ข้อความต้นฉบับในหน้า
สมบัติในกรุงพาราณสี พวกช่างไม้ ๕๐๐ คนอาศัย นี้ไปเจ้าจงทำงานแทนเราด้วยนะ”
อยู่ไม่ไกลจากกรุงพาราณสี พวกเขาเดินเรือขึ้น เมื่อมอบลูกน้อยให้พวกช่างไม้แล้ว ตัวเอง
เหนือน้ำ แล้วพากันเข้าไปตัดต้นไม้ในป่า ทำ ก็เข้าป่าไป ตั้งแต่นั้นมาลูกช้างก็ทำตามคำของ
เครื่องเรือน สร้างบ้านเรือนชนิดต่างๆ มีทั้งชั้น พวกช่างไม้ เป็นสัตว์ว่านอนสอนง่าย ช่วยทำการ
เดียวและสองชั้น แล้วทำเครื่องหมายไว้ที่ไม้ทุกชิ้น งานต่างๆ พวกช่างไม้ก็เลี้ยงดูลูกช้างน้อยด้วย
ขนไปยังฝั่งแม่น้ำบรรทุกเรือล่องมาตามกระแสน้ำ อาหาร ๕๐๐ ปั้น ลูกช้างน้อยทำงานเสร็จแล้ว ก็
ถึงพระนคร ผู้ใดต้องการเรือนชนิดใด ก็สร้างเรือน ลงแม่น้ำอาบน้ำเล่นแล้วจึงกลับ พวกเด็กลูกช่างไม้
ชนิดนั้นให้แก่ผู้นั้น แล้วรับเอาเงินทองและกลับไป ก็จับลูกช้างน้อยเล่นอย่างสนุกสนานทั้งในน้ำและ
บนเครื่องเรือนมาขายอีก เขาเลี้ยงชีวิตอยู่อย่างนี้
บนบก ธรรมชาติสัตว์อาชาไนย จะเป็นช้าง ม้า
ครั้งหนึ่งเมื่อเขาตั้งค่ายตัดไม้อยู่ในป่า มี หรือคนก็ตาม ย่อมไม่ถ่ายอุจจาระ หรือปัสสาวะ
ช้างเชือกหนึ่งเหยียบตอตะเคียนเข้า ตอแทงเท้า ลงในน้ำ ถ่ายแต่ริมฝั่งแม่น้ำเท่านั้น
ช้าง ได้รับความเจ็บปวดอย่างมาก เท้าบวมกลัด
อยู่มาวันหนึ่ง ฝนตกลงมาเหนือแม่น้ำ
หนอง ได้รับทุกขเวทนาแสนสาหัส ข้างได้ยินเสียง อุจจาระของลูกช้างที่แห้งก็ไหลลงสู่แม่น้ำไปติดอยู่
ของพวกช่างไม้เหล่านี้ แล้วรีบเดินเข้าไปหาเขา ที่พุ่มไม้แห่งหนึ่งที่ท่ากรุงพาราณสี ครั้งนั้นพวก
หมอบลงใกล้ๆ ช่างไม้เห็นช้างมีเท้าบวม จึงตรง
ไปใกล้ช้างนั้น เห็นตอไม้ดำอยู่ที่เท้าข้าง จึงใช้มีด
ที่คมกรีดรอบคอ ใช้เชือกดึงตอออก และช่วยกัน
บีบหนองออกจากเท้าช้าง เอาน้ำอุ่นล้างแผล ไม่
นานนักแผลที่พวกเขาช่วยกันรักษาได้หายสนิท ช้าง
ก็หายเจ็บปวดจึงคิดว่า “เรารอดชีวิตเพราะช่างไม้
พวกนี้ เราควรช่วยเหลือตอบแทนเขา”
ตั้งแต่นั้นมา เมื่อช่างไม้นำไม้มาถาก ช้าง
ก็จะช่วยพลิกให้ ช่วยส่งเครื่องมือให้พวกช่างไม้
ในเวลารับประทานอาหารพวกช่างไม้ต่างก็ให้ก้อน
ข้าวแก่มันคนละปั้น รวม ๕๐๐ ปั้น ช้างนั้นมีลูก
เชือกหนึ่งขาวปลอด เป็นลูกช้างอาชาไนย มันจึง
คิดว่า เวลานี้เราก็แก่เฒ่าแล้ว เราควรให้ลูกของ
เราแก่ช่างไม้เหล่านั้น เพื่อทำงานแทนเรา จึงเข้า
ป่าไปนำลูกช้างมา แล้วกล่าวว่า “ช้างน้อยเชือกนี้
เป็นลูกของข้าพเจ้า พวกท่านได้ช่วยชีวิตของ
ข้าพเจ้าไว้ ข้าพเจ้าขอให้ลูกนี้เป็นการตอบแทน
ค่ายาของพวกท่าน ตั้งแต่นี้ไป ลูกช้างจะทำงาน
ให้พวกท่าน” แล้วจึงสอนลูกว่า “เจ้าลูกน้อยตั้งแต่
กัลยาณมิตร
✓
ควาญช้างของพระราชานำช้าง ๕๐๐ เชือก ไปที่
แม่น้ำนั้นเพื่อจะให้ช้างอาบน้ำ ช้างเหล่านั้นได้กลิ่น
อุจจาระของช้างอาชาไนยเข้า จึงไม่กล้าลงแม่น้ำ
สักตัวเดียว ชูหางพากันหนีไปหมด พวกควาญ
ช้างจึงแจ้งเรื่องแก่นายหัตถาจารย์ (หมอช้าง)
พวกเขาคิดกันว่าในแม่น้ำนั้นต้องมีอันตราย
ช่วยกันทำความสะอาดน้ำ เห็นอุจจาระข้างอาชา
ในยติดอยู่ที่พุ่มไม้ ก็รู้ว่านี่เองเป็นสาเหตุในเรื่องนี้
จึงให้นำถาดมาใส่น้ำขยำอุจจาระลงในถาดนั้น
แล้วให้รดจนทั่วตัวช้างทั้งหลาย ตัวช้างก็มีกลิ่น
หอม ช้างเหล่านั้นจึงลงอาบน้ำกันได้
จง
นายหัตถาจารย์ทูลเล่าเรื่องราวนั้นแด่พระ
ราชา แล้วกราบทูลว่า “ขอเดชะพระองค์ควรสืบ
หาช้างอาชาไนยนั้น แล้วนำมาในพระราชวังเถิด
พระเจ้าข้า”
พระราชาเสด็จสู่แม่น้ำด้วยเรือขนาน เมื่อ
เรือแล่นไปตอนบน ไปถึงที่อยู่ของพวกช่างไม้ ลูก
ข้างกำลังเล่นน้ำอยู่ ได้ยินเสียงกลอง จึงย้อนไป
ยืนอยู่กับพวกช่างไม้ พวกช่างไม้รับเสด็จพระราชา
๙๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๘