การถูกจับของสุริยกุมาร : หน้า 80/113

แต่ก็ไม่พรั่นพรึง ทรงตอบไปตามปฏิภาณของเด็ก ว่า ส “เทวธรรม ก็คือ พระจันทร์และพระอาทิตย์” ผีเสื้อน้ำนั้นแม้ไม่รู้ว่าเทวธรรมคืออะไรก็ตาม แต่ก็พอจะสันนิษฐานได้ว่าไม่ใช่ จึงขังสุริยกุมาร ไว้ในใต้นา เพื่อเป็นอาหารมื้อต่อไปของตน ฝ่ายมหิสสาสกุมาร ครั้นเห็นว่าน้องคนเล็ก “เจ้าเป็นยักษ์ใช่ไหม ทำไมจึงจับน้องทั้งสอง ของเราไป?” ผีเสื้อน้ำนั้น ถึงแม้จะดุร้ายเหี้ยมโหด แต่ก็ รักษาคำสัตย์ ไม่ยอมกล่าวเท็จ รับสารภาพว่าได้ จับสองกุมารนั้นไปจริง เพราะเป็นอาหารของตน และท้าวเวสสุวรรณก็ทรงประทานอนุญาตไว้ พระ กุมารทรงนึกรู้ว่า ผีเสื้อน้ำตนนี้ต้องไม่ใช่ยักษ์น้ำ หายไปนานก็เป็นห่วง ใช้ให้จันทกุมารไปตามหา ธรรมดา ๆ คงจะมีเงื่อนงำอะไรสักอย่างเป็นแน่ เมื่อจันทกุมารเดินตามรอยน้องชายไปถึงสระน้ำ จึงตรัสถามว่า ก็ไม่ทันสังเกตอีกเช่นกัน ทันทีที่ก้าวลงไปในน้ำจึง ถูกผีเสื้อน้ำจับไว้ และซักถามเรื่องเทวธรรม จันท กุมารเดาตอบไปว่า “เทวธรรม ก็คือ ทิศทั้งสี่นั้นเอง” ผีเสื้อน้ำตรองแล้ว รู้ว่าไม่ใช่ จึงจับไปขัง รวมไว้กับสุริยกุมาร “เจ้าจับมนุษย์กินได้ทุกคนหรือ?” ผีเสื้อน้าก็ตอบตามตรงว่า “เราจับกินได้ทุกคน ยกเว้นแต่ผู้ที่รู้จัก เทวธรรมเท่านั้น” พระกุมารจึงตรัสว่า “ถ้าท่านอยากรู้เทวธรรม เราจะอธิบายให้ฟัง เมื่อจันทกุมารหายไปอีกคน มหิสสาสกุมาร แต่การกล่าวถึงเทวธรรมนั้น ต้องกล่าวด้วยความ ก็นึกเฉลียวใจว่าคงจะมีอันตรายอย่างใดอย่างหนึ่ง เคารพ ถ้าผู้กล่าวยังมีร่างกายสกปรก เปรอะเปื้อน เกิดขึ้นแก่น้องทั้งสองเป็นแน่ จึงเดินสะกดรอย ปากยังไม่ได้บ้วน ที่นั่งยังไม่ได้ปูลาดไว้อย่างดี ตามไป จนกระทั่งถึงสระน้ำ ก็สังเกตเห็นรอยเท้า และผู้ฟังยังนั่งสูงเสมอผู้กล่าว แสดงว่าไม่เคารพ ที่น้องทั้งสองเดินลงไปในสระน้ำนั้น แต่ไม่มีรอยเท้า ในธรรมอย่างแท้จริงยังไม่สมควรจะแสดงเทวธรรม ขึ้นมาเลย ก็แน่ใจว่าในสระน้ำนี้ จะต้องมีสัตว์ร้าย ฉะนั้น ถ้าเจ้าอยากจะฟัง ก็จงรีบไปจัดหาน้ำมา หรือผีเสื้อน้ำอาศัยอยู่อย่างแน่นอน พระองค์ทรง ให้เราชำระร่างกายให้สะอาดเสียก่อน จัดที่นั่งให้ กระชับพระขรรค์และถือธนูเตรียมพร้อมไว้แล้ว สูงกว่าพื้น และเจ้าจงนั่งพนมมือฟังด้วยความ สำรวจดูรอบ ๆ ขอบสระอย่างระมัดระวัง โดย เคารพเถิด” ไม่ยอมก้าวล่วงลงไปในสระน้ำเลย ผีเสื้อน้ำคอยที่อยู่ในสระ เมื่อเห็นว่ามหิสสาส กุมารไม่ยอมลงไปในสระแน่แล้ว จึงแปลงกาย เทวธรรมมานานถึงสิบสองปีแล้วจึงรีบกระวีกระวาด เป็นช่างก่อสร้างเข้ามาหาแล้วแสร้งถามว่า ผีเสื้อน้าได้ฟังดังนั้น ก็ดีใจจนน้ำตาคลอ เพราะทนทุกข์ทรมานอยู่ในสระนี้ เพื่อรอฟัง จัดหาให้ตามความประสงค์ของพระกุมารทุกประ ครั้นพระกุมารประทับบนอาสนะแล้ว กล่าว “ท่านคงเดินทางมาเหน็ดเหนื่อย ทำไมไม่ การ ลงไปดื่มอาบน้ำให้สบายเสียก่อนเล่า?” พระกุมารทรงเห็นช่างก่อสร้างนั้นแล้ว ก็ ทรงสันนิษฐานได้ทันทีว่า คงจะเป็นผีเสื้อน้ำแปลง ตัวมา จึงตรัสถามตรง ๆ ว่า เป็นพระคาถาว่า “สัตบุรุษผู้สงบระงับ ประกอบด้วยหิริ และโอตตัปปะ ตั้งมั่นอยู่ในธรรมอันผ่องแผ้ว ๒๘ กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๓๖