การศึกษาและการฟังพระปรมัตถปิฎก : หน้า 14/113

เวลานี้วัดปากน้ำกำลังเล่าเรียนพระ ปรมัตถ์ปิฎกอยู่ ควรจะฟังพระ ปรมัตถปิฎกนี้ให้ชำนิชำนาญให้เข้า เนื้อเข้าใจ จะได้จำไว้เป็นข้อวัตร ปฏิบัติ เป็นธรรมอันพระพุทธเจ้า ตรัสไว้ ในเริ่มแรกเบื้องต้น พระองค์ ตรัสในดาวดึงส์เทวโลก ได้แสดง พระปรมัตถปิฎกนี้สนองคุณพระ พุทธมารดาและแก่หมู่เทพเจ้าทั้งหลาย ที่พากันสดับตรับฟัง ทรงแสดงอยู่ ถ้วนไตรมาสสามเดือน เมื่อเวลารุ่ง เช้า สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ในครั้งนั้นพระพุทธ ภินิหารเป็นมหัศจรรย์ สรรพสัตว์เหล่านั้นตั้ง ความปรารถนาเป็น พระพุทธเจ้า อยากเป็น พระพุทธเจ้า จนกระทั่ง ผลด่านดแดงอยากเป็น พระพุทธเจ้ากับทั้ง น ทรงแสดงพุทธนิมิตให้ตรัสพระอภิ ธรรมปิฎก พระบรมครูทรงไปแสวง หาอาหารบิณฑบาตในอุตตรกุรุทวีป ไปฉันในป่าหิมพานต์ พระสารีบุตร เถรเจ้าไปปฏิบัติสมเด็จพระผู้มีพระ ภาคเจ้าทุก ๆ วัน แล้วพระองค์ทรง สารีบุตร พระสารีบุตรก็นำเอาพระ ของพระพุทธเจ้า มนุษย์ทั้งหลายจึงได้สดับฟัง จนกระทั่งมดดำมดแดงอยากเป็น พระพุทธเจ้ากันทั้งนั้น อันนี้เป็นความ มหัศจรรย์ของพระพุทธเจ้า เพราะ เหตุนั้นที่ท่านทั้งหลายจะพึงได้สดับ ในเนื้อความของปรมัตถปิฎก ณ เวลาวันนี้ นับว่าเป็นกุศลอันยิ่งใหญ่ ดังจะแสดงต่อไป ตามวาระพระบาลีที่ได้ยกขึ้น ไว้ในเบื้องต้นว่า ตตฺถ วุตตาภิธม มตฺถา จตุธา ปรมตฺถโต จิตต์ เจตสิก รูป นิพพานมิติ สพฺพถาติ เนื้อความในพระปรมัตถปิฎกนั้น ถ้าจะกล่าวโดยเนื้ออันยิ่งใหญ่แล้ว กล่าวโดยปรมัตถ์ จัดเป็น ๔ คือ จิต เจตสิก รูป นิพพาน สี่ประการนี้ เท่านั้นเรียกว่าพระปรมัตถปิฎก เป็น เนื้อความของพระปรมัตถปิฎกทีเดียว จำไว้ให้มั่น จิตถ้าจำแนกแยกออก ไปมีถึง ๘๙ ดวง หรือ ๑๒๑ ดวง แสดงพระอภิธรรมปิฎกนั้นแก่พระ อันนี้เป็นความมหัศจรรย์ เจตสิก ถ้าจำแนกแยกออกไปมีถึง อภิธรรมปิฎกนั้นมาแสดงแก่มนุษย์ได้น เมื่อพระองค์ทรงเทศนาจบ พระปรมัตถปิฎกแล้ว เสด็จลงจาก ดาวดึงส์เทวโลกที่เมืองสังกัสนคร ในคราวนั้นพระองค์ทรงเปิดโลกให้ สัตว์นรก เทวดา มนุษย์ เห็นกัน และกัน พร้อมกัน เห็นปรากฏเป็น มหัศจรรย์ ในครั้งนั้นพระพุทธา ภินิหารเป็นมหัศจรรย์ สรรพสัตว์ เหล่านั้นตั้งความปรารถนาเป็นพระ พุทธเจ้า อยากเป็นพระพุทธเจ้า 99 : ๕๒ ดวง นี่ส่วนเจตสิก รูปถ้าจำแนก แยก ออกไปมีถึง ๒๘ รูป มหาภูตรูป ๔ อุปาทายรูป ๒๔ รวมเป็น ๒๔ นิพพานแยกออกไปเป็น ๓ คือ กิเลส นิพพาน ขันธนิพพาน ธาตุนิพพาน นิพพานแยกเป็น ๓ ดังนี้ วันนี้จะแสดงในเรื่องจิตเป็น ลำดับ จิต ๔๙ ดวง หรือจิต ๑๒๑ ดวง ท่านจัดไว้ดังนี้ ดไว้ดังนี้ อกุศลจิต ๑๒ ดวง อเหตุกจิต ๑๘ ดวง กามาวจรจิต ๒๔ ดวง รูปาวจรจิต ๑๕ ดวง อรูปา วจรจิต ๑๒ ดวง และโลกุตตรจิต ๘ ดวง นี่เป็นจิต ๘๙ ดวง จำไว้เสีย G ๑๒ กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๓๖