ข้อความต้นฉบับในหน้า
}
เ
:
กุมภาพันธ์ ๒๕๐๑
คำวิจารณ์
(ของผู้แปลและเรียบเรียง)
การปฏิบัติหรือความประพฤติของยอร์ชเป็นสิ่งที่
ไว้แล้วในกาลก่อนเป็นมงคลสูงสุด
เมื่อยอร์ชได้รับความเมตตากรุณาจากแม่ครัว
แล้ว ก็ตอบแทนด้วยการช่วยการงาน นับว่าได้ตั้งตนไว้
ถูกต้อง รู้จักการควรไม่ควร เขาได้ช่วยคุ้ยขี้เถ้าที่เตาใหญ่
ก่อไฟ และต้มน้ำร้อนตามที่เด็กขนาดเขาควรทำได้ ใช่
แต่เท่านั้น วันไหนมีงานชุกก็ช่วยในการประกอบอาหาร
น่าคิด เพราะตรงกับพุทธพจน์เรื่องมงคลสูงสุดเป็นส่วน อีกด้วย นี่ตรงกับมงคลสูตรประการที่ 5 ว่า ตั้งตน
มาก เป็นการยืนยันว่า ถ้าใครมีความประพฤติเป็น ไว้ชอบเป็นมงคลสูงสุด
มงคลแล้ว ก็มีหวังว่าความเจริญจะต้องมีแก่ตน
อย่างแน่นอน มงคลสูงสุดมีกล่าวไว้ในมงคลสูตร
รวม ๓๘ ประการ ซึ่งได้จัดลำดับไว้อย่างแยบคาย
เริ่มด้วยมงคลของชีวิตเบื้องต้น แล้วต่อมาก็เบื้องกลาง
และเบื้องปลายซึ่งอาจจะจัดอนุโลมเป็นชีวิตในปฐมวัย
มัชฌิมวัยและปัจฉิมวัยตามลำดับ เรื่องนี้มีกล่าวไว้ใน
หนังสือ "คำสวดมนต์และบทร้อง” ของนักเรียนโรง
เรียนสัมมาชีวศิลป์ ซึ่งหลวงปริญญาโยควิบูลย์
ได้รวบรวมไว้ ผู้สนใจควรหาความรู้จากหนังสือนั้น
๓. ยอร์ธต้องทํางานเพื่อหาเงินมาเลี้ยงตัวและ
เป็นค่าเล่าเรียน เขาได้ช่วยตัวเขาเองจริง ๆ ไม่มีใครออก
เงินช่วยเหลือเขาเลย ที่เขาชนะความคับแค้นนี้ได้ ก็
เพราะเขาประกอบกิจกรรมของเขาได้เรียบร้อย เขาหา
เงินด้วยการรับจ้างซักรีด มีคนชอบจ้างเขา เพราะเขาชัก
ผ้าได้สะอาดและรีดเรียบร้อยเหมือนกับของใหม่ เขา
ทำงานด้วยใจรักนึกสนุกในงาน ตัวเล็กนิดเดียว (อายุ
สิบสามขวบ และโตช้าด้วย) แต่ผลที่ผลิตออกมา
ใหญ่กว่าตัว ผู้ใหญ่บางคนก็สู้เขาไม่ได้ ตรงกับมงคล
ต่อไปนี้จะขอกล่าวถึงการปฏิบัติของยอร์ชที่ สูตรประการที่ ๑๔ ว่า การงานไม่อากูลเป็นมงคล
เป็นมงคล พอให้เห็นเป็นบางประการ คือ
๑. ยอร์ชสนใจและค้นคว้าหากรรมวิธีปฏิบัติ
งานใหม่ ๆ เช่น เขาได้นำเอาวิธีซักฟอกด้วยน้ำร้อนมา
สูงสุด
๔. ยอร์ชได้เข้าเรียนรวมกับเด็กที่มีความรู้สูงกว่า
เขา แต่เขามีความพยายามมาก จนสามารถเรียนได้ทัน
ใช้ เป็นผลดีกว่าวิธีซักฟอกด้วยน้ำเย็นที่เคยใช้กันอยู่ เพื่อน และขึ้นหน้าไปเสียด้วยซ้ำ เขามิได้เรียนแต่เท่า
การกระทำอย่างนี้เป็นทางนำความเจริญมาสู่ตน ตรง
กับมงคลสูตรประการที่ ๔ ว่า ศึกษาศิลปศาสตร์
เป็นมงคลสูงสุด
ที่ครูสอนให้เท่านั้น หากเรียนเอาเองนอกจากที่ครู
สอนออกไปอีกด้วย คือเขาอ่านหนังสือทุกเล่มที่หาได้
อ่านหนังสือพิมพ์ข่าว และฟังการสนทนาที่เป็นประโยชน์
ตรงกับมงคลสูตรประการที่ ๒ ว่า เป็นผู้ฟังมาก
เป็นมงคลสูงสุด
๒. ยอร์ชมาถึงเมืองนี้เพื่อหาความรู้ ชั้นต้นเขา
หาที่อยู่ตามลำพังก่อน ภายหลังจึงได้ที่อยู่ในโรงแรม
ซึ่งล้วนแต่เป็นที่ ๆ ดี เมืองก็เป็นเมืองที่ดี มีโรงเรียน
ที่ยอร์ชจะเข้าเรียนได้ ที่อยู่ก็เป็นที่สงบและประกอบกิจอัน งานทำ ยิ่งได้งานในถิ่นไกลก็ยิ่งชอบ เพราะจะได้มี
ชอบธรรมได้ นับว่ายอร์ชได้วางตัวลงบนฐานอันจะนำ
๕. เวลาโรงเรียนปิดภาคเรียน ยอร์ชก็เที่ยวหา
โอกาสพบเห็นโลกกว้างขวางออกไปอีก ยอร์ชไม่เลือกงาน
ความเจริญมาให้ตน ตรงกับมงคลสูตรประการที่ ๔ ว่า
ว่าจะต้องเป็นงานที่ทำง่ายหรือทำสบาย หากมุ่งทำงาน
อยู่ในถิ่นที่เหมาะสมเป็นมงคลสูงสุด
เพื่อหาความรู้และหาเงินมาเลี้ยงตน จะเป็นงานที่ยุ่ง
เมื่อเข้ามาอยู่ในโรงแรมแล้วก็มีผู้อุปการะ
คือได้
ยากลาบากเท่าใดก็ไม่ทำให้ยอร์ชนิดขยาด ขอแต่ให้เป็น
แม่ครัวซึ่งเป็นผู้มีเมตตากรุณา ช่วยประคับประคองยอร์ช งานที่ไม่มีโทษเท่านั้น เช่นเขาสมัครไปทำทางรถไฟ
ด้วยความสงสาร ทั้งนี้เป็นเพราะยอร์ชมีความสา แล้วเลยไปทำงานอยู่ที่ไร่เลี้ยงปศุสัตว์เป็นต้น ตรงกับ
มารถประกอบการงาน ตลอดจนมีความประพฤติดี มงคลสูตรประการที่ ๑๔ ว่า ประกอบการงานที่ไม่มี
ซื่อตรงและขยันขันแข็ง อันเป็นผลที่ได้รับการอบรมเป็น โทษเป็นมงคลสูงสุด
อุปนิสัยติดตัวมา จึงทำให้แม่ครัวสนใจและรักใคร่ นับ
ว่าตรงกับมงคลสูตรประการที่ ๕ ว่า เป็นผู้มีบุญอันทำ
(อ่านต่อฉบับหน้า)
Kalyanamitra.org
aon