กิเลสมารและอุปสรรคในการทำความดี : หน้า 79/118

แล้ว บางทียังแถมเพิ่มความคิดร้าย ๆ มาให้ อีกด้วย ดังนั้น กิเลสมาร ก็คือ อุปสรรค ขัดขวางการทำความดีซึ่งเกิดจากความ คิดร้าย ๆ อันเกิดจากจิตใจที่ขุ่นมัวนั่นเอง กิเลสมารมีอยู่มากมายนับไม่ไหว แต่ สามารถแยกตามความร้ายกาจที่แสดงออก ได้ ๓ ตระกูลใหญ่ ๆ คือ ตระกูลโลภะ ตระ กูลโทสะ ตระกูลโมหะ ฤทธิ์ร้ายของกิเลสมาร แต่ละตระกูล กิเลสมารตระกูลแรก ท่านเรียกว่า “ตระกูลโลภะ ถ้ากิเลสมารตระกูลนี้เกิดขึ้น กับใครแล้วจะทำให้คนนั้นกลายเป็น คนเห็น แก่ได้ คิดแต่จะกอบโกยผลประโยชน์เข้ากระ เป้าตนอย่างเดียว เห็นอะไรของใครไม่ว่าจะ ถูกหรือจะแพง ดีหรือไม่ดี เป็นต้องอยากได้ เอาไว้ก่อน ถ้าใต้แล้วจะเอาไปใช้ทำอะไรค่อย คิดทีหลัง ยิ่งเป็นของมีค่ายิ่งตาลุกวาวด้วย ความอยาก ถ้าโกงได้เป็นโกง ปล้นได้เป็น ปล้น คอร์รัปชั่นได้ก็ทันที ขณะความโลภเริ่ม เกิดใหม่ ๆ อาจยังไม่ถึงกับเห็นแก่ได้ของใคร แต่ว่าที่แน่ ๆ ของตัวเองแม้สักเล็กน้อยก็ ไม่ยอมควักออกแบ่งปันให้ใครอีกเหมือนกัน ทั้งตระหนี่ถี่เหนียวสารพัด ถ้ายอมควักออกให้ ใคร ก็แสดงว่ามีแผนจะได้ให้มากยิ่งกว่าที่เสีย ไป กิเลสมารตระกูลโลภะ หากเกิดขึ้นกับ ใคร กิริยามารยาทของผู้นั้นก็พลอยไม่งามไป ด้วย สมมติว่าไปกินข้าวร่วมโต๊ะอาหาร กับใครเข้า แม้กับข้าวมีอยู่เพียง ๓ จาน ร่วมวงกินอยู่ ๗-๘ คน พ่อคนนั้นหรือแม่คนนี้ จะลืมทุกสิ่งทุกอย่างในโลกหมด รู้แต่ว่าจะรับ ตักกับข้าว ๓ อย่างนั้นมาใส่จานตัวเองให้ได้ มากที่สุด คนอื่นจะได้กินกันทั่วหรือไม่ ฉัน ไม่สนใจ ฉันมองไม่เห็นใคร ฉันเห็นแต่ตัวเอง เท่านั้น ฉันจะต้องกินให้อิ่มก่อน เวลาไปร่วม หุ้นลงทุนกับใคร ก็มีแต่จะเอาเปรียบเขา ถึง คราวไปซื้อของ ถ้าออกปากขอซื้อแล้วเขา กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ไม่ยอมขาย ขอเขาก็ไม่ให้ จะยิ่งอยากได้เป็น ทวีคูณ ได้โอกาสขโมยได้เป็นขโมยเลย กิเลสมารตระกูลที่ ๒ ท่านเรียกว่า “ตระกูลโทสะ” หากกิเลสตระกูลนี้เกิดขึ้นกับ ใจผู้ใด ย่อมทำให้ผู้นั้น มีแต่อึดอัดขัดข้อง คิดจะทำลายเขาร่ำไป เจออะไรขวางหน้าก็ จะทำลาย จะล้างผลาญให้หมด แม้ที่สุดยัง ทําอะไรไม่ได้ ก็ด่าว่าค่อนขอดเขาไปก่อน ถ้ายังด่าไม่ถนัด ก็ค้อนปะหลับปะเหลือก ทำตาขุ่นตาเขียวให้เขาอึดอัดขัดใจสักหน่อยก็ ยังดี เป็นผู้ชายไม่ถนัดจะค่อนก็ถึงตาขบเขี้ยว เดี๋ยวฟันใส่ชาวบ้านไปตามฤทธิ์โทสะของตน เรื่องไม่ควรจะโกรธก็โกรธ ไม่ควรถึงกับบัน ดาลโทสะก็บันดาลโทสะ ไม่ควรจะพยาบาท ก็พยาบาท มีเรื่องที่ต้องอธิบายขยายความให้ พวกเราฟังสักนิด เพื่อให้รู้เท่าทันถึงอาการ เริ่มแรกเมื่อกิเลสมารตระกูลโทสะเข้าแทรก จะได้รีบหาทางระงับดับอารมณ์เสียแต่ต้นไม่ ให้ลุกลามบานปลายต่อไป ที่เรียกว่า โกรธ คืออาการที่ถูกขัดใจ แล้วเกิดอารมณ์พลุ่งพล่านขึ้นมาข้างใน แต่ว่ายังไม่ได้คิดจะทำร้ายใคร ตัวอย่าง เช่น ขณะที่กำลังเคี้ยว ๆ ข้าวอยู่บังเอิญ เดี๋ยวพลาดไปกัดลิ้นตัวเองเข้าให้ โกรธไหม? โกรธ จะทำยังไงกัดกั้นให้ขาดเสียเลยหรือ? ไม่ใช่ โกรธน่ะโกรธหรอก แต่ว่ายังไม่ไปเอา เรื่องกับใคร อย่างมากก็เลิกกินข้าวเสีย หรือ เวลาเดินไปสะดุดตอ โอ้โฮ! หัวแม่เท้าแผล เบอะ เลือดพุ่งกระฉูดเลย โกรธไหม? โกรธ ทั้งโกรธทั้งเจ็บ แต่ไม่รู้จะไปเอาโทษกับใคร ก็มันตอไม้ เราโง่เองไม่ดูให้ดี หรือเด็กวาง กระโถนไว้กลางห้องเราทำโน่นทำนี่เพลิน ไป ถอยหลังมาโดนโครมเข้าให้ กระโถนหก เลอะไปทั้งบ้านทั้งขาตัวเอง โกรธไหม? โกรธ แล้วจะทำอย่างไร? ก็รีบกวาดรีบล้างเสียดี ๆ เราทำหกเองนี่นา จะไปโทษเด็กได้ที่ไหน แต่ ว่าในใจน่ะพลุ่งพล่านแล้วนะ อย่างนี้เรียกว่า โกรธ ความโกรธตัวเดิมนี่แหละ ถ้าดีกรีมันแก่ Kalyanamitra.org อาการมันรุนแรงมากขึ้นจะกลายเป็น โทสะ คือคิดร้ายคนอื่นแล้วแหละ ใครขวาง หน้าตอนนั้นนะประเดี๋ยวเถอะเจ็บตัว แค่เบาะๆ ก็ตวาดใส่เข้าให้ ถ้าเป็นเด็กเป็นเล็กก็หวด ครับเข้าให้ เป็นลูกเป็นเมียเดี่ยวเปรี้ยงปร้าง หัวปูดปากเจ่อไปตาม ๆ กัน เหล่านี้เรียกว่า โทสะ เพราะถึงกับลงมือทำร้ายแล้ว พยาบาท เป็นอย่างไร แหม...โกรธ (โทสะ) มันตัวสั่นเลย แต่วันนี้ทำร้ายมันไม่ได้ ตัวมันโตกว่า จะวิ่งกลับไปเอาปืนที่บ้านก็ไม่ ทัน เออ..ทีเอ็งข้าไม่ว่า ทีข้าเอ็งอย่าโวยก็แล้ว กันฝากเอาไว้ก่อน แล้วจะกลับมาหาทางทำ ลายล้างเชือดเฉือนกันในภายหลัง อย่างนี้ เรียกว่า พยาบาท โดยย่อคนเราเมื่อถูกขัดใจก็จะมีอาการ ตั้งแต่ โกรธ แล้วก็โทสะ แล้วก็พยาบาท ตาม แต่ใครจะกิเลสหนาปัญญาเบากว่ากัน ถ้า จะอุปมาความโกรธก็เสมือนน้ำเดือดในกา โทสะก็เสมือนเอาน้ำเดือด ๆ ในกาไล่สาด ชาวบ้าน ความพยาบาทก็เสมือนการเอา น้ำร้อนไล่สาด ไม่ถนัดหรือไม่ทัน จึงเก็บ ไว้ก่อน ถ้าวันหน้ามีโอกาสจะต้องมาสาด มาลวกให้ได้ กิเลสตระกูลโทสะนี้หากเกิด ขึ้นกับใครแล้ว คนนั้นจะมีอาการพลุ่งพล่าน ชอบล้างผลาญทำลายอยู่ทั่วไป กิเลสมารตระกูลที่ ๓ ท่านเรียกว่า “ตระกูลโมหะ” เมื่อเกิดขึ้นในใจใครแล้วจะ ทำให้ผู้นั้นมีอาการงุน ๆ งง ๆ มัว ๆ เมาๆ ลุ่ม ๆ หลง ๆ ทำอะไรไม่ค่อยจะถูก หรือทำลง ไปแล้วจะผิดจะถูกก็ยังไม่แน่ใจ เพราะทำแบบ เจ้าอารมณ์ ความง่วงเหงาหาวนอนนี่ก็เป็น กิเลสชนิดหนึ่งนะ เพราะทำให้ฟังใครพูดไม่รู้ เรื่อง ใครฟังหลวงพ่อเทศน์แล้ว นั่งสัปหงก อีก ๆ นั่นแหละถูกกิเลสมารตระกูลโมหะมัน ถ่วงเข้าแล้ว คอนหัวไม่อยู่เลย เรื่องดี ๆ ที่ หลวงพ่อเอามาเล่าให้ฟังก็ไม่ได้ยินเสียแล้ว บางครั้งก็หลงผิด อิจฉาริษยาชาวบ้านที่เขา ได้ดีกว่า บางครั้งก็หลงตัวเองว่าวิเศษกว่า ชาวบ้าน กลายเป็นคนหลังแข็งเย่อหยิ่ง บาง ครั้งก็หลงเข้าใจผิดตัวเองว่า เรานี่ต่ำต้อยกว่า ล