ประวัติพระอุปคุปต์ : หน้า 95/113

พระอุปคุป เป็นพระบรม โพธิสัตว์ปรารถนาพุทธภูมิ นิสทานอาศัยเป็นปราสาท เวอยู่ท่ามกลางทะเลลึก และได้รับนิมนต์ให้ออกม ค ๓ รั้นถึงคราวโมคคัลลีบุตรติสส ว่าจะต้องเอาไว้ช่วยดูแลทรัพย์สินใน กุมารจะเป็นฝ่ายตอบ พระ เหย้าเรือนจักถวายบุตรชายคนที่สองแทน สิคควะก็ยกเอาข้อปรมัตถา แต่เมื่อภริยาคลอดบุตรคนรอง บิดาก็ ธรรมในพระพุทธศาสนาขึ้นถาม คือยก คงบิดเบือนอีกว่าต้องเอาไว้สำหรับวิ่งเต้น เอาธรรมในคัมภีร์ยมกะ โมคคัลลีบุตร เก็บหนี้สินตามหัวเมือง ไว้มีบุตรคนที่ ติสสกุมารอับจน ด้วยตนหาเคยได้ศึก เถอะ เป็นต้องถวายให้ไปบรรพชาอุป ษาพระพุทธศาสนาไม่ ความอยากรู้จึง สมบทเด็ดขาด ขอเล่าเรียนด้วย พระสิคควะจึงจัดการ ครั้นอยู่มาก ยาก็คลอดบุตรชาย ให้บรรพชาเป็นสามเณร อยู่ศึกษา มีรูปลักษณะงดงามยิ่งนัก บิดาจึงตั้งชื่อ กัมมัฏฐานด้วยกับพระสิตควะจนได้บรรลุ ว่าอุปคุปต์ แต่บิดาทำไม่รู้ไม่ชี้กับสัญญา โสดาปัตติผล แล้วพระสิดควะส่งไปให้ ข้างฝ่ายพระสาณวาสีพิจารณาแล้วเห็นว่า อยู่ศึกษากับพระจันทวัชชี ไม่ถึงเวลาสมควรก็นิ่งเสีย หาไปทวง จำเนียรกาลล่วงมา เมื่อพรรษา สัญญากับนายพาณิชไม่ จนกระทั่งอุป อายุของสามเณรโมคคัลลีบุตรติสสะถึงวัย คุปต์เจริญวัยเป็นหนุ่ม บิดาให้เป็นคน ควรอุปสมบท พระจันทวัชชีจึงจัดการให้ ดูแลขายเครื่องหอมที่ร้านในตลาด อุปสมบท ได้เป็นพระภิกษุในพระพุทธ ปรากฏว่าตั้งแต่อุปคุปต์มาอยู่ร้านค้าขาย ศาสนาแล้วท่านเพียรเจริญวิปัสสนาญาณ เครื่องหอมขายดีเป็นเทน้ำเทท่า วันหนึ่ง ก็ได้บรรลุอรหัตตผลในที่สุด ต่อมาท่าน พระสวณวาสีได้แวะเข้าไปในร้าน และ เป็นพระมหาเถระรูปหนึ่ง ซึ่งพระเจ้า กล่าวธรรมิกถาแก่อุปคุปต์ ชายหนุ่ม ช่วยปราบพญามารที่จะ มาทําลายพิธีฉลอง อโศกเคารพนับถือมาก ได้เป็นพระ เกิดความสลดสังเวชมีดวงตาเห็นธรรม อุปัชฌาย์อุปสมบทพระมหินทะ และ คราวนี้พระสาณวาสีจึงได้ทวง พระบรมธาตุเจดีย์ เจ้าหญิงสังฆมิตตา และเป็นประธานสงฆ์ สัญญากับนายพาณิช นายพาณิชอับจน ของพระเจ้าอโศก ทำตติยสังคายนาดังจักปรากฏพิสดาร จึงตัดใจอนุญาตให้อุปคุปต์ออกอุปสมบท ต่อไป ได้ จำเดิมแต่อุปสมบทพระอุปคุปต์ได้ 99 เจริญวิปัสสนาญาณโดยลำดับ ก็ได้บรรลุ ประวัติพระอุปคุปns แก่อรหัตตผล และได้เป็นคณาจารย์สั่ง พระอุปคุปต์เกิดในสกุลวานิช สอนทางสมถกัมมัฏฐาน วิปัสสนา เป็นบุตรของพ่อค้าเครื่องหอม เมือง กัมมัฏฐานที่มีชื่อเสียงโด่งดังที่สุด ใน มถุรา ซึ่งเป็นนครตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำ อโศกอวทานว่า มีพระอรหันต์ซึ่งเป็น ยมุนา มีพี่น้องร่วมครรภ์ ๓ คน คือพี่ชาย ๒ กับทั้งตัวท่านเอง เดิมทีบิดาของท่าน ได้ให้สัญญากับพระสาณวาสี (สาณส้ม- ศิษย์อยู่ถึง ๑๔,๐๐๐ องค์ มีสำนักอยู่ ณ วัดนตาติการาม ภูเขาอุรุมนท์ พระเจ้า อโศกสดับกิตติคุณ จึงเสด็จไปอาราธนา ภูต) ว่าถ้าตนมีบุตรเป็นชายก็จะให้ มากรุงปาฏลีบุตร พระอุปคุปต์ทราบ บรรพชาอุปสมบท ครั้นภริยาคลอด ล่วงหน้าจึงได้เดินทางมาเสียก่อน โดย บุตรชายคนแรกก็หายอมถวายไม่ อ้าง ทางชลมารค พระเจ้าอโศกจึงโปรดให้ มิถุนายน ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๙๑