พระพุทธศาสนาและความเชื่อ : หน้า 63/114

ศ ษ ท พ ท ธ ศ า ส นา บังสุกุล มักใช้เป็นคำกิริยา หมายถึงการที่ พระสงฆ์ชักเอาผ้า ซึ่งเขาทอดวางไว้ ที่ศพ ที่หีบศพ หรือที่สายโยงศพ จตุรพิธพร : ยักษ์ ครองทิศเหนือ พร ๔ ประการ คือ อายุ (ความมี อายุยืน) วรรณะ (ความมีผิวพรรณ สังฆทาน : ทานเพื่อสงฆ์ การถวายแก่สงฆ์ คือ ผ่องใส) สุขะ (ความสุขกายสุขใจ) ถวายเป็นกลาง ๆ ไม่จำเพาะเจาะจง พละ (ความมีกำลังแข็งแรง มีสุข ภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง ภาพดี) เจตภูต : สภาพเป็นผู้คิดอ่าน, ตามที่เข้าใจกัน จักกวัตติสูตร : ชื่อสูตรที่ ๓ แห่งทีฆนิกาย ปาฏิวรรค ๓ หมายถึงดวงวิญญาณหรือดวงชีพอัน พระสุตตันตปิฎก พระพุทธเจ้าตรัส เที่ยงแท้ที่สิงอยู่ในตัวคน กล่าวกัน สอนภิกษุทั้งหลายให้พึ่งตน คือพึ่ง ว่าออกจากร่างได้ในเวลานอนหลับ ธรรมด้วยการเจริญสติปัฏฐาน ๔ และเป็นตัวไปเกิดใหม่เมื่อกายหยาบ ซึ่งจะทำให้ได้ชื่อว่า เป็นผู้ดำเนินอยู่ นี้แตกทำลายไป เป็นคำที่ไทยเรา ในแดนของตนเองที่สืบมาแต่บิดา เจตสิก : จาตุมหาราช : ใช้เรียกแทนคำว่า อาตมันหรืออัตตา ของลัทธิพราหมณ์ และเป็นความ เชื่อนอกพระพุทธศาสนา ธรรมที่ประกอบกับจิต, อาการหรือ คุณสมบัติต่าง ๆ ของจิต เช่น ความ โลภ, ความโกรธ, ความหลง ฯลฯ ท้าวมหาราชทั้งสี่, เทวดาผู้รักษา โลกสี่ทิศ, ท้าวโลกบาลทั้งสี่ คือ 6). หรือ ท้าวธตรฐ จอมภูต จอมคนธรรพ์ ครองทิศตะวันออก ๒. ท้าววิรุฬหก จอมกุมภัณฑ์ ครองทิศใต้ ๓. ท้าววิรูปักษ์ จอมนาค ครอง ทิศตะวันตก ๔. ท้าวกุเวร หรือเวสสุวัณ จอม ชัยมงคล : ชาติ ทีฆายุ : รวบรวมโดย สุพจน์ เรืองนาม : จะมีแต่ความดีงามเจริญขึ้นไม่เปิด ช่องให้แก่มาร เช่นเดียวกับพระเจ้า จักรพรรดิ ที่ทรงประพฤติตามหลัก จักรวรรดิวัตร อันสืบมาแต่บรรพชน ของพระองค์ ย่อมทำให้จักรรัตนะ เกิดขึ้นมาเอง มงคลคือความชนะ ความชนะที่ เป็นมงคล การเกิด, ชนิด, พวก, เหล่า, ปวงชน แห่งประเทศเดียวกัน อายุยืน ค้นคว้าจาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตโต) ตุลาคม ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๖๑