วิธีการโต้เถียง : หน้า 48/124

และความเจริญของบ้านเมืองหรือความ มน คิดอะไรไม่ได้ ใครที่บันดาลโทสะ | สิ่งที่เราต้องทำกลายเป็นเรื่องผิดไปทั้งอัน เหมาะสมของอาชีพเช่นนี้แล้ว ก็ไม่บังควร ในเวลาโต้เถียงแล้ว จะต้องพ่ายแพ้เป็น เพราะฉะนั้น ทางดีที่สุด เราควรพูดเลี่ยง ที่จะโต้เถียงกันเลยเพราะเป็นปัญหาที่จะ แน่นอน ความรู้ความคิดที่ตนมีอยู่ก็ ไปเสียว่า มีข้อหนึ่งหรือหลายข้อที่เขาลืม เอาชนะกันไม่ได้โดยแท้ ศาสนา บ้าน- เมือง และอาชีพ ของใครคนนั้นก็ต้องว่าดี การโต้เถียงปัญหาชนิดนี้ มีแต่จะน่า เสื่อมหายไป ข้าพเจ้าได้เคยเห็นคนที่ นึกถึง เพราะคนทุกคนอาจลืมได้ หรือว่า โต้เถียงเก่ง ๆ ในที่ประชุม คนเหล่านี้ เขามองเลยไปเสียเพราะเขามีการงานมาก สามารถหัวเราะได้ในสิ่งที่ไม่ขบขันเลย ไม่สามารถจะตรวจตราให้ละเอียดได้ วิธี ความบาดหมางมาให้มากกว่าอย่างอื่น ในเวลาโต้เถียงย่อมพยายามแสดงอาการ ข้างหลังนี้เป็นวิธีดีอยู่ เพราะการที่ยอม ค. การโต้เถียงกับคนที่ไม่มีความคิด รื่นเริงและหัวเราะไปด้วย กล่าวกันว่า มนุษย์นั้น ไม่มีอะไรจะดีเท่าที่พูดว่าเขา ก็เป็นสิ่งที่เราจะต้องหลีกเลี่ยง เพราะคน คนเหล่านี้จะต้องหัดหัวเราะ หัดแสดง มีงานมาก ที่ไม่มีความคิดนั้นตามธรรมดาย่อมจะมี ลักษณะที่เลวทรามอีก ๒ ประการเข้ามา กิริยาร่าเริงไว้เสมอ เรื่องที่ไม่ขบขันก็ ค. ถ้าเราเห็นว่า คำที่คน ๆ นั้นพูด พยายามเอามาทำให้ขบขันขึ้น เป็นวิธี ประกอบอยู่ด้วย คือ ความหัวดื้อกับ ที่ดีที่สุดที่จะช่วยมิให้มีโทสะในเวลาโต้เถียง ความหน้าด้าน และถึงแม้เราจะเอาชนะ คนทั้งหลายในโลกได้ ก็ยังมีอีก ๒ จำพวก ที่จะเอาชนะได้ยากหนักหนา คือคนหัว ดื้อกับหน้าด้านนี่เอง ถ้าเราโต้เถียง กับคนชนิดนี้ นอกจากจะไม่มีผลดีอันได แล้วยังเป็นเครื่องชวนให้เราเกิดโทสะ กลายเป็นร้ายได้มาก เมื่อเราได้พบคน ข. พยายามยอมตามในข้อที่ไม่ ฉะนั้นก่อนที่เราจะโต้เถียง เรื่องอะไร ควรพิจารณาลี ก่อนว่า จะมีประโยชน์อะไรบ้าง สำหรับ ชนิดนี้ ควรจะรู้สึกดีใจว่า เราได้พบคน การโต้เถียงเช่นนั้น ถ้าเห็นว่าไม่เป็น ที่โง่กว่าเราคนหนึ่ง และควรปล่อยให้เขา พูดกันคนเดียว เราเป็นแต่ลูกขุนพลอย พยัก ว่าอะไรว่าตามเขาได้เป็นการดี คน ชนิดนี้เราจะเอาชนะไม่ได้ และถึงจะเอา ชนะได้ก็ไม่เป็นประโยชน์ จะยอมแพ้เสีย ทีเดียวก็ไม่เสียหายอะไรเลย ๒. จะถียงอย่างไร จึงจะไม่แลที่เราต้องการ และไม่เสียทางไมตรี สาระอันใดแล้ว ใครจะเข้าใจอย่างไร ก็ควรปล่อยให้เขาเข้าใจไปเกิด ผิดอย่างกลับดำเป็นขาว เช่นนี้ เราก็ไม่ ควรชี้ลงไปตรง ๆ ว่า เขาผิดถึงปานนั้น ควรจะพูดว่า ตามความเห็นของเขานั้น ก็ดีอยู่ แต่ยังมีอีกทางหนึ่งที่น่าคิด ดังนี้ แล้วก็อธิบายความเห็นของเราให้เขาฟัง ต่อไป โดยอย่าให้เขารู้สึกตัวว่า เราตั้งใจ จะพิสูจน์ว่าความเห็นของเขาผิด ต้องให้ เห็นว่าเราตั้งใจจะอธิบายว่า ยังมีทางคิด ได้อีกทางหนึ่งซึ่งบางทีจะเหมาะกว่า สะดวก กว่า ทำให้สำเร็จรวดเร็วกว่า เป็นการ เสนอความเห็นของเราขึ้นมาอีกอันหนึ่ง เท่านั้น ง. ถ้าหากว่าเหตุผลที่เขายกขึ้นมา สนับสนุนความเห็นของเขานั้น มีข้อใด ข้อหนึ่งที่จะกลับกลายมาเป็นเครื่องสนับ สำคัญ แต่ส่วนที่สำคัญที่เราต้องการจริง ๆ สนุนข้อเถียงของเขาเข้าแล้ว ควรจะรีบ นั้น ควรจะพูดเลี่ยงไปเสียว่า เขา (ฝ่าย จับเอาทันทีและยกย่องเหตุผลข้อนั้นให้ ปรปักษ์) คงจะลืมนึกไป มีคนน้อยนัก เด่นขึ้น ยกอุทาหรณ์อย่างง่าย ๆ เช่น ในโลกนี้ที่ยอมว่าตัวคิดผิด แต่มีโดยมาก เพื่อนของเราชวนเราลงเรือไปเที่ยวเล่นใน ที่ยอมรับว่าตัวลืม สิ่งไรที่ทำผิดไปแล้ว วันอาทิตย์ เราไม่ต้องการไป เขาอธิบาย แทนที่จะรับผิดตรง ๆ มักจะแก้ว่าลืมไป เหตุผลในการที่ไปนั้นหลายประการ เช่นว่า เสมอ เพราะฉะนั้นถ้าหากว่าเราจะชี้ลง เป็นการเปลี่ยนอากาศ จะได้เห็นภูมิ ถ้าเราไม่สามารถจะทำได้ด้วยความสงบ ไปตรง ๆ ว่าที่เขาพูดนั้นผิดเช่นนี้ คน ๆ ประเทศที่แปลก เป็นการเปิดหูเปิดตา มีข้อแนะนำที่ข้าพเจ้าเห็นดีและเรา ควรทําตาม คือ ก. อย่าโต้เถียงเลยเป็นอันขาด ข้าพเจ้าได้กล่าวมาข้างต้นแล้วว่า การ โต้เถียงเป็นเหตุให้เกิดโทสะ ฉะนั้นคนที่ ฉลาดในการโต้เถียงมักใช้วิธียั่วให้อีกฝ่าย หนึ่งโกรธ เพราะเมื่อความโกรธมีขึ้นใน ผู้ใดแล้ว ก็เป็นเครื่องทำมันสมองให้มืด ๔๖ กัลยาณมิตร นั้นอาจไม่ยอมเลยเป็นอันขาด คงดื้อดึง กระทําความสบายให้แก่ร่างกายและจิตใจ หาเหตุผลมาประกอบความเห็นของตัวที่ เรือที่จะไปก็ใหญ่พอและถ้าฝนไม่ตกแล้วก็ ผิด ไปแล้วนั่นเอง ถ้าหากว่าเป็นผู้มี 1 จะได้รับความสะดวกทุกอย่าง ในบรรดา อำนาจวาสนามากกว่า เราก็จะต้องยอม เหตุผลที่เขาอ้างมานี้มีข้อหนึ่งที่จะกลายมา แพ้ทั้งถูก ๆ ผลที่เราต้องการก็ไม่ได้ เป็นเครื่องสนับสนุนฝ่ายเรา คือข้อที่ว่า Kalyanamitra.org