ข้อความต้นฉบับในหน้า
ที่อัฒ-
กุมารเลื่องลือไปจนถึงพระกรรณของ รออยู่ก่อน แล้วจึงดำดินลงไปที่อัด
พระราชาพิมพิสารแห่งเมืองราชคฤห์ จันทร์บันไดต่อหน้าชาวบ้านทั้ง 4
แคว้นมคธ พระองค์จึงมีพระบรม
มีฤทธิ์มีอานุภาพถึงปานนี้ พระบรม
ศาสดาจะต้องมีฤทธิ์มีอานุภาพมาก
กว่านี้เป็นแน่แท้” คิดดังนั้นแล้วก็พา
หมื่นตำบล ไปผุดขึ้นในที่ตรงพระ
ราชโองการสั่งให้ชาวบ้านทั้ง 6 หมื่น พักตร์ของพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้ว กันสนใจที่จะฟังคำของพระผู้มีพระ
ตำบลมาประชุมกัน และส่งพระ
ราชสาส์นไปถึงโสณโกฬิวิสะว่า
“โสณะ จงมาหาเรา เรา
ประสงค์จะดูพื้นเท้าของเธอ”
โสณโกฬิวิสะกุมารพร้อมด้วย
บริวาร ๕ หมื่น ๔ พันคน เมื่อเดิน
ทางไปถึงกรุงราชคฤห์แล้ว จึงได้
เข้าเฝ้าพระเจ้าพิมพิสาร ถวายบังคม
กราบทูลความให้ทรงทราบ พระ
พุทธองค์ทรงอนุญาตให้เข้าเฝ้าที่ข้าง
หลังพระวิหาร ชาวบ้านทั้ง ๔ หมื่น
ตำบลนั้นเมื่อได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระ
ภาคเจ้าแล้ว ก็มิได้สนใจพระพุทธ
องค์ แต่ต่างมีความสนใจต่อพระ
สาคตเถระเท่านั้น เพราะได้เห็นอิทธิ
ปาฏิหาริย์ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง
แล้ว จึงนั่งขัดสมาธิคู่บัลลังก์เฉพาะ ทราบวาระจิตของชาวบ้านทั้งหมด
พระพักตร์ของพระราชา
พระเจ้าพิมพิสารทอดพระ
นั้น จึงตรัสสั่งพระสาคตเถระว่า
“ดูก่อนสาคตะ เธอจงแสดง
ราค
พระบรมศาสดาได้ทรงแสดง
อนุปุพพิกถาโปรด เพื่อฟอกจิตชาว
บ้านให้สะอาดหมดจดเหมือนผ้าที่
ต้องซักฟอกเสียก่อนจึงจะย้อมสีได้
เมื่อชาวบ้านทั้งหมดมีจิตใจ
อ่อนโยนปราศจากนิวรณ์ มีจิตผ่อง
ใสแล้ว จึงได้ทรงแสดงอริยสัจ ๔
ให้รับฟังต่อไป
ผ้าขาวบริสุทธิ์ย่อมรับน้ำย้อม
ได้ดีฉันใด จิตใจของชาวบ้านที่รับ
เนตรเห็นโลมชาติทั้งหลายซึ่งเกิดขึ้น อิทธิปาฏิหาริย์อันเป็นธรรมยิ่งกว่า รสอันชุ่มเย็นของพระธรรมก็ฉันนั้น
ที่พื้นเท้าของโสณโกฬิวิสะแล้ว จึง ธรรมของมนุษย์ธรรมดาให้ยิ่งขึ้นไป”
2
ผลจากการได้ฟังพระธรรมเทศนา
ตรัสสั่งสอนสิ่งที่เป็นประโยชน์ใน พระสาคตเถระกราบทูลรับว่า ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในครั้งนี้
ปัจจุบันแก่ชาวบ้านทั้ง 6 หมื่นตำบล “พระเจ้าข้า” แล้วเหาะขึ้นไปในเวหา ได้เกื้อกูลให้พวกเขาทั้งหมดได้มี
แล้วจึงมีพระดำรัสในบุคคลเหล่านั้น ได้แสดงปาฏิหาริย์ต่าง ๆ เช่น เดิน
รวมทั้งโสณโกฬิวิสะกุมารให้ไปเฝ้า จงกรมบ้าง นั่งบ้าง ยืนบ้าง ทำให้
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ ภูเขา เป็นควันบ้าง ทำให้เป็นเปลวบ้าง
คิชฌกูฏ
กระทำองค์ท่านให้หายไปบ้างอยู่บน
ในสมัยนั้น พระสาคตเถระ ท้องฟ้าทั้งนั้น แล้วจึงลงมาจาก
ผู้รับหน้าที่เป็นผู้อุปัฏฐากพระผู้มี อากาศ มาหมอบถวายบังคมพระ
พระภาค พวกชาวบ้านทั้งหมดจึง บรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้ว
พากันไปหาพระสาคตเถระ และ กราบทูลว่า
กราบเรียนว่า
“ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า
“พวกข้าพเจ้าทั้งหมดมีความ ผู้เป็นโลกนาถ พระองค์ทรงเป็น
ประสงค์จะเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค ศาสดาของข้าพระองค์ ส่วนข้าพระ-
เจ้า ขอให้พวกข้าพเจ้าได้มีโอกาส
องค์เป็นสาวกของพระองค์พระเจ้าข้า”
ชาวบ้านทั้ง ๔ หมื่นตำบล
เข้าเฝ้าด้วยเถิดขอรับ”
เมื่อพระสาคตเถระเจ้าฟัง
ได้ยินดังนั้น จึงพากันคิดว่า “น่า
เช่นนั้น ได้ให้พวกชาวบ้านทั้งหลาย อัศจรรย์จริง เพียงแต่พระสาวกยัง
ดวงตาเห็นธรรม ปราศจากความ
สงสัย ได้ถึงความแกล้วกล้า และ
ไม่ต้องเชื่อผู้อื่น นอกพระพุทธ
ศาสนาอีกแล้ว จึงพากันกราบทูล
ขึ้นว่า
“ข้าแต่พระผู้มีพระภาค
พระธรรมเทศนาของพระองค์ไพเราะ
ยิ่งนัก เปรียบดังบุคคลหงายของที่
คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางถูกให้
แก่คนหลงทาง ส่องไฟในที่มืดด้วย
ประสงค์จะให้ผู้มีตาดีได้เห็นสิ่งต่างๆ
ฉันใด พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรง
พระกรุณาแสดงธรรมโดยอเนกปร
ยายเพื่อให้มีประโยชน์แก่ข้าพระองค์
ทั้งหลายฉันนั้น ข้าพระองค์ทั้งหลาย
๔๖ กัลยาณมิตร มกราคม ๒๕๓๖