พระเจ้าอโศกและการเผยแผ่พระศาสนา : หน้า 97/113

แม่เหล่าภิกษุสมณะใน พระกสนคิดุจเดียวกัน มาตรว่าจะได้รับการบำรุง ด้วยปัจจัย ๔ สมบูรณ์ เท่จะหาความรู้สึกหลง ใหลสบาย เพราะเหตุ เพียงเท่านั้น ได้ ด้วย ความหวาดเกรงในชาติ ทุกข์ เราทุกข์ พยาธิทุกข์ และมรณทุกข์ ช่วยดูคาน อยู่เป็นนิรันดร ทำให้เจ้ากู ทิ้งปวง องเร่มปฏิบัติ ธรรมเพื่อรอดพ้น สมบทพระสังฆมิตตา เป็นผู้ให้บรรพชา พระมัชฌัตติกเถระ มาก และมาแสดงลัทธิธรรมให้ผิดคลอง เป็นพระกรรมวาจาอุปสมบทพระมหินทะ พระพุทธบัญญัติ กระทำให้สังฆมณฑล ฝ่ายพระธรรมปาลีเถรีก็เป็นพระอุปัชฌาย์ ยุ่งเหยิงแตกสามัคคีด้วยสัทธรรมปฏิรูป พระอายุปาลีเถรีเป็นพระกรรมวาจา อุป นั้น ถึงกับสงฆ์มิได้ลงประกอบอุโบสถ สังฆกรรมอยู่ถึง ๗ ปี ในระหว่างนั้น เมื่อพระมหินทะ พระสังฆมิตตา พระโมคคัลลีบุตรติสสะหลีกเร้นไปจำเริญ บวชนั้น เป็นปีที่ 5 นับแต่พระเจ้าอโศก วิเวก ณ อุโธตังคะบรรพต เบื้องบน เสวยราชย์ เมื่อพระโมคคัลลีบุตรติสส แม่น้ำคงคา ทั้งนี้เพราะได้พิจารณาแล้ว เถระเป็นประธานจัดส่งสมณทูตไปเผยแผ่ ว่า ยังไม่ถึงกาลอันสมควรจะกำจัดศัตรู พระศาสนายังนานาประเทศ ปรากฏว่า พระศาสนา แลมอบภารกิจบริหารหมู่ พระมหินทะได้เป็นสมณทูต นำพระ คณะแก่พระมหินทเถระ ให้ว่ากล่าวดูแล พุทธศาสนาไปประดิษฐาน ณ ประเทศ แทน ลังกาซึ่งจะปรากฏพิสดารต่อไปเบื้องหน้า ครั้นในพรรษาที่ ๒ พระเจ้าอโศก ว่า F เพราะ 60- จึงโปรดให้อำมาตย์ผู้หนึ่งให้ถือรับสั่งไป อดิยสังคายน ระงับอธิกรณ์ยังคณะสงฆ์ อำมาตย์ผู้นั้น เรื่องพระเจ้าอโศกทำตติยสัง ทำเกินรับสั่ง คือเมื่อไปว่ากล่าวให้สงฆ์ คายนา เป็นเรื่องปรากฏแต่ในปกรณ์บาลี ทำอุโบสถสังฆกรรมไม่ได้ผล ไม่มีในฝ่ายสสกฤตเลย และนักปราชญ์ ภิกษุฝ่ายสัมมาทิฏฐิอ้างว่า ไม่อาจปลงใจ ฝ่ายตะวันตกมีศาสตราจารย์โทมัสกล่าว จะทำสังฆกรรมร่วมกับเหล่าเดียรถีย์ สังคายนาครั้งนี้ทำขึ้นโดยคณะ อำมาตย์นั้นก็ฆ่าฟันภิกษุที่ขัดขืนเสีย สงฆ์ฝ่ายวิภัชวาทของลังกา นายวี.เอ. องค์ จนพระติสสะอรหันต์ผู้เป็นพระ สมิทว่า ถ้าตติยสังคายนามีจริงก็เป็น อนุชาของพระเจ้าอโศก ต้องลุกขึ้นจาก เรื่องสำคัญมาก น่าจะมีกล่าวไว้ในศิลา อาสน์ของท่านมานั่งขวางอำมาตย์ผู้นั้น จารึก แต่ศิลาจารึกก็มิได้กล่าวถึงเสียเลย อำมาตย์นั้นจึงกลัวเกรง กลับมาทูลเรื่อง จึงเชื่อว่าเป็นเรื่องราวของชาวลังกาแต่ง ราวกับพระเจ้าอโศก พระเจ้าอโศกเลย ขึ้นภายหลัง ศาสตราจารย์โอลเดลเบิร์ก เกิดไม่สบายพระทัย กลัวบาปกรรมที่ ก็มิได้รับรองเรื่องพระมหินทเถระไปเผย อำมาตย์ฆ่าฟันภิกษุ จะพลอยได้แก่ แผ่พระศาสนาในลังกาว่าเป็นเรื่องปรากฏ พระองค์ไปด้วยจนถึงกับต้องไปอาราธนา ขึ้นจริง อย่างไรก็ดี ในคัมภีร์มหาวังสะ อัญเชิญพระโมคคัลลีบุตรติสสเถระมา ได้ให้ความละเอียดเกี่ยวกับมูลเหตุของ ตัดสิน และทำพิธีต้อนรับพระโมคคัลลี บุตรติสสเถระ ทํานองคล้ายคลึงกับ ในปีที่ 4 จำเดิมแต่พระเจ้าอโศก พิธีต้อนรับพระอุปคุปต์ในอโศกอวทาน เสวยราชย์มา หมู่เดียรถีย์ปราศจากลาภ พระโมคคัลลีบุตรท่านก็เดินทางมาโดย สักการะ พากันนุ่งห่มดุจภิกษุบวชปลอม ชลมารคดุจกัน ตติยสังคายนาว่า เข้ามาอยู่กับคณะสงฆ์มีจำนวนมากกว่า อ่านต่อฉบับหน้า มิถุนายน ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๙๕