การสนทนาระหว่างพระราชากับชายกรรมกร : หน้า 97/108

น้ำปรุง ประดับผมด้วยดอกไม้และ เจ้าเก็บซ่อนไว้นั่นคงจะมีมากชนะ สัก เครื่องประดับ พากันเดินเที่ยว แสนหนึ่งได้ไหม ชมงานอยู่ในที่ร่มศาลา และแนวต้น ไม้โดยรอบงาน พระเจ้าอุทัยราชา ทอด พระเนตรปวงข้าราชบริพาร ของ พระ องค์อย่างเบิกบานพระทัย ขณะนั่นเอง พระองค์เห็น ชายหนุ่มกรรมกรคนหนึ่งท่าทางล่ำสัน ทะมัดทะแมง นุ่งผ้าหยักรั้ง หูทัดใบ กำลังวิ่งอย่างร่าเริงเบิกบานใจ ศาล พร้อมกับร้องเพลงไปด้วย อยู่บน ถนนทรายที่ร้อนระอุ เพราะเปลวแดด ที่จัดจ้า พระองค์รู้สึกแปลกพระทัย จึงให้ราชบุรุษจับตัวชายกรรมกรมา แล้วทรงซักถามว่า "ผืนทรายร้อนระอุเพราะแดด ยามเที่ยง ๆ เผาอยู่ แต่เจ้ากลับไม่รู้สึก ร้อนหรืออย่างไร จึงได้ร้องเพลงราว กับว่าเป็นสุขนัก เจ้าไม่ร้อนแดดบ้าง เลยรึไง" เขาจึงตอบว่า "ขอเดชะพระราชา... แดดนี้ ถึงจะร้อน ก็ไม่ร้อนเท่าใจของข้าพเจ้า หรอก ความเร่งรีบของข้าพเจ้าร้อน "ไม่ถึงพะยะค่ะ" "ลักหมื่นได้ไหม" "ไม่ถึงพะย่ะค่ะ" "พันหนึ่งล่ะ" "ไม่ถึงพะย่ะค่ะ" "ร้อยหนึ่ง" "ไม่ถึงพะย่ะค่ะ" "สิบได้ไหม" เก็บไว้ด้วย พะยะค่ะ” "ถ้าเราให้ ๑๐ มาสก "ข้าพระองค์ก็จะรับเงินไป ๑๐ มาสก แล้วก็จะไปเอาเงินที่เก็บ ซ่อนไว้ พะย่ะค่ะ" แม้พระเจ้าอุทัยราช จะเพิ่ม จำนวนทรัพย์ขึ้นจนนับไม่ถ้วน ชาย ยากจนก็ยังยืนยันว่าจะรับทรัยพ์นั้น แล้วก็จะไปเอาเงินครึ่งมาสกอีกอยู่ดี "ถ้าเราแต่งตั้งให้เจ้าเป็นเศรษฐี ล่ะ เจ้าจะไปเอาเงินครึ่งมาสกนั้นอีก "ไม่ถึงพะย่ะค่ะ" "งั้นมีหนึ่งกหาปณะหรือ ไหม "ไม่ถึงพะยะค่ะ" "สักครึ่งบาทละ "ไม่ถึงพะย่ะค่ะ" เช่นเดิม "ไม่ถึงพะย่ะค่ะ" "หรือสี่มาสก 'สามมาสก "ไม่ถึงพะยะค่ะ" 'สองมาสก" "ไม่ถึงพะยะค่ะ" "หนึ่งมาสก "ไม่ถึงพะยะค่ะ" "งั้นมีครึ่งมาสกหรือ "พะยะค่ะ ข้าพระองค์มีเงิน เสียยิ่งกว่าแดดที่เผาผืนทราย แล้วนี่ พระองค์ให้คนมาจับข้าพเจ้าไว้อีก ทำ เพียงเท่านี้ ให้ใจของข้าพเจ้าเร่าร้อนเหลือเกินแล้ว! "ที่เจ้าว่าเร่งรีบนะ เจ้าจะรีบ “เอาอย่างนี้นะ เจ้าอย่าไปเอา เงินครึ่งมาสกนั้นเลย แดดร้อน ๆ อย่างนี้ เราจะให้เงินเจ้าครึ่งมาสกเองตกลงไหม "ขอเดชะ ข้าพระองค์จะขอรับ ไปทำอะไร "ข้าพเจ้าจะรีบไปเอาเงินที่เก็บ ซ่อนไว้ตรงกำแพงอิฐใกล้ประตูเมือง เงินครึ่งมาสกที่จะพระราชทาน แต่ก็ ทางทิศเหนือ เมื่อกี้นี้ข้ากับเมียข้าตกลง จะไปเอาเงินครึ่งมาสกที่เก็บไว้ด้วย จะเอาเงินมารวมกันแล้วซื้อเหล้า ซื้อ พะย่ะค่ะ" ดอกไม้ของแต่งตัวไปเที่ยวงาน พอคิด "ยังไปเอาพะย่ะค่ะ" "เป็นอุปราชล่ะ จะไปเอาไหม "ไปพะยะค่ะ” เขายังคงยืนยัน "เอาอย่างนี้ก็แล้วกัน เราจะ แบ่งราชสมบัติของเราให้ครึ่งหนึ่งตก ลงไหม แล้วเจ้าไม่ต้องไปเอาเงินครึ่ง มาสกนั้นอีกนะ !" "ตกลงพะย่ะค่ะ" พระเจ้าอุทัยราช จึงให้อำมาตย์ นำชายยากจนไปอาบน้ำแต่งตัวใหม่ ให้เหมาะสมกับความเป็นราชา แล้ว ทรงแบ่งราชสมบัติออกเป็น ๒ ส่วน และแบ่งอำนาจให้ปกครองบ้านเมือง ใคร ๆ มักจะเรียกพระราชาองค์ใหม่ว่า ราชาครึ่งมาสก” เพราะพระองค์เป็น ราชาได้ด้วยเงินครึ่งมาสก นอกจากนั้น บางครั้งพระองค์ก็มักเสด็จไปทาง ประตูทิศเหนือบ่อย ๆ เพราะยังมีความ อาลัยรักเงินครึ่งมาสักที่พากเพียรเก็บไว้ พระราชาทั้งสองครองราชสม "อย่าไปเลย เราจะให้เจ้าหนึ่ง บัติร่วมกันด้วยความสวัสดี พระราชา ว่าจะได้ไปเที่ยวกัน ข้าพเจ้ามีความสุข มาสกเลย ครึ่งมาสกมักจะเอาพระทัยใส่ดูแลพระ ก็เลยร้อยเพลง "ข้าพระองค์ก็จะรับเงินหนึ่ง เราขอถามอีกหน่อยว่า เงินที่ มาสก แล้วก็จะไปเอาเงินครึ่งมาสกที่ ราชาอุทัยราชด้วยความเกรงพระทัย และยกย่องเสมอ Kalyanamitra.org กัลยาณมิตร ๔๕