ข้อความต้นฉบับในหน้า
เศรษฐีล้มละลาย
ยังพบต่อไปอีกว่า ได้ทรงชี้ให้เห็นหรือ
ได้ทรงเตือนไว้ด้วยว่า เมื่อรวยแล้วก็ต้อง
ระวังด้วยนะ เศรษฐกิจประจำตัว ประจำ
ตระกูลอาจล้มละลายได้ อย่าทำเป็นเล่นไป
เศรษฐีก็ล้มละลายได้ ล้มได้ยังไง ล้มได้ยังงี้
ข้อ ๑. สมบัติที่มีอยู่แล้ว ถ้าหาย
แล้วไม่หา เดี๋ยวเถอะ ล้มละลายนะ ซึ่งนั่น
ก็บังคับแล้วว่า เราจะต้องจัดระบบในการ
เก็บรักษาอย่างดี
ข้อ ๒. ของเสียหรือชำรุดแล้วไม่
ซ่อม นี่ก็มีสิทธิ์ล้มละลายนะ ถ้าเป็นบ้านก็
ร้างกันแหละ เป็นตระกูลก็ล้มละลาย ถ้า
เป็นวัดก็เป็นวัดร้างอีกเหมือนกัน
ข้อ ๓. ขยันหาแค่ไหน ถ้าไม่รู้จัก
ประมาณในการใช้จ่ายก็ล้มนะ และ
ข้อ ๔. นี่สำคัญที่สุด ถ้าพูดภาษา
ชาวบ้านก็ว่า เอาเจ้าตัวแสบไปไว้ด้วยเมื่อ
ไหร่ก็ยิ่งเมื่อนั้นแหละ เอาคนทุศีลมาเป็น
พ่อบ้านแม่เรือนเดี๋ยวบ้านก็พัง อย่าว่าแต่
เอามาเป็นพ่อบ้านแม่เรือนเลย แค่เอามา
เป็นคนใช้นี่แหละ แล้วก็ไม่ต้องถึงเป็นคน
ทุศีลหรอก แค่ความประพฤติบางอย่าง
หรือกิริยามารยาทบางอย่างของแกไม่ดี ก็
มีสิทธิ์ทำให้กระทบกระเทือนต่อฐานะเศรษฐ
กิจของเราได้ อันนี้ก็เป็นหลักฐานที่พบใน
พระไตรปิฎก
...ความหิวเป็นโรคที่ร้ายแรงที่สุด
สังขารทั้งหลายเป็นทุกข์ที่หนักหน่วงที่สุด
เมื่อทราบตามความเป็นจริงอย่างนี้แล้ว
จึงจะบรรลุนิพพานที่เป็นบรมสุขได้....
อิทธิบาท ๔ กุณแจแห่งความสาเร็จ
หมวดธรรมหมวดนี้สำคัญมากเลย
เราก็คงจะได้ยินกันมาบ้างแล้ว อิทธิบาท ๔
คือ คุณเครื่องให้สำเร็จความประสงค์ ได้แก่
ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา ก็แล้วแต่จะ
เอาเรื่องอะไรให้สำเร็จ จะสร้างฐานะให้
สำเร็จ หรือจะเอาดิบเอาดีอะไรในเรื่อง
ไหนก็ตาม ก็หนีไม่พ้นธรรมะ ๔ ข้อนี้
อิทธิบาท ๔ ถ้าจะพูดภาษาปัจจุบัน
นี้เห็นมีเขาใช้กันอยู่
ฉันทะ : ท่านใช้คำว่า "เต็มใจทำ"
วิริยะ : ท่านใช้คำว่า "แข็งใจทำ”
จิตตะ : ท่านใช้คำว่า "ตั้งใจทำ"
วิมังสา : ท่านใช้คำว่า "เข้าใจทำ"
๖๘ กัลยาณมิตร
"เต็มใจ แข็งใจ ตั้งใจ เข้าใจ” ๔
ข้อนี้ ไปทำเถอะ แล้วสมบัติจะเกิด ได้เป็น
เศรษฐี แม้ที่สุดในงานของอัยการซึ่งก็มี
ทั้งงานหนักงานเบา
หมวดนี้เหมือนกันคือต้องเต็มใจทำ แข็งใจ
ทำ ตั้งใจทำ แล้วก็เข้าใจทำ ใช้หลักอัน
เดียวกัน
ก็ต้องใช้ธรรมะ
อาชีพต้องห้าม
ทีนี้ค้นต่อไปอีกก็พบว่า พระสัมมา
สัมพุทธเจ้าของเรานี่ พระปรีชาญาณท่าน
มากเหลือหลาย ทรงรู้ล่วงหน้าแล้วว่ามนุษย์
ทั่ว ๆ ไป ถ้าในเรื่องของการทำมาหากิน
เรื่องของเศรษฐศาสตร์มักไม่ค่อยคำนึงถึง
ศีลธรรมกัน จึงทรงเตือนไว้เลย อาชีพ ๕
อย่างนี้อย่าทำนะลูก
๑.
ค้าอาวุธ
๒. ค้ามนุษย์
๓. ค้าสัตว์เอาไปฆ่า
๔. ค้ายาเสพติด แล้วก็
๕. ค้ายาพิษทรงสั่งนักสั่งหนาว่าอย่า
ทำ แต่เจ้ากรรม เจ้า ๕ อย่างนี้จะว่าไป
แล้วรายได้ดีเหลือเกิน แต่ทั้ง 1
ที่รายได้ดี
เหลือเกินนี่แหละพอทำไปแล้วมันเดือดร้อน
ไปทั้งโลก
ถามว่าทำไมจึงเดือดร้อน?
ก็ที่เขาทำโดยเอาแต่ความพอใจสูงสุด
ไม่คำนึงถึงคุณธรรมนี่แหละ ทำให้โลกวุ่นวาย
ไม่ใช่วุ่นวายแค่ระดับเอกชนนะ วุ่นวาย
ระดับโลก ระดับประเทศเลย อย่างมหา
อำนาจค้าอาวุธนี้ มีไหม? มี ถูกหรือไม่ถูก
นี่แหละเขาละ โลกถึงได้วุ่นวาย
• ค้ามนุษย์ คำว่ามนุษย์ในที่นี้ หมายเอา
ตั้งแต่ค้าข้าทาส รวมจนกระทั่งการตั้งบาร์
ตั้งคลับ ค้าประเวณีต่าง ๆ ซึ่งก็จะอยู่ตรงนี้
ทั้งหมด
ค้าขายสัตว์สำหรับเอาไปฆ่า ค้าขาย
น้ำเมา ซึ่งขณะนี้ก็ต้องบอกว่า ยาเสพติด
ทั้งหลายก็ได้อยู่ในขบวนการอันนี้ด้วย
แล้วพวกนี้ทำความเดือดร้อนขนาดไหน
ท่านอัยการทุกท่านทราบดี คดีความเป็น
ร้อยเป็นพันคดี สาเหตุมาจากอะไร ตีรัน
ฟันแทงกัน เพราะเมาเหล้าเมายา อีกพวก
ค้ายาพิษ ยาพิษขณะนี้ทางด้านกระทรวง
เกษตรและสาธารณสุขก็ปวดหัวอย่างมาก
เพราะยังควบคุมกันไม่ได้ เราเองก็คุ้นเคย
ใช้กันอยู่เป็นประจำเสียแล้วไม่ต้องมาก แค่
DDT ที่ฉีดกันอยู่ในบ้าน จะฉีดฆ่ายุง
ฉีดฆ่าแมลงวัน แมลงสาบ หรืออะไรก็ตามที่
Kalyanamitra.org