใส่ย่ามท่าน เมื่อตักบาตรถวายของ โลกสวรรค์ -ผลของท่านจะนำเราให้สำเร็จ ใส่บาตรให้พร้อม ด้วยความละเอียดประณีต เสร็จแต่ละรูปแล้ว น้อมตัวลงไหว้ หรือนั่ง เตรียมตัวเตรียมใจให้ผ่องใส ลงไหว้ ๑ ครั้ง ไม่ต้องไหว้ทุกครั้งที่ถวาย มรรคผลนิพพานได้โดยง่าย แช่มชื่นเบิกบานในทานที่จะได้กระทำโดย ของแต่ละอย่าง หลังจากตักบาตรแล้ว นำใจจรดไว้ที่ศูนย์กลางกายตลอดเวลา เมื่อ ควรกรวดน้ำในขณะนั้นเลย โดยนำใจจรด พระภิกษุสามเณรเดินผ่านมาในระยะใกล้ นิ่งที่ศูนย์กลางกาย นึกอุทิศส่วนบุญให้ ควรน้อมตัวลงยกมือไหว้ แล้วกล่าว นิมนต์ให้ท่านได้ยินว่า "นิมนต์ครับ" หรือ "นิมนต์ค่ะ" เพื่อแสดงความเต็มใจที่จะ ถวายและเป็นการบอกให้ท่านทราบด้วย ถอดรองเท้าก่อนตักบาตร เพื่อ ไม่เป็นการยืนสูงกว่าพระภิกษุ เป็นการ แสดงความเคารพต่อพระภิกษุสามเณร และเคารพต่อทานที่เราจะบริจาค ก่อนตักบาตรต้องจบทานเสีย ก่อน โดยนั่งกระหย่ง ใช้มือทั้งสองยกขัน ข้าว หรือสิ่งของที่จะตักบาตรขึ้นจ หน้าผาก พร้อมทั้งนึกอธิษฐานในใจว่า นจบเสมอ แก่ญาติ ด้วยการกล่าวคำกรวดน้ำว่า อิทัง เม ญาตินัง โหตุ สุขิตา โหนตุ ญาตะโย ขอส่วนบุญกุศลนี้ จงสำเร็จแก่ ญาติทั้งหลายของข้าพเจ้า ขอญาติทั้งหลาย ของข้าพเจ้า จงมีความสุข -การให้ทานเป็นเรื่องของความ ชุ่มเย็นผู้ให้ทานอยู่เสมอ ย่อมมีจิตใจผ่องใส เยือกเย็น เป็นที่รักของทุกคน ทานที่ทำ จะส่งผลให้เป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก -ได้อายุ วรรณะ สุขะ พละ และ ปฏิภาณ -เป็นผู้มีเสน่ห์เป็นที่รักของคน สุทินนัง วะตะ เม ทานัง อาสะ วักขะยาวะหัง โหตุ ฯ ทานใดที่ข้าพเจ้า ทั่วไป นี้ ให้แล้วด้วยดี ขอจิตช้า ๆ นี้ จงสิ้นอาสว เป็นที่น่าคบหาของคนดี กัลยา ณ ม ต ร ๓๗