การกระทำความดีของอันนภาระ : หน้า 88/128

“พระเจ้าข้า บุรุษผู้นี้มีคุณความดีที่ผู้อื่นกระทำ ได้ยาก คือ บุรุษผู้นี้ไม่ยอมบริโภคอาหารอันเป็นส่วน ของตน แม้จะหิวอยู่ก็ตาม ได้สละอาหารส่วนนั้นใส่บาตร พระอุปริฏฐปัจเจกพุทธเจ้า แล้วได้รับรางวัลทรัพย์ พันหนึ่งจากข้าพระองค์พระเจ้าข้า” ท่านเศรษฐีกราบทูล ความเป็นมานั้น “ท่านเศรษฐี บุรุษผู้นี้ชื่ออะไร?” “ชื่อ อันนภาระ พระเจ้าข้า” พระราชาทรงพอพระทัยต่อการกระทำความดี ของอันนภาระนั้น จึงตรัสว่า “เมื่ออันนภาระได้ทรัพย์จากท่านเศรษฐีแล้ว ก็ควรจะได้ทรัพย์จากข้าพเจ้าเหมือนกัน ข้าพเจ้าก็ควร บูชาความดีของเขา” แล้วตรัสสั่งพวกอำมาตย์ว่า “พวก ท่านจงไปเลือกดูที่ปลูกบ้านให้แก่บุรุษผู้นี้” พวกอำมาตย์ทูลรับพระราชโองการแล้ว พากัน ไปตรวจหาสถานที่ที่เหมาะสมให้แก่อันนภาระนั้น จึงให้คนทั้งหลายช่วยกันโค่นต้นไม้ ขุดและถากถาง พื้นที่ที่เลือกจะใช้ปลูกบ้าน ก็พบขุมทรัพย์ใหญ่ ๆ ตั้ง เรียงกันอยู่เป็นอันมาก จึงพร้อมกันกลับไปกราบทูล พระราชาให้ทรงทราบ พระราชาจึงตรัสกำชับว่า “จงช่วยกันขุดขึ้นมาให้แก่ข้าพเจ้า” ครั้นพวก อำมาตย์รับพระราชบัญชาแล้ว ก็พากันกลับไปขุด แต่ ขุมทรัพย์เหล่านั้นก็ค่อย ๆ เลื่อนทรุดลงไปทุกที่ ๆ จึงพา กันมากราบทูลให้ทรงทราบถึงเหตุการณ์นั้นอีก พระราชาจึงตรัสสั่งว่า “พวกท่านจงพากันกลับไปขุดเพื่อให้แก่ อันนภาระ” - เมื่อพวกอำมาตย์ย้อนกลับไปช่วยกันขุดอีกครั้ง ตามพระราชบัญชา ขุมทรัพย์เหล่านั้น ก็ผุดขึ้นมาบน พื้นดินประดุจดอกเห็ดที่ผุดขึ้นมาจากพื้นดิน ฉะนั้น ขุมทรัพย์ที่มีจำนวนมากมายเกิดขึ้นมาแล้ว พวก อำมาตย์ก็ช่วยกันขนไปกองลงที่พระลานหลวงเป็นกอง มหึมา พระราชาทรงเห็นทรัพย์มากมาย จึงตรัสประชุม อำมาตย์ราชเสวก แล้วตรัสถามขึ้นว่า “ในเมืองนี้ มีใครมีทรัพย์มากเช่นนี้บ้าง” และ เมื่อทรงสดับคำทูลตอบจากที่ประชุมว่า “ไม่มี พระเจ้าข้า” จึงทรงประกาศแต่งตั้งอัน นภาระให้เป็น “เศรษฐี” มีนามว่า “ธนเศรษฐี” ใน วันนั้นนั่นเอง อนึ่งการได้รับแต่งตั้งเป็นเศรษฐีนั้น พระราชาจะ พระราชทานฉัตรเป็นสัญลักษณ์ของตำแหน่ง - จำเดิมแต่อันนภาระได้รับพระราชทานเป็น “ธนเศรษฐี” แล้ว ก็กระทำกัลยาณกรรมอยู่ตลอดชีวิต เวลาดับจิตได้ขึ้นไปเกิดในเทวโลก ท่องเที่ยวเสวยสุขอยู่ ในเทวโลก และมนุษยโลกอยู่เป็นเวลานาน แล้วกลับมา ถือปฏิสนธิในราชตระกูลศากยะเป็นพระราชโอรสของ เจ้า“อมิโตทนะ” ผู้เป็นพระอนุชาของพระเจ้าสุทโธทน มหาราช ผู้ทรงเป็นกษัตริย์ครองกรุงกบิลพัสดุ์ แล้วได้รับ การขนานพระนามว่า “อนุรุทธะ” - ผู้ประสูติร่วมพระมารดาเดียวกันกับอนุรุทธกุมารมี ๓ พระองค์ คือพระเชษฐาพระนามว่า “มหานามะ” พระกนิษฐภคินีพระนามว่า “โรหินี” ถ้านับกันตาม ลำดับพระวงศ์ อนุรุทธกุมารก็เป็นพระอนุชาของพระผู้มี พระภาคเจ้าของเราทั้งหลาย ในพระบาลีแห่งคัมภีร์จุลลวรรค พระวินัยปิฎก ว่าด้วยเรื่องสังฆเภทขันธกะ และในคัมภีร์พระธรรมบท แห่งยมกวรรค เรื่องพระเทวทัต มีเนื้อความว่า อนุรุทธกุมารเป็นกษัตริย์สุขุมาลชาติ คือ มีความสุขอย่างเยี่ยมเป็นผู้มีบุญมาก มีปราสาท ๓ หลัง เป็นที่อยู่ใน ๓ ฤดู สมบูรณ์ด้วยทรัพย์ ศฤงคารและบริวารยศ มีอาหารเกิดขึ้นในถาด ทองคำเป็นประจำทุกวัน แม้ที่สุดคำว่า “ไม่มี” ก็ไม่ทราบและไม่เคยได้สดับเลย เสวยสุขสมบัติ ประหนึ่งเทพเจ้าในสรวงสวรรค์ เช่นวันหนึ่ง กษัตริย์ทั้ง 5 พระองค์ คือ ภัททิยะ อนุรุทธะ อานนท์ ภัคคุ กิมพิละ เทวทัต เล่นลูกขลุบกันอยู่ อนุรุทธะเล่นแพ้ก็ต้องเสียขนมเป็นเดิมพัน จึงใช้ให้ มหาดเล็กไปทูลขอขนมจากพระมารดา ๆ ก็จัดขนมส่ง ไปให้ - กษัตริย์ทั้ง 5 พระองค์เสวยขนมแล้ว ก็เล่นกันใหม่ Kalyanamitra.org มกราคม ๒๕๓๑