ปัญหาสุขภาพและการพัฒนาชุมชน : หน้า 17/124

ขณะเดียวกันเราก็ดำเนินงานต่อเนื่องของ มูลนิธิแม่ฟ้าหลวงไปด้วย คือส่งเจ้าหน้าที่ไปดู ทางด้านเก็บข้อมูลเป็นรายบุคคลมาเลย เราได้ข้อมูล มามาก เช่น ทำให้เราได้ทราบว่าสิ่งที่ร้ายแรงที่สุด และที่คล้าย ๆ กันทุกที่ คือ โรคทุพโภชนาการ คุณคิดดูซิ... กินข้าวคลุกกับเกลือทุกวัน แล้วผล มันจะออกมาเป็นอย่างไร เด็ก ๆ ส่วนมากเป็น โรคคอหอยพอกตั้งแต่ ๕ ขวบ โรคคอหอยพอกนี้ อันตรายมาก ถ้าขึ้นสมอง ๆ ไม่เจริญเติบโต ไม่มีความเฉลียวฉลาด พูดง่าย ๆ ว่าโง่ ถ้า เรามีประชากรที่ไม่ได้เรียนหนังสือ โง่แล้วแถมยัง มีสุขภาพแย่อีก ต่อไปเขาเติบโตขึ้น เขาจะทำมา หากินอย่างไร เขาจะพัฒนาสังคมได้อย่างไร ประเทศชาติโดยส่วนรวมก็ไม่พัฒนา ซึ่งเมื่อก่อน บนดอยตุงการคมนาคมไม่เจริญอย่างนี้ พวกเขา ต้องใช้เวลาเดินทางแต่ละครั้งก็ ๒-๓ วัน แค่ เดินทางจากบ้านป่าซาง มาทำบัตรที่หมู่บ้านอีก้อ ป่ากล้วยนี่ ต้องใช้เวลา ๕ ชั่วโมง เพราะฝนตก ทางขาดเข้าไม่ได้ การที่หมอสมัยใหม่จะเข้าไป สมเด็จย่า... เเม่ ฟ้ า ห ล ว ง ข อ ง ป ว ง ช น คุณวิลาภรณ์ มา เธอก็มา... ไม่มีที่อยู่ เธอก็ หาพวกเขาหรือเขาออกมาพบเราเป็นเรื่องที่ยากมาก อาศัยกระต๊อบของกรมชลประทาน ซึ่งดัดแปลง บางครั้งหน่วยแพทย์เคลื่อนที่เข้าไปเองยังสะดวกกว่า เมื่อก่อนนี้บนดอยตุง มีสถานีอนามัยชุมชนอยู่ เพียงแห่งเดียว เจ้าหน้าที่เพียงคนเดียวต่อประ ชาชนทั้งหมด ๒๗ หมู่บ้าน ต่อมา อนามัยชุมชนไปอยู่ที่อื่น ที่นี่... ก็ไม่มีสถานีอนามัย ระหว่างเร่งปลูกสร้างพระตำหนักนั้น ก็มีเจ้าหน้าที่ มาทำงานจำนวนมาก ต้องเผชิญกับอากาศ เปลี่ยนแปลง เป็นฤดูหนาว ฝนตกอะไรทำนองนี้ เป็นห้องยารักษาโรคไปก่อน เรียกว่า สถานีอนามัย แห่งแรกคือ ห้องเก็บของกรมชลประทาน เป็นเรื่องที่ทราบกันว่า พระองค์เสด็จ แปรพระราชฐานไปที่ใด ก็ทรงนำแพทย์ไปด้วย เมื่อทางสาธารณสุขเขาย้ายสถานี เพื่อไปช่วยเหลือราษฎรผู้ยากไร้ให้เขาได้ช่วยเหลือ ตัวเองได้ ที่นี่... ความเจริญยังมีไม่ทั่วถึง คนเจ็บ ป่วยยังมีปัญหาร้อยแปด พระองค์ก็พระราชทาน เครื่องวิทยุติดต่อมา และทาง พอ.สว.ก็ได้จัดยา ประเภทที่ใช้ในการรักษา ให้ประเภทใช้ได้กินได้ ไม่ใช่ยาอันตราย ยาพวกนี้จะเรียกเป็นรหัสทาง วิทยุทั้งหมด เพราะสะดวกต่อการสั่งยา แม้กระทั่ง รายงานการเจ็บป่วยก็ตาม เช่น ปวดหัวไหล่ อาจจะบอกว่าบริเวณหมายเลข ซีกซ้าย ที่อื่น ก็ต้องมีการเจ็บป่วยกันบ้าง อาการปวดหัว ตัว ร้อน ท้องเดิน ผมก็กราบบังคมทูลพระองค์ท่าน ขอพระราชทานยาของมูลนิธิ พอ.สว. ให้เจ้า หน้าที่เหล่านี้ รวมถึงเจ้าหน้าที่จากหน่วยงาน อื่น ๆ ที่เข้ามาทำงานโครงการพัฒนาดอยตุง อาคาร สถานีอนามัยก็จะไม่ได้สร้างเพราะฝนตก และยัง หาเจ้าหน้าที่อนามัยมาประจำไม่ได้ เขาขอร้องให้ เป็นเรื่องระหว่างสถานีอนามัยกับโรงพยาบาล แต่ที่ดอยตุงตามหมู่บ้านมีโรงเรียนชุมชน ซึ่งมี ครูอาสาอยู่ เจ้าหน้าที่อื่น ๆ ไม่มี เราก็เชิญ (ภาพซ้ายบน-ล่าง) พระตำหนักดอยตุง จังหวัดเชียงราย (ซ้าย) หม่อมหลวงปิลันทร์ มาลากุล รองราชเลขานุการ ในพระองค์สมเด็จพระ ศรีนครินทราบรมราชชนนี กัลยาณมิตร ๑๕