สาวิตรี : หน้า 80/108

สาวิตรี ถ้าพระผู้ประสาทศรีสวัสดิ์ พรพิพัฒน์ประทานแก่เข้า ไหนจะได้สมถวิลจินตนา แม้ไร้พระกรรดาผู้ยาใจ ฉะนั้นจึงจำต้องขอประทาน ชีวิตพระสัตยวานคืนขึ้นใหม่ ดำรงพระวาทีที่ลั่นไว้ สมที่ไม่เป็นธรรมราชา ฯ พระยายม อันวาจาของข้านี้ยืนยง และข้าคงกระทำเหมือนเช่นว่า ! (เปลื้องบ่วงจากตัวปราณ) ธรรม มีความเอ็นดู มีจิตเมตตากรุณา และให้เกียรติแม้ผู้ที่ด้อย กว่า และที่โดดเด่นเป็นพิเศษที่ทำให้ผู้อ่านทุกท่านซาบซึ้งใจก็คือ "ความมีสัจจะ และเป็นสุภาพบุรุษ” (ขอใช้ถ้อยคำสำนวนตามที่ เราเข้าใจกัน) เพราะเมื่อรับปากว่าจะให้แล้ว ถึงแม้ตนจะพลั้งไป ก็ไม่ยอมให้เสียสัจจะ ยอมคืนชีวิตพระสัตยวานให้ ยิ่งกว่านั้น พระยายมราชยังแสดงน้ำใจสมกับเป็น เทวดาผู้เป็นใหญ่คือ ไม่โกรธ ทั้งยังได้ตอบแทนความดีและความ มีน้ำใจของสาวิตรีที่มีต่อพระสัตยวานอีกด้วยการให้พรให้มีอายุยืน มีผิวพรรณผ่องใส ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ และครองกันด้วย ความรักตลอดไป อ่านเรื่อง "สาวิตรี” แล้ว ให้รู้สึกเป็นสุขใจ รู้สึกชื่นชม สาวิตรี และรักพระยายมราชขึ้นอีกเยอะแยะเลย (แต่อย่างไรก็ตาม เราต่างคนต่างอยู่อย่างนี้ก็ดีแล้วนะ) นี่เป็นไรเทวีศรีโสภา เราขอคืนภรรดาให้ทรามวัย จงปราศภัยไร้ปวงโรคาพาธ ผิวพิลาศนวลลอองผ่องใส จงร่วมรักสมัครสมานใจ เจริญวัยงดงามสามร้อยปี ฯ สาวิตรีผู้ชาญฉลาด ขอพรครั้งแรก พระสวามีพ้นจากตาบอด รครั้งแรก ให้บิดาของ ขอครั้งที่ ๒ ให้พระราชบิดาของพระสวามีได้ราช สมบัติคืนมา ขอครั้งที ๓ ให้พระราชบิดาของพระสวามีมีโอรสสืบ ราชบัลลังก์ พระยายมราช ก็ให้มีโอรสล้วนยอดชายถึง ๑๐๐ ขอครั้งที่ 4 ให้ตัวของนางมีโอรส ๑๐๐ องค์บ้าง พระยา- ยมราชก็ให้ องค์ ขอครั้งที่ ๕ ในการขอครั้งนี้ พระยายมราชสืมบอกว่า "เว้นเสียแต่ชีวีพระสัตยวาน” สาวิตรีจึงบอกว่า ที่จะให้นางมี โอรสนั้น หากไม่คืนพระสัตยวานผู้สามีให้นางจะมีโอรสได้อย่างไร พระยายมราชจึงคืนชีวิตพระสัตยวานให้ ในเรื่องนี้ถ้าจะชมสาวิตรีแล้ว ความงามของนางแม้จะ งามมากเพียงไหน แต่ความชาญฉลาดและความจงรักภักดีของนาง กลับเหนือกว่าความงามนั้นเสียอีก นางจึงเป็นยอดหญิงที่หาได้ ยากยิ่งทีเดียว แต่หากจะชมความมีน้ำใจเป็นนักกีฬา ความเป็นสุภาพ บุรุษ ความเป็นผู้หลักผู้ใหญ่แล้วละก็ พระยายมราชนับว่าเป็นผู้ ที่น่ายกย่องสรรเสริญอย่างมาก ด้วยเป็นผู้ที่เปี่ยมไปด้วยเมตตา- อธิบายข้อความ - (๑) ธมฺโม พว รกุขติ ธมฺมจารี - ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม (ธรรมิกเถรคาถา ๒๖/๓๑๐) (๒) เลยยโส เสยโส โหติ โย เสมุยมุปเสวติ ผู้ใดคบหากับผู้มีธรรมอันประเสริฐ ผู้นั้นย่อมได้ชื่อว่า มีส่วน แห่งความประเสริฐด้วย (เลยยชาดก ๒๗/๑๓) (๓) พระยายม เป็นเทวดาชั้นต้น เมื่อครั้งเป็นมนุษย์ได้ประกอบ ทั้งกรรมดีและกรรมชั่ว เมื่อสิ้นชีวิตแล้ว ไปเกิดในภูมิยักษ์ชนิดหนึ่ง มีหน้า ที่ลงโทษทรมานสัตว์นรก เพราะสมัยที่เป็นมนุษย์เมื่อจะทำบุญกุศลใด ๆ ก็ ยังชอบให้มีการลงโทษหรือฆ่าสัตว์อื่นไปด้วย (๔) เชด มิตเต กลยาณ ควรคบมิตรผู้มีธรรม (ธรรมบท ๒๔/๒๒) (๕) สุโข พว สปปุริเสน สงฺคโม - การคบกับคนดีย่อมนำแต่ความสุขมาให้ (อินทสมานโคกตชาดก ๒๗/๕๔) (๖) ปณฺฑิตานญ จ เสวนา เอามงคลมุตตม - คบบัณฑิต เป็นมงคลอันอุดม (มงคลชีวิต ๓๔ ประการ ข้อที่ ๒) ๗๘ กั ล ย า ณ ม ต ร Kalyanamitra.org