การรักษาชีวิตและธรรม : หน้า 95/112

66 บุคคลฟังสละทรัพย์ เพื่อรัก อวัยวะ อันประเสริฐ ฟังยอมสละอวัยวะ เพื่อรักษาชีวิก เมื่อระลึกถีงธรรม เคารพ SSSU ก็พังสละทั้งอวัยวะ ทรัพย์ และชีวิต เพื่อรักษาธรรม 99 ปีติโสมนัสอย่างใหญ่หลวง ขอร้องให้ โปรสาททักท้วง “หม่อมฉันไม่อาจไป โปรสาทดำรงอยู่ในศีล ๕ โปริสาทก็รับ พาราณสีได้ดอก เพราะชาวนครทั้งสิ้น ด้วยดี และขอให้พระโพธิสัตว์ไปปลด เป็นศัตรูต่อหม่อมฉัน จักด่าว่าบริภาษ ปล่อยกษัตริย์ที่ตนเคยจับมาไว้ ด้วยไม่ หม่อมฉันว่ากินมารดา บิดา บุตรภรรยา กล้าปล่อยด้วยตนเอง เกรงกษัตริย์เหล่า และญาติพี่น้องของเขา ดังนี้เป็นต้น นั้นจะทำร้าย สุดโสมได้ขอร้องให้กษัตริย์ จักจับหม่อมฉันในฐานะเป็นโจร เหล่านั้นให้อภัยแก่โปริสาท กษัตริย์ทั้ง ปลงชีวิตของหม่อมฉันด้วยท่อนไม้หรือ หลายก็ยินยอมด้วยดี ไม่คิดประทุษร้าย ก้อนดิน ไม้ ฆ้อน หอกหรือขวาน ส่วน ตอบ เพราะคิดว่าการได้พ้นภัยครั้งนี้ก็ หม่อมฉันรับศีลในสำนักของพระองค์แล้ว เป็นลาภอันใหญ่หลวงอยู่แล้ว จัก ก็ไม่อาจฆ่าเขาได้ แม้ต้องเสียชีวิตของ ทั้งพระโพธิสัตว์และอดีตพระเจ้า ตนเอง เพราะฉะนั้นหม่อมฉันจึงไม่ พรหมทัต (โปริสาท) ได้ช่วยกันตัดเชือก ประสงค์ไปในเมืองพาราณสี หรือเมือง ที่ผูกกษัตริย์เหล่านั้นออกประคับประคอง ใด ๆ ทั้งสิ้น หม่อมฉันอดเนื้อมนุษย์ ให้นอน น่าอาหารอ่อนมาให้เสวย พัก แล้วชีวิตคงเป็นไปได้ไม่ยาวนาน การ ฟื้นอยู่ ณ ที่นั้นชั่วเวลาสามวัน จึงมี เห็นพระองค์ครั้งนี้อาจเป็นครั้งสุดท้าย กำลังเป็นปกติดังเดิม ขอพระองค์เสด็จไปเถิด หม่อมฉันจะ แลแล้วสุตโสมโพธิสัตว์ ก็เชิญ อยู่ที่นี่” กล่าวแล้วร้องไห้เพราะเกิดความ ให้โปริสาทกลับไปสู่นครพาราณสี เมื่อ สังเวชใจ ได้ฟังดังนั้น โปรสาทก็ร้องไห้ฟุบอยู่แทบ “โปริสาท สหายรัก!” พระโพธิ พระยุคลบาทของสุดโสม แล้วทูลว่า สัตว์ตรัสปลอบพร้อมด้วยลูบหลังโปรสาท “พระสหาย จงพาพระราชาทั้ง อย่างปรานี “ท่านรู้จักดีแล้วมิใช่หรือว่า หลายเสด็จกลับ และพระองค์เองก็จง ข้าพเจ้าคือสุดโสม คนโหดร้ายทารุณ เสด็จกลับเถิด หม่อมฉันจะกินรากไม้ อย่างท่านข้าพเจ้ายังฝึกได้ ผลไม้อยู่ในป่านี้” ไฉนเล่า ข้าพเจ้าจะฝึกชาวนครพาราณสีมิได้... สุตโสมได้สดับแล้วทรงสงสาร ไปเถิด ข้าพเจ้าจะมอบราชสมบัติใน และสังเวชยิ่งนัก พระองค์ทรงทราบดี พาราณสีให้ท่านครองดังเดิม หากทำการ ว่าเหตุไร โปรสาทจึงไม่สมัครใจกลับสู่ ครั้งนี้ไม่สำเร็จข้าพเจ้าจะแบ่งราชสมบัติ แคว้นกาสี แต่เพื่อทรงแน่พระทัย จึง แห่งนครอินทปัตรให้ท่านครองครึ่งหนึ่ง” ตรัสถามว่า ดูเถิดอัธยาศัยแห่งพระโพธิสัตว์ “โปริสาท! เพราะเหตุไร ท่านจึง ช่างโอฬารและประณีตอะไรเช่นนั้น การ ไม่อยากกลับสู่พาราณสี ท่านจะทำ กระทำและคำพูดของคนย่อมส่ออัธยาศัย อะไรอยู่ในป่านี้? แคว้นของพระองค์น่า แห่งตน น้อยนักที่จะปิดไว้ รื่นรมย์ จงเสด็จกลับไปเสวยราชสมบัติ ณ พระนครพาราณสีนั้นเถิด” “พระองค์ตรัสอะไรอย่างนั้น” อ่านต่อฉบับหน้า มกราคม ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๙๑