ข้อความต้นฉบับในหน้า
ศีขรินซักถามมีอาการเป็นเลศนัยอยู่เล็กน้อย
"ก็มีบ้าง” อโศกตอบ "แต่... ศีขริน! เสด็จ
พ่อรับสั่งไว้แล้วก่อนพวกเราจะเดินทางมาว่า ขอให้
ท่านปฏิบัติต่อข้าพเจ้าเสมือนเพื่อนเดินทางคนหนึ่ง
ตลอดเวลาที่เดินทาง และศึกษาอยู่ในสำนักตักศิลา
ข้าพเจ้าต้องประพฤติตนเป็นคนสามัญมิใช่เป็นเจ้าชาย
แห่งนครปาฏลีบุตร ท่านจะพูดกับข้าพเจ้าก็พูดได้
อย่างคนสามัญอย่างมิตรสหายของท่าน ท่านจำได้
ไหม?”
"จำได้ แต่มันเคยน่ะ” ศีขรินตอบ “ต่อไปนี้
ข้าพเจ้าจะปฏิบัติอย่างนั้น”
"อย่างนั้นซี” อโศกพูด "มันสะดวกดีรู้ไหม?
แล้วอีกอย่างหนึ่งเป็นความประสงค์ทั้งของเสด็จพ่อ
และของข้าพเจ้าเองที่จะไม่อยากให้ใครรู้ว่าข้าพเจ้า
เป็นใคร เพียงแต่รู้จักชื่อก็พอแล้ว”
- “ตกลง” ศีขริน "แต่ท่านยังไม่ได้บอก
ข้าพเจ้าว่า นอกจากเสด็จแม่แล้ว ท่านยังคิดถึงใคร
อยู่”
"วีตโศก-น้องชายของข้าพเจ้า” อโศกตอบ
“ท่านไม่คิดถึงวิเนตาเลยหรือ?” ศีขรินถาม
อโศกนิ่งไม่ได้ตอบคำถามของมิตรร่วมเดินทาง
ในทันที ภาพของวิเนตาซึ่งยืนมองเขาขณะขบวน
เกวียนเคลื่อนออกจากประตูเมือง แจ่มใสขึ้นในห้วงนึก
เขาถอนหายใจยาวก่อนตอบว่า
“ข้าพเจ้าสงสารวิเนตา เธอเป็นสุภาพสตรีที่
น่าสงสาร”
แต่คอจนถึงกลางน่อง มีเกศาสั้นเพียงหนึ่งองคุลี
เขาเป็นผู้หนึ่งที่เดินทางร่วมขบวนเกวียนมาด้วย แต่
คงจะอยู่ในเกวียนเล่มหลัง อโศกและศีขรินจึงมิได้เห็นเขา
อโศกและศีขรินหยุดการสนทนา แต่ไม่ทราบจะ
ทักทายท่านผู้มาใหม่อย่างไร จึงได้แต่แสดงอาการ
คารวะแล้วยืนเฉยอยู่ จนกระทั่งท่านผู้นั้นพูดขึ้นว่า
“ประทานโทษเถิด การมาของข้าพเจ้าจะเป็น
การรบกวนความสุขของท่านหรือไม่?”
“ไม่เลย พระคุณเจ้า ข้าพเจ้าทั้งสองยินดี
และถือเป็นมงคลที่จะได้สนทนากับท่านผู้เว้นบาป”
ข้าพเจ้า
อโศกตอบ
“ข้าพเจ้าเข้าใจว่าเธอรักท่านมาก
เห็นอาการของเธอเมื่อมาส่งท่านแล้วอดสงสารตามมิได้”
ศีขรินกล่าว
"อย่าเพิ่งรู้อะไรเวลานี้เลย” อโศกตัดบท “กาล
เวลาเป็นเครื่องพิสูจน์ เป็นผู้ตัดสินเรื่องต่าง ๆ ดีที่สุด
นอกจากนี้กาลเวลายังเป็นทุกสิ่งทุกอย่างโดยที่สุด แม้
การรักษาแผลหัวใจของคนที่มีรอยแผลและซอกช้ำ”
พูดมาได้เพียงนี้ก็พอดีมีอาคันตุกะผู้หนึ่งเดิน
ท่านผู้นั้นยิ้มนิดหนึ่งก่อนจะพูดว่า “ท่านทั้งสอง
คงจะเป็นผู้ใฝ่สงบจึงมายืนสนทนากันอยู่ที่นี่ ไม่ยอม
ร่วมวงสุราและการพนันกับชาวเกวียนทั้งหลายอื่น
"จะว่าใฝ่สงบก็ไม่เชิงนัก พระคุณเจ้า! ทั้งนี้
เห็นจะเป็นเพราะเราทั้งสองยังไม่เคยกับการดื่มสุรา
และเล่นการพนันจึงไม่สนใจในเรื่องนั้น” อโศกตอบ
ทั้งสามเงียบงันไปครู่หนึ่ง ลมโชยเอากลิ่น
มาหยุดยืนอยู่ ณ เบื้องหน้า เขาแต่งกายไม่เหมือน
คนทั้งหลาย คือมีผ้าสีเหลืองหม่นคลุมลงมา
ดอกไม้ป่ามาอีก
"พระคุณเจ้าเดินทางไปตักสิลาหรือ?” ศีขริน
๑๐๘ ก ล ย า ณ มิตร
Kalyanamitra.org