บรมพุทโธ : หน้า 60/114

หรือลงเอยให้กับความซับซ้อนของมหา เจดีย์องค์นี้ได้ จึงเห็นว่า เราท่านทั้งหลายควร รับรู้ เข้าใจแต่เฉพาะเรื่องที่เป็นแกน จริงๆ เพื่อมิให้เกิดความสับสน หรือ เบื่อหน่ายไปเสียก่อน เพราะหากจะ ศึกษาบรมพุทโธให้ชัดแจ้ง จะต้อง ย้อนกลับไปศึกษาทฤษฎีต่าง ๆ ของ ดีย์ให้เต็มที่ พร้อมๆ กับศึกษาเรื่อง ราวแห่งพุทธปรัชญาคือพระสูตรต่าง ๆ รวมทั้งนานานิกาย ในแต่ละยุคสมัย ของพระพุทธศาสนา ตลอดสายธาร แห่งเวลากว่า ๒,๕๐๐ ปี และสำคัญที่ ความเห็นไว้ ฉบับนี้ จึงตัดสินใจให้เป็นช่วง สุดท้ายของบรมพุทโธ ย้อนกลับมาตั้งต้นอีกครั้ง เพื่อ ความหมายรวมของบรมพุทโธ ว่ากัน ตั้งแต่เรื่องของ “ชื่อ” ที่ยังไม่สามารถ สรุปได้ว่าหมายถึงอะไรสิ่งใดกันแน่เช่น สตัดเตอร์แฮม (Stutterheim) กล่าว ไว้ในวิทยานิพนธ์ศึกษาถึงบรมพุทโธ ของเขาว่า บรมพุทโธ หรือ Borobudur น่าจะหมายว่า “คือรากฐานที่เป็นภูเขา” หรือคนต่อมาชื่อ คาสแพรี่ (Casparie) บอกว่า Borobudur มาจากภาษาสัน สุดจะต้องเข้าใจ เข้าถึงแก่นแท้แห่ง สกฤตว่า “Bhumian Bhara Bhudara พระพุทธธรรม ด้วยการทุ่มเทใจให้กับ ซึ่งผู้เขียนเองไม่หาญที่จะอ่านออกมา การทำสมาธิปฏิบัติให้แจ่มแจ้งจริง ๆ เป็นภาษาไทย ด้วยเกรงว่าจะพลาด อีกด้วย ถึงจะมองเห็นพุทธปรัชญาใน ไปจากการออกเสียงจริงของภาษาเดิม มหาเจดีย์แห่งอินโดเนเซียนี้ได้ ดังที่ คือสันสกฤต มีความหมายว่า เป็น นักวิชาการหลาย ๆ คนที่ค้นคว้าอยู่ เทือกเขาแห่งการเรียงลำดับของเหล่า ทั้งในอดีตและปัจจุบัน ต่างพากันลง ประดาพระโพธิสัตว์ และมหาโพธิสัตว์ ภาพลายเส้นเจดีย์ ซึ่งแสดงแนวแกนกลางที่ตั้งฉากกับศูนย์กลางในทุก ๆ ระนาบ ๕๘ กัลยาณมิตร ตุลาคม ๒๕๓๖ ทั้งหลาย ในการไต่เต้าขึ้นสู่การเป็น พุทธะ ซึ่งมีอยู่ ๑๐ ลำดับขั้น ในขณะ ที่ซิมเมอร์ (Zimmer) บอกว่าเป็นการ แสดงออกถึง “มณฑล” หรือ Mandala หรือกาลเวลา ดังที่พูดถึงไปในฉบับที่ แล้ว และมูสหรือ Paul Mus ราชาแห่ง การศึกษามหาเจดีย์องค์นี้บอกว่าบรม พุทโธ คือความมหัศจรรย์ในการจำลอง จักรวาลทั้งหมด โดยแสดงถึงสภาวะจิต อันละเอียดแต่ละขั้นเฉพาะอย่างยิ่งของ พระภิกษุผู้ฝึกตนดีแล้ว และโพธิสัตว์ ทั้งหลาย ละเอียดอ่อนซ้อนกันขึ้นไป ภายในจักรวาล จนกระทั่งถึงภาวะแห่ง การหลุดพ้นโดยใช้แต่ละระดับฐานเป็น เครื่องแสดงความละเอียดมากขึ้นของใจ