บรมพุทโธ : หน้า 63/113

Ta lisav | F Õ É บรมพุทโธ เข้าสู่ มิ ย า ม แ ห่ ง เล่นสาย ม้เส้นสายที่เชื่อมโยงใยทั้งหมด ของบรมพุทโธไว้จะซับซ้อนมาก มายเพียงไร ก็อาจพูดได้ว่า “ต่าง อยู่ในครอบคลุม และล้อมรอบไว้ด้วยเส้น ที่เรียบง่ายทรงพลังเพียงสองเส้น อย่าง สัมพันธ์กันแล้วเป็นอันดี” เริ่มต้นด้วยการคุยกันการมองดู บรมพุทโธอย่างง่าย ๆ ในเส้นสายเพียง คร่าว ๆ ก่อน ทั้งนี้ก็เพราะความง่ายนี่ แหละที่จะนำเราไปสู่ทั้งหมดของบรมพุทโธ ขั้นแรก สมมติว่าเรากำลังมองดู บรมพุทโธในระยะไกล คล้ายนำเอาองค์ เจดีย์อันมหึมาทั้งหมดทั้งองค์ นับตั้งแต่ ฐานไปจนกระทั่งยอด ไปวางไว้บนที่ราบ สูง หรือโต๊ะขนาดใหญ่เสียก่อน เพื่อจะ ได้มุมมองทางด้านข้าง (Side View) ดังภาพที่ ๑ ภาพที่ ๑ ดังคำอธิบายของ แล้วคำอธิบายก็คงไม่พ้นข้อความ คลุมทั้งหมดไว้ได้ตั้งแต่ฐานจนกระทั่ง เดิมของคำอธิบายแห่งสาญจิเจดีย์ เพราะ ยอดเช่นเดียวกัน ทั้งหมดของบรมพุทโธ หากโยงเข้าด้วย กันด้วยเส้น จะได้เส้นโค้งค คิงครึ่งวงกลม วางครอบอยู่บนฐาน ส่วนยอดของเจดีย์ องค์เอกคือส่วนปลายสุดที่เสียดยอดออก ไป ไม่ผิดอะไรกับส่วนบนสุดขององค์ สาญจิเจดีย์ ซึ่งสอดคล้องได้ทั้งหมดกับ สิ่งที่เห็นจะเป็นเช่นภาพข้างบนนี้ นิยามเดิม ๆ ของคติในการสร้างเจดีย์ ที่อาจมองดูให้เป็นมหาเจดีย์ที่มีฐานซ้อนๆ ที่ว่า ฐาน...คือสภาวะแห่งปุถุชน ทรง กันขึ้นไปเรื่อย ๆ จนถึงจุดยอดสุดองค์ กลม..คือการพัฒนาของจิตที่ละเอียด โดยมีส่วนฐานเป็นแท่น มีจุดปลายสุดของ อ่อนขึ้นไปเรื่อย ๆ ยอด...คือสภาวะแห่ง มหาเจดีย์องค์เอกเป็นยอด ทั้งหมดล้วน การหลุดพ้น แสดงการพัฒนามาจากเจดีย์องค์ต้น คือ สาญจิแห่งประเทศอินเดีย ดังภาพที่ ๒ ทฤษฎีแห่งเจดีย์ที่ว่าทั้งหมดของทรงกลม คือห้วงอันพันลึกของมหาจักรวาลที่สามารถ ทะลุทะลวงหลุดพ้นออกไปได้ด้วยวิถีแห่ง พุทธะ หรือพุทธมรรค ซึ่งก็คือ ส่วนปลาย แหลมสุดของเจดีย์นั่นเอง ในขณะที่การ พัฒนาของจิตมีการปรับระดับขึ้นไปเรื่อย ในทรงกลมนั้น ดังแบ่งออกได้เป็นภพภูมิ ของสวรรค์ชั้นต่าง ๆ จนกระทั่งถึงระดับ สูงสุด พ้นความกังวลหน่วงเหนี่ยวใด ๆ หลุดออกไปจากสถานะถูกครอบคลุมได้ โดยเหตุต่าง ๆ ในจักรวาล แสดงไว้ด้วย หรือหากขยับเส้นโค้งขึ้นไปอีก ปลายแหลมที่หลุดออกไปจากทรงกลม ระดับหนึ่ง เส้นโค้งนั้นจะสามารถครอบ ทั้งหมดนี้คือ เรื่องราวของเส้น โดย เกษมสุข ภมรสถิตย์ (ใส) พฤษภาคม ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๖๑