การสั่งสอนในพระไตรปิฎก : หน้า 31/152

เหมือนอย่างพระวินัยปิฎกท่านเรียกว่า ยถนุลโลมวาสน์ การสั่งสอนอนุโลมตามอัธยาศัยของเจ้าในสัตว์ เพราะว่าสัตว์ทั้งหลายผู้มีอัธยาศัยอนุสัย จริยา และวิมุตติ แตกต่างกันมีน้อย พระผู้พระภาคเจ้าทรงสั่งสอนแล้วในปฏิทินมอนุโลมและเป็นบทฝึกที่มุ่งขัดเกลากิเลสใจให้สงบระงับโดยเฉพาะ อีกทั้งยังเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตเพื่อให้บรรลุธรรมผล และนิพพานในที่สุดอีกด้วย ๓. พระอิทธรรมนูปก ประมวลพุทธวจนหมวดพระอิทธรรมนะคือหลักธรรมซึ่งว่า ด้วยความจริงตามธรรมชาติ ที่ทรงสภาวะลักษณะของตนไว้ ไม่เกี่ยวด้วยบุคคลหรือเหตุการณ์ มีจำนวน ๔,๐๐๐ พระธรรมขันธ์ พระอิทธรรมนูปกนี้ เป็นปกที่อธิบายขยายความ โดยการหยิบยกเอาหมวดธรรมในเรื่องของ นามและรูป มีอรรถาธิบายโดยพิสดาร. ปฏิกิริยานี้ท่านจึงเรียกชื่ออย่างหนึ่งว่า นามรูปปรจโฉงกคำบรรยายการกำหนดนามและรูป ซึ่งเป็นปฏิปัติโอเลสมีราคาเป็นต้น ศาสนธรรม หรือ พระไตรปิฎก นี้ แต่ละปกๆ ล้วนมีคัมภีร์ภาพ คือความลึกซึ้ง ๔ ประการ คือ ลึกซึ้ง โดยธรรม โดยอรรถ โดยเทศนา และโดยปฏิเวธ อันมีบาญาน้อยทั้งหลาย ซึ่งมีได้สังสมกลุสสมภารไว้ หยั่งรู้ได้บาก และพึงไม่ได้ เหมือนนมหาสมุทร สัตว์เล็กทั้งหลาย มีเมรตาย เป็นต้น หยั่งเท่าไม่ได้ หากพึงไม่ได้ การศึกษาพระธรรม คือ พระไตรปิฎกจึงต้องส่งสมบูรณ์บารมี และปฏิบัติธรรม