ข้อความต้นฉบับในหน้า
พ.ศ.๒๔๔๑”
“งั้นก็ฉลองโรงเรียนทวีธา
ภิเษกด้วยซิคะ”
"ไม่ใช่จ้ะ ตอนนั้นโรงเรียน
นี้ยังไม่เกิด แต่เป็นผลพวงต่อเนื่อง
จะ คือครั้งนั้นพระบรมวงศานุวงศ์
ทรงร่วมบริจาคทรัพย์เป็นเงินถึง
๒๔,๐๐๐ บาท มากอักโขเชียวนะ
ถ้าเทียบสมัยนี้ไม่รู้กี่ล้าน เงินที่
เหลือโปรดให้นำไปสร้างโรงเรียน
ภายในวัดจ้ะ แล้วพระราชทาน
นามว่า โรงเรียนทวีธาภิเษก”
"ออ...” ฉันก็ถึงบางอ้อทันที
เราเดินออกจากเขตพระ
บนแท่น
ตัวพระวิหารใหญ่ ยกพื้น
ทักษิณสูงเช่นเดียวกับพระอุโบสถใหญ่
มีมุขหน้าและหลัง ด้านหน้ามีประตู
เข้า ๓ ประตู ประตูกลางสำหรับ
ในหลวงเสด็จ ประตูหลังมีเพียง ๒
เท่านั้น ผนังด้านนอกประดับด้วย
กระเบื้องเคลือบลายก้านแย่งขบวน
ไทย สีเหลืองเด่นที่สุดเชียวละ
(ต่างไปจากผนังด้านนอกพระอุโบสถ
ที่เป็นลายดอกไม้ร่วง) มีหน้าต่าง
ด้านละ ๗ ช่อง ด้านนอกที่เห็น
"น้าน้อยคะ เสียดายจังเลย
พระเจดีย์ย่อมุม สร้างสมัยรัชกาลที่ ๓ เป็นลายดอกไม้ลงรักปิดทองจะ
ถัดจากพระเจดีย์ก็เป็น
ไหมคะ”
อุโบสถโดยผ่านประตูพระระเบียง พระเจดีย์ทั้ง องค์นี้ ในคราวที่ นะคะที่พระวิหารปิด, ข้างในมีอะไร
หรือพระวิหารคดทางทิศใต้ แล้วฉัน รัชกาลที่ ๕ ทรงปฏิสังขรณ์หลัง บ้างคะ มีภาพจิตรกรรมฝาผนัง
ก็ได้เห็นพระเจดีย์ขนาดย่อม ๔ องค์ เกิดเหตุไฟไหม้พระอุโบสถ
ตั้งเรียงเป็นแถวตรง ลักษณะเจดีย์
"ไม่มีจะ เป็นผนังเกลี้ยง
เป็นแบบเดียวกัน ขนาดก็เท่ากัน มณฑปพระพุทธบาทจำลอง นะเบญจ ตัวเสามีลายก้านแย่ง แต่ที่สำคัญมี
เป็นพระเจดีย์ก่ออิฐถือปูนย่อเหลี่ยม ถ้าจะว่าไปพระมณฑปนี้ก็อยู่ระหว่าง พระพุทธรูป ๒ องค์ คือองค์พระ
ย่อมุมไม่ยี่สิบ เหนือองค์ระฆังเป็น พระเจดีย์ทั้งสี่กับพระวิหารนั่นเอง ประธานใหญ่น่ะ มีหน้าตักกว้างถึง
ดอกบัวเรียงกันขึ้นไปแทนปล้องไฉน มีฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจตุรัส ก่ออิฐ 5 ศอก หล่อด้วยทองแดง บนพระ
น่ะจ้ะ ก็สร้างสมัยรัตนโกสินทร์ ถือปูนประดับกระเบื้องถ้วยเคลือบสี เศียรบรรจุพระบรมสารีริกธาตุด้วย
ตอนต้นนี่จ๊ะ รัชกาลที่ ๓ ทรงสร้างจะ ต่าง ๆ มีฐานทักษิณ ๒ ชั้นนะ มีพระนามว่า "พระพุทธชมภูนุช-
ประดับด้วยกระเบื้องถ้วยและกระจก เดิมเมื่อรัชกาลที่ ทรงสร้างนั้น มหาบุรุษลักขณาอสีตยานุบพิตร”
สีเป็นลวดลายต่าง ๆ อ้อ... มีฐาน หลังคาเป็นยอดเกี้ยวแบบจีน ก็ “โอ้โฮ ชื่อย้าวยาว แหม...
ทักษิณสำหรับเดินรอบพระเจดีย์ ๑ เหมือนยอดที่ตกแต่งบนหลังคาเก๋ง อยากเห็นจังเลย แล้วอีกองค์ใหญ่
ชั้นด้วย บันไดขึ้นลงอยู่ทางทิศเหนือ จีนนั่นแหละจ้ะ ต่อมาเมื่อรัชกาลที่ หรือเล็กคะ ชื่อยาวเหมือนกันหรือ
คือใกล้มาทางพระวิหารคดนั่นแหละ ๕ โปรดให้ซ่อม ก็ทำยอดเป็นเจดีย์ เปล่าคะ”
น้าน้อยกล่าวว่า สมเด็จ ดังที่เห็นทุกวันนี้
พระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ
Gn
น้าน้อยหัวเราะ แล้วบอกว่า
เบญจจ๊ะ ฉันไม่อาจบอก "อีกองค์เล็กจ้ะ ขนาดหน้าตักเพียง
พระพันปีหลวง สมเด็จพระศรีสว- ลักษณะพระพุทธบาทในพระมณฑป
รินทรา บรมราชเทวี พระพันวัสสา ได้ เพราะเขาปิดจะ เลยได้แต่ถ่าย
อัยยิกาเจ้า สมเด็จพระนางเจ้าสุขุม- รูปภายนอกมาให้เบญจ์ชม
มาลย์มารศรี พระอัครราชเทวี
ศอกเศษหล่อด้วยสัมฤทธิ์ ประดิษ
ฐานอยู่หน้าพระประธานชื่อสั้น ๆ ว่า
"พระอรุณ" ชาวบ้านมักเรียกว่า
ห่างจากพระมณฑปไม่เกิน "พระแจ้ง
และสมเด็จพระวิมาดาเธอ กรม-
๑๐ ก้าวก็ถึงพระวิหารใหญ่ มีหลัง
"ชื่อเหมือนวัดเลยนะคะ”
"ก็เพราะเหตุนี้แหละ รัชกาล
พระสุทธาสินีนาถฯ ทรงบริจาคองค์ คาลด ๓ ชั้น มุงกระเบื้องเคลือบสี
ละ ๑,๐๐๐ บาท ร่วมปฏิสังขรณ์ หน้าบันเป็นเทวดาถือพระขรรค์นั่ง ที่ ๔. จึงโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญ
ธันวาคม ๒๕๓๔
กั ล ย า ณ ม ต ร
๕๗