ราชวงศ์ถังและความสำคัญของนครฉางอาน : หน้า 35/124

พร้อมด้วยมีประชากรกว่า ๑ ล้านคน ราชวงศ์ถังเป็นราชวงศ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดใน ประวัติศาสตร์ทั้งหมดของจีน เป็นบุปผาชาติ ของพระราชวงศ์ทั้งปวง เมืองฉางอานเปรียบ เสมือนมวลดอกไม้นานาพรรณ โดยแท้จริง และ องค์จักรพรรดินีก็ประดุจแม่ที่สถิตอยู่ในระหว่าง กลีบบุปผาชาติ น สุสานที่เรียกว่าเฉียนหลงนี้ สร้างอยู่ใน ขุนเขาสูง ๑,๐๔๘ เมตร ลูกหนึ่งซึ่งประวัติ ศาสตร์ของจีนถือว่าเป็นยอดดอย ตามเส้น ทางสู่สุสานนั้น มีรูปหินสลักอยู่หลายตัวที่แล ประดุจคนใช้ที่คอยรับใช้เจ้านาย รูปทั้ง ๑๐ ตัวเหล่านี้ แต่ละตัวสูง ๔.๕๐ เมตร และ ต่างเสมือนเป็นตัวแทนข้าราชบริพาร ทั้งฝ่าย ทหารและพลเรือนที่รู้จักกันดีขององค์จักรพรรดิ รูปหินสลักเหล่านี้จําหลักกันด้วยฝีมืออันวิเศษ 2 วัน 1 ดูแล้วประดุจมีชีวิต และยังมีรูปสิงห์สาราสัตว์ ที่ได้พรรณนาไว้ถึงเรื่องความปวดร้าวหัวใจยาม ต้องจากกันในขณะที่เริ่มเดินทางไปตามเส้น ในราชพิธีฝังพระศพของจักรพรรดินั้น ทางสายไหมนี้ และก็ไม่มีวรรณกรรมชิ้นใดจะ ลือเลื่องไปกว่าถ้อยคำของหวางเหวย ผู้เป็นกวี ในสมัยราชวงศ์ถัง ไปได้ ดังที่ได้พรรณนาไว้ว่า 'กิ่งหลิวอันเป็นเครื่องร่าลึกแก่ผู้เดินทาง นั้นเขียวชอุ่มชุ่มชื่น ต่าง ๆ เช่น สิงห์ยืนเฝ้าอยู่ด้วย ได้มีกษัตริย์สมาชิกในพระราชวงศ์ และทูตานุ ทูตจากนานาประเทศ ได้มาร่วมในพระราช พิธีนี้มากมาย พระราชพิธีฝังพระศพครั้งกระนั้น เป็นพิธีใหญ่กระทำมาร่วม ๑,๓๐๐ ปีมาแล้ว แต่ก็ยังมีตัวแทนจาก ๖๑ ประเทศมาร่วมด้วย ซึ่งย่อมแสดงว่า จีนและนครหลวงฉางอานนั้น สําคัญเพียงใดในครั้งกระโน้น... แม่น้ำเว่ยเหอ ไหลผ่านชานเมืองด้าน อดีตกาล ตะวันตกเฉียงเหนือของเมืองซีอาน ยามที่ผู้คน เริ่มเดินทางไปทางตะวันตกตามเส้นทางสายไหม ตรงนี้แหละที่บรรดาญาติมิตรจะได้คอยมาส่งกัน ต่างก็เลี้ยงดูกันอย่างเอิกเกริกในโรงเตี้ยม ซึ่ง มีอยู่หลากหลายตามริมฝั่งน้ำ และก็เคยได้มี ธรรมเนียมหักกิ่งหลิวออกกิ่งหนึ่งจากต้นที่ขึ้นอยู่ ตามริมแม่น้ำ มอบให้แก่ผู้ที่จะเดินทาง เขา ข้าให้เจ้าไว้เสมือนหนึ่งเป็นพร เพราะเจ้าจักจากไปสู่อาทิตย์ที่กำลังอัสดง และมิช้านานเจ้าก็จะเป็นส่วนหนึ่งของ อ่านต่อฉบับหน้า มักจะขดกิ่งนั้นให้เป็นรูปวงกลม ประดุจเป็น พรชนิดหนึ่งที่ขอให้ได้กลับมาโดยสวัสดิภาพ มีวรรณกรรมที่สำคัญ ๆ อยู่มากมายของจีน กัลยาณมิตร ๓๓