การขอพระราชสมบัติ : หน้า 79/113

ถ้าพระมเหสีทรงปรารถนาจะขอสิ่งใดให้แก่พระ เพื่อตัดปัญหานี้ ขอให้เจ้าทั้งสองเห็นแก่พ่อซึ่งชรา ราชโอรสพระองค์นี้จะพระราชทานให้ตามประสงค์ แล้ว เข้าป่าไปแสวงหาพระอาจารย์ซึ่งรุ่งเรืองด้วย ทุกประการ พระนางทรงน้อมรับด้วยความดีพระทัย วิทยาคม เพื่อศึกษาหาความรู้ให้เชี่ยวชาญเสียแต่ แต่ผัดไปขอรับพระราชทานพรในวันข้างหน้า บัดนี้ เมื่อพ่อตายแล้วจึงค่อยย้อนกลับมาครอง พระมเหสีองค์ใหม่นี้มิได้ทรงตั้งอยู่ในราช ราชสมบัติเถิด” ธรรม เมื่อสุริยกุมารเจริญวัยพอสมควร พระนาง พระราชโอรสทั้งสองทรงรับสนองพระบรม ก็กราบทูลพระเจ้าพรหมทัต ทวงถึงเรื่องที่เคย ราชโองการแล้ว กราบถวายบังคมลาเสด็จออกจาก พระราชทานพรให้แก่สุริยกุมารเมื่อแรกประสูติด้วย พระบรมมหาราชวัง โอรสของพระนางเอง การทูลขอราชสมบัติกรุงพาราณสีให้แก่พระราช ขณะนั้นสุริยกุมารกำลังสำราญพระอิริยาบถ อยู่ที่พระลานหลวง ครั้นทอดพระเนตรเห็นเจ้าพี่ พระเจ้าพรหมทัตทรงตกพระทัย นึกไม่ถึง ทั้งสองทรงเครื่องรัดกุมเสด็จผ่านมาก็เข้าไปไต่ถาม ว่าพระมเหสีจะขาดความเที่ยงธรรมถึงกับทูลขอ เมื่อทรงทราบความแล้ว ก็ไม่ทรงเห็นด้วยกับพระ เช่นนี้ แต่ก็มิอาจจะทำประการใดได้ ครั้นจะไม่ให้ ก็เกรงจะเสียสัจจะ ครั้นจะให้ก็กลัวเสียความยุติ ธรรม เพราะโดยพระราชประเพณีแล้ว พระราช สมบัติควรตกแก่พระราชโอรสองค์ใหญ่คือ มหิส สาสกุมาร พระองค์ทรงพยายามชี้แจงเหตุผลอัน ควรไม่ควรนานาประการแก่พระมเหสี เพื่อให้ล้ม เลิกความตั้งใจนั้นเสีย แต่พระนางก็ยังทรงยืนกราน เฝ้าอ้อนวอนขอพระราชสมบัติแก่พระราชโอรส องค์เล็กอยู่เช่นเดิม ราชมารดา แต่ก็ไม่อาจจะทำประการใดได้ จึง ทูลขอตามเสด็จไปด้วย ทั้งสามกุมารดั้นด้นเดินทางเข้าป่าหิมพานต์ เพื่อแสวงหาพระอาจารย์ ระหว่างการเดินทาง ก็ ได้จัดแจงถากถาง ปรับพื้นที่ปัดกวาดบริเวณร่มรื่น แห่งหนึ่งเพื่อสร้างที่พักอาศัย ฝ่ายสุริยกุมารยังเด็ก เกินกว่าจะช่วยทำงานได้ จึงถูกใช้ให้ไปหาน้ำดื่ม - สุริยกุมารเดินไปได้สักพักหนึ่ง ก็พบสระน้ำ ใหญ่ใสสะอาด ด้วยความดีใจ ไม่ทันจะพิจารณา เมื่อทรงตระหนักถึงพระอัธยาศัยที่อิจฉาริษยา ก็ด่วนเดินลงไปตักน้ำในสระทันที ของพระมเหสีเช่นนี้ พระราชาทรงวิตกว่า ถ้าไม่ เนื่องจากสระน้ำแห่งนี้เป็นที่อยู่อาศัยของผี ยอมรับวาจาเสียแต่ต้น พระนางอาจคิดปองร้าย เสื้อน้ำตนหนึ่งซึ่งอยู่ในความปกครองของท้าวเวส ต่อพระราชโอรสองค์พี่ทั้งสองเป็นแน่ จึงทรง สุวรรณ พระองค์ทรงมีพระกรุณาปรารถนาจะให้ ตัดสินพระทัยหาทางออกโดยมีพระราชกระแสรับ ผีเสื้อน้ำสำนึกบาป จึงมีเทวบัญชาบังคับไว้ว่า ห้าม สั่งให้หาพระราชโอรสทั้งสองแล้วตรัสเล่าความหลัง ออกไปจับสัตว์และคนกินนอกบริเวณสระน้ำนี้เป็น อันขาด แม้คนที่ลงมาในสระนี้ ถ้าเป็นผู้รู้เทวธรรม “ลูกรักของพ่อ เมื่อครั้งสุริยกุมารเกิด พ่อ ก็ห้ามทำอันตรายให้ตั้งใจศึกษาเทวธรรมจากผู้นั้น พลั้งปากอนุญาตให้แม่ของเขาขอพรได้ตาม แล้วจึงจะพ้นเวร ว่า ปรารถนา บัดนี้ เขาก็มาทวงสัญญาขอราชสมบัติ ดังนั้น ทันทีที่สุริยกุมารก้าวลงไปในสระน้ำ ให้แก่ลูกของเขาแล้ว ถ้าพ่อปฏิเสธก็จะเสียคำพูด ก็ถูกผีเสื้อน้ำจับตัวไว้ แล้วซักถามว่ารู้จักเทวธรรม ผิดวิสัยกษัตริย์ ถ้าให้ เจ้าทั้งสองก็จะเดือดร้อน หรือไม่ สุริยกุมารยังเด็กเกินไปที่จะรู้จักเทวธรรม พฤษภาคม ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๗๗