ความหมายและลักษณะของกิเลส : หน้า 81/326

ความหมายและลักษณะของกิเลส ความหมาย กิเลส แปลว่า ความเศร้าหมอง เป็นสิ่งที่ทำให้ใจเศร้าหมองสกปรก ขุ่นมัว มิดมิด กิเลสเป็นรายละเอียดมาก ๆ จึงสามารถเทรก็ตัวซ่อนเร้นอย่างเนียนแน่นอยู่ในจิตใจสัตว์โลกทุกชนิด ตั้งแต่คน สัตว์เดรัจฉาน เทวดา โดยที่สัตว์โลกเหล่านั้นไม่รู้ตัวว่านมีกิเลสฝังอยู่ในจิตใจของตน ทำให้จิตใจสัตว์โลกทุกชนิดสกปรกเศร้าหมอง ไม่บริสุทธิ์ ลักษณะของกิเลส 1. กิเลสเป็นตัณฑสกปรก มีความละเอยดมาก ๆ จึงสามารถทราบเข้าไปอยู่ในจิตใจของสัตว์โลกได้ เห็นได้อย่างแสนยาก ไม่ว่าจะใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์ที่มีความละเอียดมากเพียงใด ตามมนุษย์ก็ไม่สามารถเห็นได้ แม้แต่ทิพย์ของเหล่าเทวดา พรหม รูปพรหม อรูปพรหม ล้วนมองไม่เห็นทั้งสิ้น จะเห็นได้ด้วยตาธรรมภาษาหรือธรรมจักษุเท่านั้น 2. กิเลสมักมีร้ายแรงมาก ไม่ว่าจะอะไรในโลกก็ไม่ร้ายเท่ากิเลส แม้พิษ พิษเชื้อโรคต่าง ๆ ก็ไม่อาจเทียบแม้แต่พิษเสียของพิษกิเลสได้เลย 3. กิเลสไม่ตายตามกาย แต่ยังคงส่งส่องอยู่ในจิตใจ ไม่ว่าจะไปเกิดภาพใหม่ในภูษาดใด ๆ กิเลสก็ยังฝังอยู่ในจิตใจ คอยติดตามบงบับบับบเดียวกันใจให้ทำแต่กรรมช่วยอยู่รำไป