การรู้จักจิตโกรธ : หน้า 20/113

มาก สี่ดวงหลังนี่ยินดีพอประมาณ ใดๆ ก็ช่าง อยู่ในบ้านก็ช่าง ไม่มี ใครชักจูงไม่มีอะไรทั้งหมด ใจมัน โกรธ จิตดวงนี้เป็นจิตโกรธ มันโกรธ ขึ้นไม่มีใครทำอะไรเลย อยู่ดี ๆ มัน เท่านั้น เมื่อรู้จักจิต ๔ ดวงนี้แล้ว มันก็อยู่ในตัวของเรานี่เอง เกิดขึ้น แก่เราเอง เราเคยพบมานี่อ้ายพวก นี้ เคยพบเคยปะอยู่บ้างแต่ว่าเราไม่ ก็พลุ่งพล่านโกรธขึ้นอย่างนั้น ไม่มี รู้จักมัน วันนี้เราจะรู้จักมันละ พอ ใครว่าไม่มีใครทำอะไรทั้งหมด โกรธ มีรสบ้าง แต่ว่ายังมีรสน้อยเต็มที่ ขึ้นมาก็มีอาการต่าง ๆ ใครจะพูด กว้างกว่านี้ยังจะมีรสมากกว่านี้อีก กระทบกระเทียบเข้านิด ๆ หน่อย แต่ว่าให้รู้จักเสียชั้นหนึ่งก่อนโดยย่อ ไม่ได้ก็แปลบ ๆ ขึ้นมาทีเดียว นั่น จิตที่เป็นอกุศลจิตโทสะมี ๒ จิตโทสะดวงที่ ๑ เกิดขึ้นโดย ลำพัง อ้ายนอกุศลจิต เกิดขึ้นโดย ลำพังมันเป็นอย่างไร อกุศลจิตเกิด ขึ้นโดยลำพัง เช่นเราไปในสถานที่ ดวง ๆ โทสะจริต นี่แหละโทสะจริตมันเกิด ขึ้นอย่างนี้แหละ เกิดขึ้นโดยลำพัง จิตโทสะดวงที่ ๒ มันเกิดขึ้น โดยมีคนชักจูงหรือกระตุ้นเตือน มี คนชักจูงหรือกระตุ้นขึ้น อ้ายนั่นมัน ยั่วให้โกรธน่ะซี สามียั่วให้ภรรยา โกรธบ้าง ภรรยายั่วให้สามีโกรธบ้าง หรือชาวบ้านยั่วให้โกรธบ้าง คนโน้น คนนี้ยั่วให้โกรธบ้าง ไม่ได้เกิดขึ้น โดยลำพัง มีคนยั่วให้โกรธ เอารูปที่ ไม่ชอบใจมายั่วบ้าง เอาเสียงที่ไม่ ชอบใจมายั่วบ้าง เอากลิ่นที่ไม่ชอบ ใจมายั่วบ้าง เอารสที่ไม่ชอบใจมายั่ว มันเรื่องอะไร ไม่มีใครรู้เรื่องของตัว เลย มันโกรธอยู่ในใจอย่างนั้นแหละ นี่โกรธขึ้นโดยลำพัง ไม่มีใครชักจูง ไม่มีว่ากล่าวกระทบกระเทียบเลย มันเกิดขึ้น มันพลุ่งพล่านอยู่ภายใน ของตัวเอง อ้ายนี้แหละเขาเรียกว่า มีผู้กระตุ้นหรือชักจูงให้โกรธขึ้น บ้าง ยั่วเข้ามันก็โกรธนะ นั่นแหละ ๑๘ กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๓๖