พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการกระทำที่ไม่เคารพในพระธรรม : หน้า 95/152

เรื่องที่ ๒ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน ทรงทราบว่าพวกกิษฎุภัคคีย์ ขณะแสดงธรรม นั่งอานะต่ำกว่าผู้ฟัง จึงรับสั่งให้เรียกพวกกิษฎุภัคคีย์มาชักถาม เมื่อพวกกิษฎุภัคคีย์รายงานว่า ทำเช่นนั้นจริง พระพุทธองค์จึงทรงติเตียน ภิกษเหล่านั้น แล้วตรัสว่า การกระทำเช่นนั้น ถือว่าเป็นการกระทำที่ไม่เคารพในพระธรรมของพระองค์ เป็นสิ่งที่ไม่สมควร เนื่องจากโบราณกาถ บัณฑิตทั่งหลายได้เตือนอาจารย์นั่นเองอธิบายถูกต้องแล้วในยามดี ซึ่งปรากฏอยู่ใน อวตกซึ่งมีไว้ความโดยยอดดังนี้ ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองครองกรุงเทพพาราณสี พระโพธิสัตว์เกิดเป็นคนจัฑาล เมื่อสั่งตัวได้มีมรรยา ครั้งเมื่อครรยาแพ้ท้อง ต้องการกินมะม่วง แต่เนื่องจากไม่ใช่ฤดูผลไม้มีมะม่วง บุษ จันทาลาจึงอาศะหา ผลไม้เปรียวอย่างอื่นมาทดแทน แต่ครรรยาของ เขาไม่ยอม โดยอ้างว่าไม่ได้นมะม่วงจะต้องตายอย่างแน่นอน ด้วยความรักครรยา บุษซึ้งจึงคิดหาทางไปหามะม่วงมา ให้ครรยาที่ได้ในที่สุดเขาก็เก็บได้ว่า ในพระราชอุทยานของพระเจ้า พรารานสี มีต้นมะม่วงที่ออกผลเป็นประจำ เขาจึงแอบเข้าไปยังพระ ราชอุทยานในเวลาค่ำคืน แล้วซ่อนตัวอยู่บนกิ่งต้นมะม่วงจนถึงรึ่งเช้า แต่ครรยุรุ่งเช้าแล้ว ก็ไม่กล้าลงจากต้นมะม่วง ด้วยเกรงว่าจะถูก คนเฝ้าพระราชอุทยานจับในข้อหาว่าเป็นโจร จึงคิดว่า จะแอบอยู่บน ต้นมะม่วงจนถึงเวลาค่ำคืนจึงค่อยออกไป