การควบคุมจิตใจ : หน้า 115/124

ถ้าเราสามารถควบคุม มันไว้ได้ มันก็จะเผาลน เฉพาะจิตใจของเราคนเดียว แต่บางคนก็ควบคุมไว้ไม่ได้ กิเลสมันจะระเบิดออกมา ทางปากบ้าง ทางกายบ้าง ลุกลามไปเผาลนคนอื่น ๆ ต่าง ๆ ขึ้นในใจวันละหลาย ๆ ครั้ง อย่างนี้ เพราะเห็นคนทุกคนอยากได้ลาภ บางทีความรักความพอใจเกิดขึ้น บางที ยศ สรรเสริญ สุขสบายกันทั้งนั้น ความโลภอยากได้สิ่งนั้นสิ่งนี้ บางที ทำไมท่านจึงว่าเป็นความทุกข์?” ความโกรธเคืองเกิดขึ้น บางทีความกลัว แต่ พระภิกษุประหลาดหัวเราะเบา ๆ เกิดขึ้น บางทีความอิจฉาริษยาเกิดขึ้น อย่างอารมณ์เย็นแล้วกล่าวว่า "จริงอย่าง บางทีความกำหนัดเกิดขึ้น กิเลสแต่ละ โยมว่า อันลาภ ยศ สรรเสริญ สุข อย่างล้วนแต่ทำให้จิตใจวุ่นวาย กระสับ สบายกายนี้ ถ้าเรามองอย่างผิวเผินก็จะ กระส่าย ร้อนรนทั้งนั้น ขึ้นชื่อว่ากิเลส เห็นว่าเป็นความสุข แต่ถ้าพิจารณาดู แล้ว ไม่มีเลยที่จะทำให้จิตใจใสสะอาด อย่างละเอียด ก็จะเห็นว่ามันเป็นเหตุให้ สงบสุข มีแต่จะทำให้จิตใจขุ่นมัวร้อนรน เกิดทุกข์เหมือนกัน ยกตัวอย่างเช่น ลาภ วุ่นวายทั้งนั้น ถ้าเราสามารถควบคุมมัน ซึ่งหมายถึงทรัพย์สมบัติต่าง ๆ นั้น ถ้า ไว้ได้ มันก็จะเผาลนเฉพาะจิตใจของ เรามีมันก็อาจให้ความสะดวกสบายแก่ เราคนเดียว แต่บางคนก็ควบคุมไว้ไม่ได้ เราได้บ้าง แต่ในเวลาเดียวกันมันก็นำ กิเลสมันจะระเบิดออกมาทางปากบ้าง เอาความยุ่งยากต่าง ๆ มาให้เราด้วย ทางกายบ้าง ลุกลามไปเผาลนคนอื่น ๆ สมมติว่า โยมไม่มีรถยนต์ โยมอาจจะ ทำให้เกิดความเดือดร้อนกันทั้งบ้านทั้งเมือง ไม่ได้รับความสะดวกในการไปมา โยมก็อาจจะไปได้โดยวิธีอื่น เมื่อโยมเกิด ต่อไปคือ วิปากทุกข์ได้แก่ความ มีรถยนต์ขึ้นมา โยมอาจจะไปไหนมาไหน เดือดร้อน ความโศกเศร้าเสียใจ ความ ได้สะดวกรวดเร็วขึ้น แต่ในเวลาเดียวกัน หวาดสะดุ้ง ความละอายที่เกิดจากกรรม โยมจะต้องประสบปัญหาเกี่ยวกับการ ชั่วที่เราได้ทำไว้แล้วในอดีต คนทุกคน จราจร ปัญหาเสียภาษีรถ ปัญหายาง ย่อมได้ประกอบกรรมชั่วอย่างใดอย่างหนึ่ง แตก ปัญหาการล้างอัดฉีด ปัญหา ไว้ในอดีตทั้งนั้น เพราะมีเจตนาบ้าง เครื่องยนต์เสียกลางทาง ซึ่งเมื่อก่อนนี้ เพราะพลั้งเผลอบ้าง เพราะความจำเป็น | โยมไม่เคยสนใจ ถ้าโยมอยู่ตัวคนเดียว บ้าง ทุกครั้งที่หวนระลึกถึงก็เกิดความ โยมอาจจะประสบปัญหาการเรียน การ ทำงาน การสังคม สุขภาพ อนามัย สหคต (สะ หะ คะ ตะ) ทุกข์ ของตนเองคนเดียว ถ้าโยมมีภรรยา ได้แก่ ความไม่สบายกายไม่สบายใจ ซึ่ง โยมก็จะต้องช่วยแก้ปัญหาเหล่านี้ให้ภรรยา เกิดมาพร้อมกับ ลาภ ยศ สรรเสริญและ ก็มี เดือดร้อน ความเสียใจ ความสุขสบายกาย" "เอ๊ะ ลาภ ยศ สรรเสริญ และ ถ้าโยมมีบุตรโยมก็จะต้องช่วยแก้ปัญหา ให้บุตร ยิ่งมีมากก็ยิ่งแก้ปัญหามาก ยิ่ง แก้ปัญหามากก็ยิ่งมีความวุ่นวาย ความ ความสุขสบายกาย ทำให้เกิดความทุกข์ วิตกกังวลและความทุกข์มาก ดวยหรือครับ?” อาตมาถามขึ้นด้วย เพราะว่าสิ่งทั้งหลายที่เรามีนั้น มันมี ความสงสัย "กระผมเข้าใจว่าสิ่งเหล่านี้ ข้อบกพร่องอยู่ในตัวเองเมื่อมันมาอยู่กับ ทำให้เกิดความสุขเสียอีก ทุกคนก็เข้าใจ เรานั้น มันก็นำเอาข้อบกพร่องของมัน ทงนก กัลยาณมิตร ๑๑๓