อุปัชฌาย์ : หน้า 65/113

# พ ท พ ท ธ ศ า ส น า อุปัชฌาย์, อุปัชฌายะ : “ผู้เพ่งโทษน้อยใหญ่” หมายถึงผู้ รับรองกุลบุตรเข้ารับการอุปสมบทใน ท่ามกลางภิกษุสงฆ์, เป็นทั้งผู้นำเข้า หมู่ และเป็นผู้ปกครองคอยดูแลผิด ๓. อุปายโกศล ความฉลาดในอุปาย, รอบรู้วิธีแก้ไขเหตุการณ์และวิธีที่จะ ทำให้สำเร็จ ทั้งในการป้องกันความ เสื่อมและในการสร้างความเจริญ และชอบ ทำหน้าที่ฝึกสอนอบรมให้ การศึกษาต่อไป, อุปัชฌาย์ในฝ่าย ขนบธรรมเนียม: แบบอย่างที่นิยมกัน ภิกษุณีเรียกว่า ปวัตตินี คลองธรรม : ทางธรรม (สำนวนที่ใช้กันคือ ทำนอง กุศลมูล . รากเหง้าของกุศล, ต้นเหตุของกุศล - ต้นเหตุของความดี มี ๓ อย่าง คือ กุศลวิตก : ๑.อโลภะ ไม่โลภ (จาคะ) ๒. อโทสะ ไม่คิดประทุษร้าย (เมตตา) ๓.อโมหะ ไม่หลง (ปัญญา) ความตรึกที่เป็นกุศล, ความนึกคิดที่ ดีงามมี ๓ คือ ๑.เนกขัมมวิตก ความตรึกปลอดจาก กาม ๒.อพยาบาทวิตก ความตรึกปลอด - จากพยาบาท - ๓. อวิหิงสาวิตก ความตรึกปลอด จากการเบียดเบียน กุศลบุญจริยา : ความประพฤติที่เป็นบุญเป็นกุศล, การ ทำความดีอย่างฉลาด โกศล, โกสัลละ ความฉลาด, ความเชี่ยวชาญ มี ๓ คือ ๑.อายโกศล ความฉลาดในความ เจริญ, รอบรู้ทางเจริญและเหตุของ ความเจริญ ๒.อปายโกศล ความฉลาด ในความ เสื่อม, รอบรู้ทางเสื่อมและเหตุของ ความเสื่อม ประเพณี คลองธรรม ผู้รวบรวม) ขนบธรรมเนียม, แบบแผน, เชื้อสาย ๓ คุณของ พระรัตนตรัย : คุณของรัตนะ ๓ คือ คุณธรรม : โคตรภู : รวบรวมโดย สุพจน์ เรืองนาม ๑.พระพุทธเจ้ารู้ดีรู้ชอบด้วยพระองค์ เองก่อนแล้วทรงสอนผู้อื่นให้รู้ตาม ๒.พระธรรม เป็นหลักแห่งความจริง และความดีงาม ย่อมรักษาผู้ปฏิบัติ ตามไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว ๓.พระสงฆ์ ผู้ปฏิบัติชอบตามคำสอน ของพระพุทธเจ้า แล้วสอนผู้อื่นให้ กระทำตามด้วย ธรรมที่เป็นคุณ, ความดีงาม, สภาพ ที่เกื้อกูล ผู้ตั้งอยู่ในญาณซึ่งเป็นลำดับที่จะถึง อริยมรรค, ผู้อยู่ในหัวต่อระหว่างความ เป็นปุถุชนกับความเป็นอริยบุคคล ค้นคว้าจาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) พฤษภาคม ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๖๓