การแพร่กระจายของพุทธศาสนา : หน้า 69/113

ผู้เขียนเชื่อว่า ในห้องสมุดที่ใหญ่ที่สุด ในยุคนั้น คือที่เมืองอเล็กซานเดรีย คงจะมี คำสอนของพระพุทธศาสนาที่พวกกรีกบันทึก หรือแปลไปเก็บไว้จำนวนหนึ่ง อาจกล่าวได้ว่า เมื่อเกิดการปฏิวัติทาง เกษตรกรรมครั้งแรก ซึ่งเริ่มพัฒนามาจากชุมชน ของชนเผ่าที่ขยายตัวใหญ่ขึ้น ๆ จนกลายเป็น เมืองและมีผู้คนหนาแน่น ศาสนาพุทธเป็นศาสนา ที่เจาะทะลุถึงทุกชนชั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งชน ชั้นกลางอย่างพวกพ่อค้าวาณิช ซึ่งเดิมถูกรังเกียจ เพราะเป็นวรรณะประกอบการเชิงพาณิชย์ ได้ หันมาสนับสนุนพุทธศาสนา แทนที่พวกชนชั้น พราหมณ์ และชนชั้นกษัตริย์ในเวลานั้นที่กีดกัน กระทั่งถึงยุคพระเจ้าอโศกต้องการรวม อาณาจักร พระองค์ทรงตระหนักดีว่าการรวม อาณาจักรจะกระทำไม่ได้เลย หากพระองค์ไม่ สามารถผูกพันประชาชนทั้งชมพูทวีปไว้ได้ จึง ได้นำศาสนา หรือความเชื่อที่รุ่งเรืองที่สุดใน ขณะนั้นมาเป็นเครื่องสนับสนุน ดังนั้นศาสนา พุทธจึงเปรียบเสมือนอุดมการของรัฐ อีกนัยหนึ่ง การค้าขายมายังเอเชียอาคเนย์นั้น พวกพ่อค้า ขยายเขตการค้ามาก่อนพวกอื่น จึงทำให้เชื่อได้ พระพุทธรูป ที่โพธิ์คยา เมืองใหญ่ ๆ ในยุคแรกที่พระพุทธองค์ยังทรง พระชนม์ชีพอยู่ เป็นเมืองใหญ่ เช่นเมืองราชคฤห์ เมืองสาวัตถีและเมืองโกสัมพี เป็นต้น นักประวัติศาสตร์อินเดียยุคโบราณเชื่อว่า ร้อยละ ๗๑ ของพระสงฆ์ ที่ระบุในคัมภีร์เถรคาถา มาจากเมืองใหญ่ ๆ เหล่านี้ ร้อยละ ๔๖ ของ พระสงฆ์ในบวรพุทธศาสนามาจากเมืองใหญ่ ๔ เมืองในยุคนั้น คือสาวัตถี กบิลพัสดุ เวสาลี ราชคฤห์ ส่วนเมืองใหญ่อีกจำนวนหนึ่งคือเมือง สาเกต โกสัมพี วรัญนาสี อุชเชนี จามปา และ ปาฏลีบุตร เป็นต้น ในประเทศไทย ศาสนาพุทธเริ่มมี “บันทึก” ว่า พวกค้าขายคือพวกชนชั้นวาณิชกับพวกยิว อย่างเป็นทางการมาตั้งแต่ยุคพ่อขุนรามคำแหง ที่เข้ามาค้าขายตามชายฝั่งสุวรรณภูมิ จะเป็น มหาราช แต่หลักฐานก่อนประวัติศาสตร์ ก็มี พวกแรก ๆ ที่เข้ามายังเอเชียอาคเนย์นี้เอง ปราก ปรากฏว่า ชุมชนชาวชายฝั่งของไทยได้รุ่งเรือง การที่ชนชาวยิวมีศาสนาของตนเองคือ ที่ไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานีมาเนิ่นนานแล้ว ทำการค้าร่วม กับพ่อค้าวาณิชซึ่งนับถือพุทธศาสนานั้น ไม่น่า จังหวัดกระบี่ เมืองชายฝั่งที่พวกกรีกและโรมัน หลักสากลที่คล้ายกัน จะมี “ผลประโยชน์” ทางศาสนาที่ขัดแย้งกัน หรือพวกเปอร์เซียรู้จักกันดี ว่าเป็นเมืองที่พ่อค้า นักเพราะพื้นฐานความเชื่อในมนุษย์ของชนชาติ ทางทะเลมาจากเมืองใหญ่ ๆ ทั้งสิ้น เฉพาะ ยิวกับชนชาวพุทธในยุคก่อนประวัติศาสตร์ มี อย่างยิ่งการค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าระหว่างเมืองท่า ที่อเล็กซานเดรียกับบริเวณอำเภอคลองท่อม ชุนชนเมืองใหญ่ ๆ ที่พระพุทธเจ้าทรง จังหวัดกระบี่ ก็เกิดมาเก่าแก่กว่าอาณาจักรสุโขทัย เทศนาธรรมะ จึงเป็นเมืองที่ประชากรอยู่ค่อน ด้วยซ้ำไป ข้างหนาแน่นแล้ว การปฏิวัติชุมชนให้ขยายตัวนี้ ต้องเกิดขึ้นเพราะฐานอำนาจทางเศรษฐกิจของ ชนชั้นกลางในเมืองขยายตัวไปมาก เช่นตาม อ่านต่อฉบับหน้า มิถุนายน ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๖๗